Maandag, 16 augustus 1948
Dokter Schreinemachers selecteerde een poos geleden in kamp Vledder negen dienstweigeraars om als proef te gaan werken als leerling verpleger in de R.P.I. in Eindhoven. Vandaag is het zover.
Jan en ik reisden samen vanuit Leeuwarden. Dick ontmoeten we in het station Eindhoven. Dit is onbekend Nederland: een avontuur. Boschdijk 771 is het enige dat we weten. Geen plattegrond, geen beschrijving, niks. Als we vragen waar de Boschdijk is, moeten we onder het spoorviaduct door en dan maar rechtuit. We gaan lopen. De vraag naar een bus is niet aan de orde: die kan je niet betalen van een gulden per dag. Bovendien, we moesten ons vandaag melden en het is pas een uur of twaalf. We zien huisnummers beneden de 10. Het is dus nog een flink eind lopen. Een paard en wagen sjokt ongeveer in ons tempo die kant uit. Of we onze koffers erop mogen zetten. De man knikt, maar wij moeten lopen. Hij moet naar Best, hij komt er langs. Als een rouwstoet lopen wij achter de kar aan. “Hier motte weze”. Wij pakken onze spullen, bedanken de man en lopen een park in naar een groot gebouw. Ja, we worden verwacht. De entourage is beter dan kamp Vledder. Dat valt mee!
Met z’n allen naar Mr. Dr. Mooy, de baas. Die zit achter een groot bureau met twee mannen ter weerzijden naast zich, die hij niet voorstelt. Hun blik staat op oneindig en over hun verstand valt niets af te lezen. We krijgen een donderpreek. Hij vindt ons kennelijk een stelletje ongeregeld en zegt ons acuut terug te sturen als we ons niet aan de regels houden. Na de preek wijst hij ons de deur. Vragen, daar zijn anderen voor.
Als de maaltijd, het zwijgen en het aanstaren door mensen in uniform voorbij zijn, wordt ons verteld waar we gaan werken. We krijgen sleutels en een kort wit jasje. Jan, Dick en ik lopen van het hoofdgebouw het park in naar onze paviljoens. Even later springt een man uit de bosjes en gebaart naar ons en roept:”Halt!” Wij blijven staan en vragen wat er een de hand is. “In de houding!” Dat is aan een dienstweigeraar niet besteed. “Waarom?”, vragen wij. “Ik ben generaal Montgomery!”. Wij zijn even stil. Dit is nieuw voor ons. “Generaal, wij hebben nog een hoop te doen, mogen wij verder?.” “Ingerukt mars!”, roept de man en verdwijnt weer in de bosjes. Het is kennelijk een tuinman.
We zitten goed. Of het “Rijks” is weten we niet, maar de rest van de P.I. klopt wel. Als we verder lopen springt er weer een man uit de bosjes en roept”Halt!” Wij blijven staan. “Generaal Montgomery?”, vragen wij. Wij kennen niet zoveel generaals. De man kijkt blij verrast. “Hoe weten jullie dat?” Wijzend zeggen we:”Daar kwamen we U ook al tegen”. “Dat is een patiënt, die is gek”, zegt de man. Wij mogen door. Onderweg praten we nog wat:
-zeg, die directeur zou die echt zijn?
-Mooy?
-hij was niet alleen!
-nou, die twee boekensteunen overtuigden niet erg.
-hij deed wel echt als een generaal.
-de echte is een psychiater.
-die komen we vast nog wel een keer tegen.
-ben benieuwd.
-we zien wel.
-’t is in ieder geval lekker weer.
Ik ken niemand die er ooit met tegenzin heeft gewerkt. De meesten hadden er de tijd van hun leven!
Klaas Feenstra
11 mei 2008
Klaas Feenstra - 11-05-2008 | 10:47
Dag , mijn naam is Joke Mols
In 1964 ben ik als net 17 jarig meisje in dienst getreden op de RPI .
Het was de mooiste tijd uit mijn leven .
Nu heb ik de computer ontdekt en een home page gemaakt waarvan een heel gedeelte aan de RPI is gewijd .
Er staan ongelooflijk veel foto's op die ook oud-collega's me opstuurde .
Deze foto's ongeveer (970) heb ik op een DVD gezet en aangeboden aan oud-collega's .
