Volledig scherm
Frank Poorthuis © Marco de Swart

Mark Rutte wordt zenuwachtig

Nog 31 dagenVier waarnemingen en drie voorspellingen voor 15 maart. Sylvana Simons gaat het halen!

Volledig scherm
Mark Rutte © ANP
Quote

Eerste scheurtjes in het pantser van de teflon-premier

1 . Mark Rutte begint zenuwachtig te worden en verandert van strategie.
Niets van wat hij tot nog toe in de campagne heeft gedaan leidt tot ook maar een rimpeling in de peilingen. Dat-ie niet met de PVV gaat regeren: nul reactie. Z'n 'brief aan Nederland' idem. En de belofte om volgend jaar 2 miljard voor de zorg opzij te zetten, leverde vooral hoon op. Ruttes geloofwaardigheid lijkt in het geding.

Tot nog toe was zijn tactiek identiek aan die van Wilders. Weinig openbare optredens, de anderen als niet-serieuze concurrenten behandelen, je concentreren op de tweestrijd PVV-VVD. Schaarste maakt gewild. Vandaar dat Rutte slechts intekende op een paar lijsttrekkersdebatten en adjudant Halbe Zijlstra de wei in stuurt om het vuile werk op te knappen, zoals deze week bij het gasdebat in het Noorden. Maar nu heeft hij plots besloten om toch maar in te tekenen op een lijsttrekkersdebat in het Zuiden, waarvoor hij aanvankelijk bedankt had. En kijk, hij heeft zelfs na zes jaar zijn twitteraccount weer uit de kast gehaald om Wilders aan te vallen, nadat die hem vanochtend in WNL aanviel. Zenuwen! Eerste scheurtjes in het pantser van de teflon-premier.

2. Geert Wilders mag wel een beetje zenuwachtig worden.
Want het verschil in de peilingen tussen hem en Mark Rutte wordt met de dag kleiner. Dat komt als gezegd niet omdat Rutte stijgt, maar omdat Wilders zelf daalt. Peilingen zegt u, wat zijn ze waard ? Best veel rond deze dagen. Je mag er geen harde zetelaantallen uit op maken, maar wel sentimenten. In peilingen die ik deze week zag staat Wilders op nog maar 26 zetels. Dat aantal kennen we. Begin deze eeuw hebben wetenschappers berekend dat zo groot ongeveer het aantal boze stemmers in Nederland is. De LPF had dat aantal, waarmee ze in Jan Peter Balkenendes eerste dramatische kabinet kwamen.

3. De rest, want laten we ze zo maar noemen, de rest van het veld mag iets minder zenuwachtig worden.
Ze kan zelfs wat hoop putten uit die peilingen. Als een zesde van de stemmen naar de PVV gaat, als een derde van de stemmen naar PVV en VVD samen gaan, zijn er nog honderd zetels te verdelen. Laat er daarvan nog eens zes naar 50Plus gaan en vier naar ander pruttergrut. Blijven er nog 90 over. Een mooie meerderheid. Goed om te beseffen: Nederland heeft nog altijd meer redelijke dan boze kiezers.

4. De toekomst van links Nederland ligt in handen van de directie van RTL en daar zijn ze dus nu ook best zenuwachtig.
Als RTL toestaat dat een of twee lijsttrekkers worden toegevoegd aan de line-up van haar televisiedebat, kan het hele spel keren. Tot nog toe staan alleen Rutte, Wilders, Buma en Pechtold op de lijst. Er is druk om ook een kandidaat van links te laten aanschuiven. Volgens de peilingen zou dat in ieder geval Jesse Klaver zijn. Asscher pas daarna. Maar Rutte en Wilders hebben daar, begrijpelijk, geen zin in. Buma en Pechtold hebben er ook weinig bij te winnen. Die willen beiden graag zelf het debat uitkomen als de uitdager van de premier, of de man die Wilders het zwijgen oplegde. Op dit moment zijn ze er bij RTL over aan het praten. Goed om te weten: Ruttes chef voorlichting Kees Berghuis was ooit chef van de politieke redactie van RTL en RTL-anchor Frits Wester zat jarenlang voor het CDA in de Tweede Kamer te spinnen.

Volledig scherm
Jesse Klaver © ANP
Volledig scherm
© ANP
Quote

Ikzelf kreeg overigens de ChristenUnie aangeraden en ben nog steeds in ultieme verwarring

Drie voorspelllingen... 
1. Daarom direct maar een eerste boude voorspelling. Als RTL slechts een extra lijsttrekker toelaat, wordt het Jesse Klaver van Groenlinks. Hij is het minst gevaarlijk voor Rutte, Wilders en Buma. Het wonderkind oogst veel sympathie en kan Asscher daadwerkelijk achter zich laten, maar geen enkele kiezer ziet 'm als een echte concurrent voor het torentje. En dat staat daar op het spel. 

2. Als Nederlanders gaan stemmen op basis van de Stemwijzer, komt Sylvana Simons in de Kamer. Ik hoorde deze week van minstens vijf kennissen dat ze onverwacht dat advies hadden gekregen. Ikzelf kreeg overigens de ChristenUnie aangeraden en ben nog steeds in ultieme verwarring. 

3. We gaan een van de hoogste opkomstcijfers ooit zien. Gewoonlijk scoren Tweede Kamerverkiezingen al goed (rond de 80 procent), maar daar konden we dit jaar wel eens overheen gaan. Het besef dat we in bijzondere tijden leven, heerst alom. Ik hoorde dat het ministerie van binnenlandse zaken desondanks een opkomstcampagne gaat organiseren. Het wil vooral jongeren activeren. Maar of 15 maart daarmee een echte feestdag voor de democratie wordt, is de vraag. Juist jongeren hebben de afgelopen jaren een grote voorkeur voor Wilders en consorten aan de dag gelegd.

Frank Poorthuis was tien jaar politiek verslaggever. Nu beschouwt hij Den Haag vanaf een gepaste afstand en schrijft hij er wekelijks over tot aan de verkiezingen in maart.