Toon Bogers, René Vos en Wim Ogier (vlnr) met op de achtergrond het weiland waar de Engelse bommenwerper neerstortte.
Volledig scherm
Toon Bogers, René Vos en Wim Ogier (vlnr) met op de achtergrond het weiland waar de Engelse bommenwerper neerstortte. © Fotopersburo van de Meulenhof bv

Monument voor vliegtuigcrash in Budel

BUDEL - Ruim zeventig jaar nadat een Engelse Halifaxbommenwerper neerstortte bij de Toom in Budel wordt aan de Asbroekweg, op de grens van Nederland en België, een monument opgericht ter nagedachtenis aan deze vliegtuigcrash. 

Drie van de acht bemanningsleden staan nog altijd als vermist te boek.

Midden in de nacht van 27 op 28 mei 1944 werd een Engelse Halifaxbommenwerper neergehaald door een Duitse nachtjager. De bemanning had als missie een infanteriekamp in het Belgische Beverlo te bombarderen. Het in brand geschoten vliegtuig stortte neer in het grensgebied tussen Nederland en België. De crash maakt nog altijd veel indruk op Budelnaar Toon Bogers (87). Hij was veertien jaar oud toen de bommenwerper voor zijn ogen neerstortte. Een vliegtuigcrash was in de oorlogsjaren niet uitzonderlijk. Alleen al in de gemeenten Hamont-Achel en Cranendonck zijn in de Tweede Wereldoorlog twintig vliegtuigen neergestort.

Brandend vliegtuig
Net als vaker bij naderende geallieerde vliegtuigen lag Bogers in de betreffende nacht in de sloot voor zijn ouderlijk huis. ,,We lagen daar met een man of twintig. De spanning nam toe toen plotseling boven Hamont een brandend vliegtuig onze kant op kwam en boven op onze boerderij dreigde te vallen", herinnert Bogers zich.

Uiteindelijk heeft het vliegtuig, na het maken van een ruime bocht, zich vijfhonderd meter verderop met een enorme klap de grond ingeboord. Het was net alsof de piloot, Howard Menzies, het toestel nog even in de lucht wilde houden om te voorkomen dat het midden in Budel terecht zou komen, vertelt projectleider René Vos van de projectgroep die het initiatief voor een monument heeft genomen. Het vliegtuig stortte neer in een weiland in de omgeving van de Asbroekweg in Budel, op vijfhonderd meter van de boerderij van de familie Bogers. Menzies en drie andere bemanningsleden kwamen bij de crash om het leven. Bogers: ,,De overleden piloot zat half in de grond bovenop zijn ongeopende parachute."

De lichamen van de overige drie jonge mannen, uit Canada, Ierland en Engeland, zijn nooit teruggevonden. ,,Dit mysterie maakt deze crash extra bijzonder", aldus Vos.

Draagbalken
Het monument dat ter nagedachtenis aan de overleden bemanningsleden aan de Asbroekweg wordt geplaatst bestaat onder meer uit twee draagbalken uit het neergestorte vliegtuig. Ontwerper Wim Ogier: ,,Hiermee wordt de v van vrijheid uitgebeeld." Ook een deel van een propeller wordt verwerkt in het gedenkteken. Ogier: ,,Dit staat symbool voor de middelen waarmee onze vrijheid verworven is."

Vos vult aan: ,,Verder komt er een gedenkplaat met de namen van zeven van de acht bemanningsleden. Eén naam hebben we nooit kunnen achterhalen. Naast het herdenken van de bemanning willen we ook benadrukken dat leven in vrijheid en vrede niet vanzelfsprekend is. Daarom houden we ook een scholenproject." Het monument wordt zondag 28 mei onthuld. Die dag is ook de presentatie van het boek Toom Crash Mysterie. De projectgroep wil tijdens de onthulling vliegtuigen uit de Tweede Wereldoorlog laten overvliegen als een laatste eresaluut. Ook veteranen, hoogwaardigheidsbekleders uit onder meer Nederland en België en nabestaanden uit Ierland, Canada, Engeland en de Verenigde Staten zijn aanwezig.

De crash houdt nog veel nabestaanden bezig. Ook verre familieleden, merkt Vos: ,,Ik heb heel wat pittige telefoongesprekken gevoerd. Ook voor hen is er straks een blijvende herinnering."

Cranendonck e.o.