Er was erg veel belangstelling voor .
U kunt mijn home page bezoeken om daar alles over de RPI te zien en te lezen
Het adres is : http://members.chello.nl/j.mols
Onder : Memories vind U dan alles over de RPI
Ook schreef ik een verhaal over de reunie die we hadden in 1993 toen de RPI 75 jaar bestond.
Het staat hieronder .
19 oktober 1964 Reünie 9 juni 1993
Het is ruim 30 graden .
Door heftige emoties overmand , verwijder ik me van de grote groep
gezellig babbelende mensen .
Kwaad stamp ik met m’n voeten op de grond , en ik zou het
uit willen schreeuwen van machteloze woede en ellende .
Ik voel dat mijn hele lichaam trilt .
Ik ga aan de rand van de vijver zitten en probeer eerst maar eens
om beetje tot rust te komen , om al die verwarde gevoelens en gedachten
op een rijtje te krijgen ………………
Het is een haast onwaarschijnlijk beeld ,
die rustig zwemmende eendjes in dat stille watertje .
Mijn gedachten zijn te chaotisch om er ook maar een beetje van te genieten ,
of om het zelfs ook maar een beetje te zien .
De serene rust die uitstraalt van de vijver dringt niet echt tot me door .
Op de achtergrond klinkt het geroezemoes van
vrolijke mensen ,
mensen die de hele dag al samen zijn ,
mensen die lachen en praten en
alsmaar weer opnieuw herinneringen ophalen .
Gezellig met een drankje en een hapje .
Een ieder heeft verkoeling gezocht
onder een dikke , statige , oude boom
die heerlijke schaduw geeft op deze snikhete dag
die nu bijna op z’n eindje loopt !
*~*
Het was een dag die heel erg spannend begon .
Eigenlijk begon de opwinding al op het moment , dat de uitnodiging
voor deze dag op de deurmat viel , een aantal weken geleden !
Wat een ontzettend leuk idee , hoe geweldig , om een dag te prikken
om elkaar nog eens te ontmoeten na zoveel jaren !
Nagenoeg iedereen heeft de veilige armen van de
RPI uit de jaren zestig al lang verlaten.
*~*
De RPI … waar we nog intern moesten zijn !
Met zijn hoofdgebouw en de portier . Met zijn eetzaal , leslokaal en de bar .
En ook met zijn wasserij , naaikamer en bakkerij , de keuken en de slagerij .
Zijn foyer , kerk en filmzaal .
De bosbouw , de landbouw en de bloemenkwekerij
Zijn creatieve therapie en de schoenmaker
Het voetbalveld , het tennisveld en het zwembad .
Zijn brandweer , technische dienst , mortuarium en ook het kerkhof .
De RPI … met de lorrie .
Het treintje dat eten en drinken rondbracht naar de paviljoens .
Maar ook met de grote sleutelbossen , en de talloze nummertjes .
Voor je wasgoed , voor je servet , voor je sleutelbos en voor je kamer .
Met de nachtportier en de 12 of 1 uurtjes in het weekend .
Met zijn talloze paadjes en weggetjes die door de prachtige bosrijke omgeving
over het hele terrein slingerden .
Met zijn statige paviljoens die verspreid lagen over dit enorme terrein .
De RPI … met de talloze patiënten , artsen , hoofdverpleging .
Met de Dee-Wee-ers en de Witte Pleegen …
en de honderden andere medewerkers in allerlei verschillende factoren .
En met ons … de jongeren , die een opleiding volgde voor de B-verpleging .
Het was een maatschappij in de maatschappij !
*~*
Men is uitgevlogen en heeft zich elders gevestigd .
Een ieder heeft z’n eigen leven geleefd , z’n geluk beleefd
en z’n verdriet ondervonden in die jaren !
De meeste zijn getrouwd , sommige met een collega .
Er zijn kinderen geboren en er zijn geliefden overleden .
Men is gescheiden en al dan niet hertrouwd .
Anderen hebben contact met elkaar gehouden , schrijven elkaar nog ,
bellen af en toe , sturen alleen een kerstkaart of zijn gewoon bevriend gebleven .
Maar de meeste zijn elkaar gewoon uit het oog verloren … jammer , toch wel !
*~*
‘Vroeger’ !
Het is een begrip .
