Volledig scherm
Olga Leclercq verloor haar dochter Eline bij het busongeluk in 2012 in een tunnel in het Zwitserse Sierre. Leclercq: ,,We willen dat de waarheid naar buiten komt.’’ © Annemiek Mommers

Zelfmoord of noodlot?

Busramp in 2012Was het een ongeluk of zelfmoord van de chauffeur? Vijf jaar na de busramp in het Zwitserse Sierre, waarbij 28 slachtoffers vielen, onder wie zes Nederlandse kinderen, is er nog altijd twijfel. Voor het eerst doen twee nabestaanden, die lijnrecht tegenover elkaar staan, hun verhaal. Olga Leclercq, moeder van de omgekomen Eline (11), en Evy Laermans, weduwe van chauffeur Geert (34).

Volledig scherm
Evy Laermans verloor haar man, de chauffeur van de rampbus. Laermans: ,,Geert wordt afgeschilderd als een monster. Dat doet pijn.’’ © Arie Kieviet

De eerste keer dat moeder Olga Leclercq (44) in de onheilstunnel bij Sierre staat, is ze eigenlijk maar met één vraag bezig. Hoe heeft de chauffeur dít in vredesnaam voor elkaar gekregen? Ze ziet de hoge stoeprand langs de tunnelmuur, stelt zich voor hoe de bus daar drie seconden lang kaarsrecht overheen rijdt, en zich vervolgens met zo'n 100 kilometer per uur in een haakse muur bij een pechhaven boort. ,,Het is moeilijk om de bus zo strak in die nis te 'parkeren', onmogelijk bijna.'' Daar, op die plek, krijgt ze het gevoel: hier klopt iets niet. Dat gevoel zal haar nooit meer verlaten.

Olga's bezoek aan de tunnel is drie maanden na de busramp (13 maart 2012), die een einde maakte aan het leven van 22 kinderen en 6 volwassenen. Het verhaal is bekend, maar na al die jaren nog net zo schrijnend. De twee hoogste klassen van basisscholen 't Stekske (Lommel) en Sint-Lambertus (Heverlee), op de terugweg van een stralende skivakantie. Uitgelaten, vrolijk. En toen: de crash. Onder de slachtoffers zijn zes Nederlandse kinderen. Eline (11), dochter van Olga en leerling van 't Stekske, is een van hen. Ze zat aan de muurkant in de bus. ,,Uit de CT-scan bleek dat ze op slag overleden was. Dat geeft een beetje troost.''

Oorzaak

Volledig scherm
De gedenksteen ter nagedachtenis aan de verongelukte kinderen bij het schoolbusdrama in 2012 in Zwitserland. © Arie Kieviet

De oorzaak van het ongeluk is nooit bewezen. Toch acht justitie in Zwitserland officieel een flauwte of stuurfout van chauffeur Geert Michiels waarschijnlijk. Hartfalen en een technisch mankement worden uitgesloten. Maar Olga, andere nabestaanden en onafhankelijke experts trekken een heel andere, verstrekkende conclusie. De chauffeur die het antidepressivum Seroxat slikte, heeft de bus voor zelfmoord misbruikt. Hij reed bewust de nis in. Olga: ,,Het is ondenkbaar dat iemand zoiets doet met een bus vol kinderen, maar de feiten laten zien dat het geen ongeluk geweest kán zijn.''

Het Zwitserse onderzoek is afgesloten, omdat de chauffeur overleden is. Maar de ouders laten het er niet bij zitten. Er is nog te veel onduidelijk. Bijvoorbeeld over de laatste twee mms-berichten die Geert Michiels vlak voor de ramp naar zijn vrouw Evy stuurde. Staat daar iets in dat op naderend onheil wijst? Olga: ,,Een ongeluk is makkelijker te plaatsen. Die gebeuren nu eenmaal. Een hartinfarct zou brute pech zijn. Maar in onze beleving heeft iemand anders beslist dat ons kind niet mag opgroeien.''

Waarheid

Olga heeft in de loop van de tijd een hele studie gemaakt van de bijwerking van het antidepressivum dat de chauffeur slikte. Seroxat kan gevaarlijk zijn, zo weet ze, juist in de periode dat de patiënt het afbouwt, wat bij Geert het geval was. En het zou volgens sommige theorieën zelfs nog risicovoller zijn bij mensen met een bepaalde genafwijking. De nabestaanden willen daarom nader onderzoek naar Geerts bloedmonster. ,,Het gaat ons niet om een schadevergoeding. Wij willen dat de waarheid naar buiten komt. Mensen moeten beter worden voorgelicht over de risico's van die medicijnen.''

Naast het restaurant, waar Olga over de nasleep spreekt, dendert het verkeer vanochtend onverstoorbaar voort over de Luikersteenweg. Langs de grote weg die door het knusse buurtschap Lommel-Kolonie snijdt, reed Olga's dochter Eline dagelijks naar 't Stekske. ,,Ik zie haar nog zo naar school fietsen. Ik weet precies de plekken waar ze met haar vriendinnen hutten bouwde.'' Eline leeft voort op de vele foto's in hun huis, in de klimrozen in de tuin, haar zelfgemaakte handgeschreven kalender, in alle spullen die ze hebben bewaard en in haar jongste dochtertje dat nu met Elines Barbies speelt.

