Volledig scherm
Mariëlle van Lieshout bij de oesterzwammen. © FotoMeulenhof

Mariëlle, oesterzwamkweekster uit Liessel

LIESSEL - Het is herfst in Liessel. Nog niet zo lang geleden zette Mariëlle van Lieshout (41) in de oesterzwammenkwekerij de knop om van hartje zomer naar zeventien graden en een luchtvochtigheid van negentig procent. Ideaal weer voor schimmels om een groeisprint te trekken.

Over een paar dagen is de eerste vlucht zwammen rijp om te oogsten, vertelt Mariëlle. Dat betekent werk aan de winkel. ,,Gemiddeld ben ik dan zo'n negen tot tien uur per dag aan het plukken.”

Bewerkelijk

De oesterzwammenteelt is behoorlijk bewerkelijk. Elke tros van deze paddenstoelensoort moet met de hand geplukt en afgesneden. ,,Het is bijna een oud ambacht, ja”, zegt Mariëlle terwijl ze razendsnel met een vlijmscherp mes de stelen van wat zwammen scheidt. ,,Ons pap en mam helpen gelukkig nog mee en op een drukke oogstdag kan ik twee pluksters van een collega champignonteler inzetten.”

Het bedrijf van de familie Van Lieshout is een van de 25 oesterzwammenkwekerijen die Nederland rijk is. Op dit moment staan zes hallen vol met stellages waarop pakketten met stro staan. In elk pakket zitten 21 gaten, waar de oesterzwammen in trossen uit groeien. Een grote tros kan wel een kilo wegen, waarmee je vier bakjes kunt vullen.

Mariëlle woont bijna haar hele leven hier in het buitengebied van Liessel. Haar vader en moeder hadden varkens, vleeskuikens en later champignons. Mariëlle weet nog goed dat in het varkenshok voor het eerst geëxperimenteerd werd met verschillende soorten paddenstoelen. ,,En later in het kippenhok met oesterzwammen.”

Champignonbloed

Van de drie kinderen bleek alleen bij Mariëlle champignonbloed door de aderen te stromen.

Mariëlle heeft een agrarische opleiding gedaan. ,,Na school ben ik eerst iets heel anders gaan doen. Gewoon om te kijken hoe dat was. Ik ben anderhalf jaar assistent-accountant geweest maar toen ben ik snel teruggegaan naar de champignons. Ik kan niet de hele dag alleen maar denken, ik moet ook doen.” Op haar zevenentwintigste werd ze deel van het familiebedrijf en aan het einde van het jaar gaat ze de kwekerij helemaal overnemen.

Sinds twee jaar richt ze zich volledig op oesterzwammen. ,,Champignons is veel meer werk. Daarnaast kun je er in het huidige systeem lastig aan verdienen. Supermarkten kiezen de goedkoopste aanbieder. Daarom hebben we een innovatief systeem bedacht waardoor we efficiënter kunnen oogsten en daardoor besparen op personeelskosten.”

Kunstmatige intelligentie

Het systeem werkt op basis van kunstmatige intelligentie en pikt de champignons er uit die klaar zijn om te oogsten. ,,Daardoor hoeft de plukker zelf geen beslissingen te nemen en kan de productie met tien procent stijgen. We zijn nu op zoek naar partijen om het op de markt te brengen. Het liefst hadden we een nieuwe champignonkwekerij gebouwd. Helaas ging de lening bij de bank niet door, omdat we er zelf dertig procent in moesten investeren. Veel te veel geld. Toen zijn we opgehouden met de champignons.”

Zoals het nu loopt, kan ze haar boterham verdienen met oesterzwammen. ,,Daarnaast verzin ik graag nieuwe producten.” Zo worden van Mariëlle's zwammen bij het Streekhuys blended burgers gemaakt, die bestaan uit half rundvlees en half oesterzwam.

Vernieuwingen

Soms komen vernieuwingen spontaan haar kant op. Onlangs werd ze gevraagd voor Food Heroes, een project van ZLTO en BKKC tegen verspilling waarbij kunstenaars met boeren samenwerken. ,,Als ik de oesterzwammen los snijd van de tros blijven er voetjes over die ik weggooi. Dat is zonde, want die kun je ook eten. Doreen Westphal van Botanic Bites geeft de voetjes nu een tweede leven. Zij bewerkt ze tot paddo bites en paddoworst.”

De voetjes worden vermengd met kikkererwtenmeel, zonnebloemolie en kruiden. ,,We zijn nu bezig het product verder te ontwikkelen en presenteren dat in oktober op de designweek. Eigenlijk hoop ik dat het zo aanslaat dat een supermarkt zich meldt die het in de schappen wil leggen.”

Deurne e.o.