Volledig scherm
Kunstenaar Bert Barten. © Persfoto

Bomen krijgen een eigen stem tijdens concert in Bergeijk

BERGEIJK - Bomen maken zaterdag 19 augustus muziek in Bergeijk. Het publiek zal getuige zijn van een wereldpremière.

Ruisende bladeren, krakende en knarsende takken. Meer dan die geluiden maken bomen doorgaans niet. Regisseur en muzikant Bert Barten, maker van grootschalige theaterproducties in de open lucht, geeft bomen zaterdag 19 augustus een heel eigen stem in Landschapspark Mien Ruys in Bergeijk. 

Klankkleuren

Met sensoren leest Barten verschillende soorten gegevens af van een ceder in het park. Die gegevens zet hij via synthesizers om in klanken. ,,Het is de boom die de structuur van de muziek bepaalt”, zegt hij. ,,Er is dus een element van toeval, zoals in de muziek van John Cage. Maar de muziek zelf doet veel meer denken aan Terry Riley en Philip Glass. Ik doe dit samen met de Amerikaanse componist Scot Gresham-Lancaster, die gespecialiseerd is in het omzetten van allerhande gegevens in geluid, zoals de hoogteverschillen op topografische kaarten. Wij bepalen de klankkleuren, maar daarna doen we een stapje terug. Heel bevrijdend voor een componist.”

Het idee stamt alweer van vijfentwintig jaar geleden toen de twee een bezoek brachten aan een bos met imposante sequoia's ten noorden van San Francisco. ,,We vroegen ons af hoe de sapstroom van zo'n gigant zou klinken. We bevestigden een sensor aan de boom, en leidden het signaal naar een synthesizer. Daar konden we nu op doorgaan omdat de apparatuur verder ontwikkeld is. Maar de directe aanleiding om dat te gaan doen, was het voornemen van de Poolse regering om het oerbos in het oosten van het land te kappen.”

Quote

Ik wil we­ten­schap­pe­lijk meetbare cijfers zien. Ik ben geen boomknuffelaar.

Bert Barten

Barten kwam in contact met onderzoekers die bomen het jaar rond volgen om de invloeden van veranderingen in klimaat en milieu te meten. Hij is onder de indruk van de natuurlijke processen in bomen. ,,Ze zuigen overdag water op. Na zonsondergang keert de sapstroom om. Maar dat is wel de periode dat ze groeien. Ze nemen kooldioxide op uit de atmosfeer en geven zuurstof af. Een volledige ademhaling neemt een etmaal in beslag. In China heb je zelfs een wandelend bos. Bomen laten delen in de buurt van vervuiling afsterven, en ontwikkelen zich er vandaan. Het gaat allemaal in een uiterst traag tempo.”

Meetbare cijfers

De gegevens waar de twee mee werken zijn de sapstroom, de gassen rond de boom, de fotosynthese en het zweten van de boom. ,,Het gaat me om wetenschappelijk meetbare cijfers. Die wil ik zien. Ik ben geen boomknuffelaar. Voor het geluid gebruiken we ook de jaargegevens van de onderzoekers. Wat daar uitkomt, mixen we met wat de boom live produceert. Ik wil de bezoekers ervan doordringen dat een boom geen object is, maar een levend wezen waar mensen respect voor zouden moeten hebben.”

Talking Trees. Zaterdag 19 augustus in het Mien Ruyspark aan de Riethovensedijk in Bergeijk. Aanvang 21.30 uur. Bij regen vindt het concert plaats in Theater de Kattendans.

ZIE OOK: Bomen geven concert in Bergeijk

Kempen