Bitterheid

Quote

Hij vroeg nog: Wat eten we morgen? Ik zei: Kip met appelmoes. Hij keek ernaar uit thuis te zijn

Evy Laermans

Olga zegt het zonder bitterheid maar met nadruk: ze rust niet vóór precies duidelijk wordt wat er in die laatste seconden van Eline's leven gebeurd is. ,,Dit had voorkomen kunnen worden. En ik ben bang dat het anders nog een keer gaat gebeuren. Dat we er niks van leren.'' Dat premier Rutte zich hun lot heeft aangetrokken, door bij de Zwitsers een bloedmonster op te vragen, doet haar goed. ,,In het dorp vragen mensen me niet meer naar het ongeluk. Dat vind ik jammer. Je rijt bij mij geen wond open. Die wond is er, die gaat nooit meer dicht.''

Olga hoopt nog steeds dat Evy Laermans, de weduwe van de chauffeur, eindelijk openheid van zaken geeft. Waarom antidepressiva? En wat, o wat stond er in die laatste mysterieuze mms-berichten? Maar Evy is volgens haar al bijna drie jaar spoorloos, nadat ze haar man de eerste jaren nog te vuur en te zwaard in de media verdedigde. Ze wilde zelfs niet meewerken aan het enige boek over de ramp van de Vlaamse journalist Douglas De Coninck. Een boek dat Olga's zelfmoordtheorie ondersteunt.

Een zoektocht naar Evy leidt uiteindelijk naar een huis in een klein Vlaams dorp op nog geen uur afstand van Olga. En opeens staat ze in de deuropening, de armen over elkaar. ,,Ik schrik hiervan'', zegt ze. Even later zet ze toch vruchtenthee in de keuken. Ze wil praten 'onder voorwaarde' dat er niks over haar huidige leven verschijnt. ,,Ik heb lange tijd de pers opgezocht om Geert te verdedigen, maar ik kon het niet meer aan. Ik werd met angst wakker, durfde de telefoon niet meer op te nemen. Ik kreeg last van mijn maag, hoge bloeddruk, spierverkramping.''

Evy dacht ooit dat de 'zelfmoordtheorie' na het Zwitserse onderzoek zou verdampen, maar die hoop heeft ze opgegeven. ,,Ik zou tegen ouders als Olga willen roepen: stop ermee, laat me met rust. Maar verstandelijk begrijp ik hen wel. Het is rouwverwerking. Niet kunnen accepteren dat je kind uit het leven is gerukt zonder te weten waarom.''

Vrolijk

Er was volgens haar psychisch niks mis Geert. Hij was stabiel, lief en vrolijk als altijd, 'iemand die altijd klaarstond voor anderen'. En, nee, er was die laatste dagen geen teken van paniek of onrust. ,,Een klein half uur voor de ramp heb ik Geert nog aan de telefoon gehad. In de bus klonken supervrolijke stemmen en gezang. Hij vroeg nog: Wat eten we morgen? Ik zei: Kip met appelmoes. Hij keek ernaar uit thuis te zijn.''

Dat hij antidepressiva slikte, had volgens haar te maken met de periode vóór hun relatie. De vechtscheiding van zijn ex-vrouw, en zijn eigen besluit om zijn dochter voor de lieve vrede maar niet meer te zien. ,,Toen was hij wat somber en schreef de huisarts hem deze medicijnen voor. Ik denk eigenlijk niet dat het ooit echt nodig was geweest; het was een normaal 'rouwproces' na zo'n scheiding. In de tijd van Sierre was hij de medicatie aan het afbouwen: dat leek hem en mij goed.'' Ze heeft de pers niet direct over de pillen verteld, maar de politie wel.

Spijt

Quote

Ik zie haar nog zo naar school fietsen. Ik weet precies waar ze hutten bouwde

Olga Leclercq

De twee mms-berichten die hij vlak voor het ongeluk gestuurd zou hebben, heeft ze nooit ontvangen. ,,Dat heb ik de politie ook laten zien. Ik heb ze vrijwillig mijn mobiel gegeven. Tot mijn spijt, want mijn meest intieme berichten aan Geert belandden in kranten.'' Haar oude telefoon ligt nog 'ergens in huis', die van Geert bij justitie in Zwitserland. ,,Die heb ik niet meer gezien.''

Het voelt voor haar alsof zij en Geert nog altijd verdacht zijn. Zo mocht ze op het laatste moment niet mee naar het bezoek aan de tunnel die zomer 2012. En kreeg ze maar één keer een uitnodiging voor de herdenking in Lommel. En dan is er nog dat 'wansmakelijke' gegeven dat de chauffeursnamen van de gedenkplaat bij de Zwitserse skipiste werden verwijderd. ,,Geert wordt afgeschilderd als een monster. Dat doet pijn.''

Van het boek van De Coninck heeft Evy een stuk gelezen en het toen kwaad weggegooid. Inmiddels zint ze op een rechtszaak tegen hem: ze is naar eigen zeggen te laat om wederhoor gevraagd. Iets wat De Coninck bestrijdt: ,,Ik heb haar zeven weken de tijd gegeven om te reageren.''

Haar eigen boek is bijna af. Er staan dingen in die, denkt ze, voor beroering zullen zorgen. Onder meer haar theorie dat het toch een technisch mankement was. ,,Na de ramp zeiden mensen van busmaatschappij Toptours: Het is beter dat niemand weet wat er echt gebeurd is. Dat zette mij aan het denken.'' Toptours wil niet op haar aantijging reageren.

Evy geeft het boek nog niet uit. Ze geniet van haar anonieme leven. ,,In dit dorp word ik met rust gelaten. Hier ben ik gewoon Evy. Niet Evy van de busramp in Sierre.''