Bondsvoorzitters en bestuurders van de koepel hadden elkaar maandenlang de tent uit gevochten en de FNV dreigde te scheuren. 'Kwartiermaker' Klijnsma leek aan een onmogelijke klus te beginnen. Klijnsma, een gerespecteerd politica, had haast.

Vakbeweging

Het onderlinge wantrouwen moest weg, en de vernieuwing moest met grote urgentie worden vorm gegeven, voordat de vakbeweging helemaal onzichtbaar zou worden. Een maand geleden leek dat te mislukken, vooral omdat er weinig vertrouwen bestond tussen de grote en de kleine bonden.



Gekissebis

Wat veroorzaakte de ommekeer? "De leden hebben aan hun bondsbesturen duidelijk gemaakt dat ze het onderlinge gekissebis erg zat waren. Ze wilden dat de vakbeweging met één mond spreekt aan de onderhandelingstafel. Die boodschap hebben ze duidelijk overgebracht aan hun voorzitters. Wat ook hielp was het initiatief van zeven en later negen bonden om elkaar op te zoeken, toen ze zagen dat de stap naar een nieuwe vakbeweging dreigde te mislukken. Dat heeft het onderlinge vertrouwen versterkt."



Weinig merkbaar

Voor een buitenstaander lijkt het alsof er weinig is veranderd. De twee hoogste bestuurders vertrekken, maar voorlopig heft geen enkele bond zich op, de naam blijft, en er komt geen nieuwe juridische identiteit voor een nieuwe organisatie. "Een buitenstaander zou dat kunnen denken. Maar er is over enige tijd wel een echt ledenparlement, en er komt in 2013 een rechtstreeks door de leden gekozen voorzitter. De nieuwe leider Ton Heerts zal vanaf vandaag de vernieuwing stevig ter hand nemen. Over een jaar staat er een andere club, en dat is snel. Ik sprak een tijd geleden met Wim Kok, die nog eens memoreerde dat de fusie van de NVV met de NKV tot de FNV zeven jaar kostte."



Koers

Wat gaat het voor de koers van de FNV betekenen, als de leden het meer voor het zeggen hebben? "In de sectoren zullen bonden meer dan nu eigenstandig te werk gaan. En alles wat de sectoren overstijgt, wordt aan de leden voorgelegd. Die geven straks een helder mandaat af aan de voorzitter, die ook zeker weet dat de achterban in beweging komt als dat nodig is om de druk op te voeren. Ik hoop vooral dat de FNV weer agendasettend wordt als het gaat om zaken als ontslagrecht en WW bijvoorbeeld. Dat heb ik de afgelopen tijd nogal gemist."



Wat zijn de risico's voor dat vernieuwingsproces in de komende tijd?



"De bonden moeten uitvoeren waaraan ze zich nu verplichten, dan gaat het lukken. En het economische klimaat zal helpen: als het slecht gaat dan geeft dat meer eendracht. Het is erg belangrijk dat de vakbeweging de mensen bijstaat op de arbeidsmarkt, nu zoveel mensen hun baan gaan verliezen. De vakbeweging van de 21-ste eeuw moet aan iedereen op de arbeidsmarkt wat te bieden hebben, vanaf je eerste flex-contractje tot aan het moment dat je je pensionering nadert."