Volledig scherm
Beeld van de expositie 'Translocating Borders' van de Mexicaans kunstenaar Daniel Ruanova in Galerie Piet Hein Eek. © Ruud Balk

Om de mens te beschermen

RECENSIEDe Mexicaanse kunstenaar Daniel Ruanova toont bij Galerie Piet Hein Eek waar geweld en waanzin toe kunnen leiden.

Hij woont in Tijuana, pal tegen de grens met de States. Als hij heel hard zou kunnen gooien, over diezelfde grenslijn heen, met een warme Zuidenwind in de rug, dan gooit hij een steentje zonder veel moeite in San Diego. Fijn, zo dicht bij de grens? Nou, nee. Want de huidige president van de Verenigde Staten wil een muur. Op die grens met Mexico. Een flink deel van de grens heeft al een hek, ooit gebouwd onder president George W. Bush, maar dat moet als aan Donald Trump ligt, een fikse muur worden. Waarom? Hij denkt daarmee de stroom Mexicaanse vluchtelingen tegen te kunnen gaan.

Tijuana kent ook nog andere problemen; de stad staat te boek als een van de meest gevaarlijke steden ter wereld. Er is pakweg Bagdad in Irak, er is Medelin in Colombia en je hebt dus Tijuana in Mexico. Drugs, prostitutie en geweld, véél geweld, bepalen het straatbeeld. Zegt de man die er woont en werkt: Daniel Ruanova. Kunstenaar, geboren in 1967 en in alles een Mexicaan. Gedreven, gepassioneerd zelfs, spreekt met veel gebaren en mimiek en heeft een brede kijk op wat er aan de hand is zijn land. En over de grens, want exposeerde inmiddels zo'n beetje overal, tot in Rusland en China aan toe.

Tuurlijk, geweld is bijna gewoon in Mexico en al helemaal in zijn regio. Daar schrikt hij niet van. Zijn opa had een ranch en als een coyote een kalf te grazen nam, dan hoorde dat erbij, simpel. Geweld in de natuur en geweld op straat verschillen niet zoveel in het Tijuana. En dus weet Ruanova waar je wel, en waar je beter niet naar buiten kunt gaan in de stad.

En dan is daar het verzoek van Piet Hein Eek om gedurende vijf weken artist in residence te zijn in Eindhoven, wat de kunstenaar met beide handen heeft aangegrepen. Hij heeft er sculpturen gemaakt. Met metalen profielen waarmee - o, ironie - gewoonlijk wanden of muren (!) worden gemaakt. Het is een beschermende constructie, letterlijk rond zijn eigen lichaam gemaakt. Hij kan er in staan en weet zich dan geborgen; weet dat het humane is ingekapseld en zich zo teweer kan stellen tegen geweld en andere onzin. Sterk werk van een mooi mens. Zal hij ooit in Tijuana - net als hier - ook over staat kunnen fietsen?

Translocating Borders, Daniel Ruanova. Galerie Piet Hein Eek. Open: ma t/m za van 10-18, zo van 12-18 uur. Tot 2 juli.