Volledig scherm
Astenaar Ad van Schaijk, in zijn kantoor op Noors eiland Sandland © harry weerts

Stratenmaker uit Asten beheert viskamp in het Noorse Sandland, een droombaan

SANDLAND/ASTEN - In de ochtend om een uur of elf tuurt Astenaar Ad van Schaijk vanuit zijn 'werkkamer' door het raam. Links ziet hij een paar houten hutten, recht voor zich een indrukwekkende Fjord en rechts wat naderende vissersboten. 

,,Wanneer ik in Nederland door het raam kijk, zie ik links, rechts, achter en voor alleen maar huizen.''

Nee, dan biedt het Noorse plaatsje Sandland een heel wat indrukwekkender panorama dan het vlakke Brabantse landschap. Van Schaijk deed het gehucht in het Poolgebied - op zeventig graden Noorderbreedte - in 2011 aan tijdens een vakantie in Noorwegen. Hij raakte er in contact met Steinar Halvorsen, de eigenaar van een viskamp. 

Raakvlakken

De raakvlakken tussen de Astenaar en de Noor waren al snel klip en klaar: ook Van Schaijk is een fervent visser. Het contact hield dan ook aan. Toen Halvorsen vorig jaar gekozen burgemeester werd van de gemeente Loppa (waartoe ook Sandland behoort) moest iemand zijn viskamp beheren. Hij hoefde niet lang na te denken over zijn ideale kandidaat: Van Schaijk. ,,Ik heb veel verstand van boten en zeevissen en daarnaast spreek ik behoorlijk Engels en Duits.''

De Astense stratenmaker ging onmiddellijk in op het aanbod om van medio maart tot midden oktober het viskamp in goede banen te leiden. Hij doet het inmiddels voor het tweede jaar op rij. Hij ontvangt zijn gasten, zorgt dat hun boten voldoende brandstof krijgen en ziet er ook op toe dat ze de ruimte schoonmaken na het fileren van de kabeljauws, heilbots en andere reusachtige vissen uit de koude wateren van de Noordelijke IJszee. Werk dat ook in een jachthaven aan de Maas of een visafslag in Urk verricht wordt, maar Van Schaijk doet het in een indrukwekkender decor. ,,Nu hangt er toevallig wat laaghangende bewolking, anders kijk je hier honderd kilometer weg.'' 

Theater

En dat zijn vergezichten die in Nederland niet denkbaar zijn. Hij ziet dit alles vanuit zijn appartement, dat een onbelemmerd zicht biedt over het viskamp, maar ook het woeste Noorse Fjordenlandschap. En wel vaker merkt Van Schaijk dat hij het spreekwoordelijke kaartje heeft gewonnen voor de eerste rij van het theater dat 'Arctisch gebied' heet. ,,Twee keer zag ik hier Bultruggen de Fjord inzwemmen.'' 

En het schouwspel wordt nóg mooier, als over een paar weken het Noorderlicht zich in al haar betoverende schoonheid openbaart. ,,Een adembenemend spektakel. Hoewel ik al jaren in Noorwegen kom, duurde het lang voordat ik het voor het eerst zag. In de zomermaanden zie je het niet. Pas vanaf september weer.'' 

Dat hij met zijn neus in de boter viel, beseft Van Schaijk maar al te goed. ,,Ze vragen soms gekscherend: Ad, hoe is 't met je vakantie? Dat snap ik wel. Ik ben al in de zestig en na een leven lang straten maken heb ik inmiddels behoorlijk versleten knieën een een slechte rug. Als je dan dit als zomerbaan vindt op zo'n mooie plek, ben je gezegend.''

Minder stress

Kortom, als natuurliefhebber pur sang is Van Schaijk wel in zijn sas in Sandland. ,,Er is hier geen luchtverontreiniging en ook geen lichtvervuiling.'' Het brengt zijn geest tot rust. ,,Ik heb mijn doseringen aan bloeddrukverlagende middelen gehalveerd. Dat schrijf ik toe aan minder stress.'' 

De 'laid back' Noorse mentaliteit heeft de Astenaar overgenomen. ,,Maar ik moest er in het begin wel aan wennen hoor. Als Nederlander wil je alles snel in orde hebben. Maar hier is de mentaliteit: wat vandaag niet gebeurt, gebeurt morgen wel. Je moet dat gewoon leren relativeren.'' En zo kan het dus gebeuren dat een lekke band van een kruiwagen pas weken later vervangen wordt.

Wie in een afgelegen streek als het verre noorden van Noorwegen woont, leert al snel roeien met de riemen die hij heeft. ,,De mensen weten hier dat ze vaak op zichzelf aangewezen zijn. Het zijn echte doeners. Ze klagen weinig en proberen dingen zelf op te lossen.'' 

Post

Het geïsoleerd zijn brengt ook lang onderweg zijn met zich mee, ook van spullen. ,,Bijna alle benodigdheden moeten per post gebracht worden. Omdat er geen wegen naar dit dorp leiden, moet je om hier weg te geraken eerst met de veerboot naar het plaatsje Øksfjord. Vanuit daar is het nog 120 kilometer naar Alta, de enige grote plaats in de buurt.''

Al met al heeft in Sandland een mens niet alle gemakken direct bij de hand, zoals in Nederland. ,,Je kunt hier niet even naar de Chinees, als je geen zin hebt om te koken. Maar daar stel je je op in. Een paar kilometer verderop is een kruidenier. Daar koop ik gewoon vlees, vis en groenten en ik kook daarna zelf.'' 

Echt eenzaam voelt Van Schaijk zich zelden. ,,Mijn appartement heeft een prima internetverbinding. Ik kan probleemloos Skypen met het thuisfront. En om de zoveel weken ga ik altijd even terug naar Nederland.'' Zijn vrouw Jolanda vergezelt hem bovendien deze maand. En met de plaatselijke bevolking heeft hij inmiddels ook een goede band opgebouwd. ,,Noren zijn in het begin wat terughoudend, maar als je ze eenmaal leert kennen, kun je op ze bouwen.'' Dat hij zich de taal eigen heeft gemaakt, demonstreert hij: 'Jeg snakker litt Norsk' (ik spreek een beetje Noors).

Koffiedik

Hoelang Van Schaijk deze baan nog blijft doen, is koffiedik kijken. ,,Dat hangt van persoonlijke omstandigheden af. Ik heb een kleinkind van anderhalf en de tweede is op komst.'' Wel hoopt hij zijn persoonlijke visrecord nog scherp te stellen. ,,Ik ving eens een kabeljauw van 33 kilo. Dat wil ik nog wel overtreffen.''

Volledig scherm
Ad van Schaijk met een grote vis. © Archieffoto

Deurne e.o.