Het is een deel geweest van je jeugd , het maakt ook deel uit van je zijn nu !
Maar wie kan je in deze hedendaagse gehaaste wereld
nou nog boeien met je verhalen over ‘vroeger’ !
Ze denken al snel :
‘ Ja leuk hoor , maar je leeft nu hoor, in het hier en in het nu !
Je bent toch zeker niet blijven steken in je verleden ?
En eigenlijk heb ik ook niet zo erg veel tijd en zin om er naar te luisteren !
Misschien hebben ze wel een beetje gelijk maar ieder mens
heeft toch een rugtas
met al z’n herinneringen …
*~*
De avond voor ‘de grote dag’ reis ik af naar het zuiden van het land .
Ik ga overnachten bij een vriendin, een ‘oud collega’ , waar ik al die jaren
contact mee heb gehouden .
We praten en praten en vragen ons af wie er allemaal zal komen en vooral :
wat trekken we aan ?
Ik voel me jong en jeugdig als toen , en alle zorgen en problemen van nu ,
het valt allemaal van me af !
Ik slaap slecht , het is ook veel te warm , baal als een stekker
want stel dat ik wallen krijg van die slapeloze nacht !
Zie ik eindelijk ‘iedereen’ weer eens , en dan zie ik er niet uit !
Na het ontbijt vertrekken we , lichtelijk nerveus , naar die o zo bekende plek !
Naar die ‘maatschappij’ in de maatschappij , naar dat helemaal op zichzelf staand
wereldje , naar die veilige plaats , die ik als zeventienjarig meisje
had omgeruild met het ouderlijk huis !
Waar ik zoveel fijne dingen heb meegemaakt
( want de vervelende dingen ben ik uiteraard vergeten )
De plek die ik bijna idealiseer … !
*~*
De tijd heeft ook hier niet stilgestaan !
Het begint al met de ingang !
Vroeger gingen we via de ‘poort en de grote rotonde’ naar de Portier .
Maar de ingang is nu op een heel andere plaats .
We rijden zeker vijf minuten met de auto over ‘het terrein’
Naar de parkeerplaats …
wat vroeger de ‘landbouw’ was !
Daar aangekomen stoppen er nog wat auto’s en na goed kijken
herkennen we de mensen die er uitstappen .
Handen worden geschud , zoenen uitgedeeld !
Gezamenlijk lopen we richting : ‘ hopelijk snel iets vertrouwds ! ’
Al snel verschijnt tussen de bomen ons oude vertrouwde Hoofdgebouw .
Dat is in ieder geval nog hetzelfde .
Er staat een grote tent achter het Hoofdgebouw waar iedereen zich moet melden .
Daar word je naam doorgestreept omdat je er bent en krijg je een naamplaatje,
die je op je borst moet spelden
zodat iedereen kan zien wie je bent .
Ook word er een officiële foto gemaakt die je op het einde van de dag af kan halen.
Wat er hierna allemaal gebeurd is met geen pen te beschrijven !
*~*
Het ‘ heden ’ verdwijnt en het ‘ verleden ’ verschijnt !
Men is verbaasd en men is verwonderd .
Men herkent wel of men herkent niet , direct !
Er worden handen geschud en er wordt gezoend .
Steeds weer opnieuw de volgende ‘bekende’ !
Het word drukker en drukker .
Het hoogtepunt voor mij is, als ik m’n vroegere hoofdzuster zie ,
toen al oud in mijn ogen , nu over de tachtig !
En wat is ze klein....!
Ik voel me klein , ik voel me jong , ik voel me ‘ toen ’ …
Elk gevoel van realiteit is weg:
Ik leef in het verleden en ik voel in het verleden !
*~*
Er is een treintje , zo’n ouderwets open kermis treintje , dat de hele dag over
het terrein rijd .
Voor de ouwetjes onder ons of gewoon voor de aardigheid .
Zo kan je alles weer zien , het komt overal .
Ook is er een wandeling georganiseerd , een foto tentoonstelling
en hier en daar mag je zelfs ‘n ‘ paviljoen ’ in !
Het leuke is , dat ik , maar ook meerdere met mij , met ‘ het vriendje van toen ’
de dag door breng , de rondleiding samen beleef , de emoties samen deel !
Mijn vriendin , heel gelukkig getrouwd , verdwijnt zelfs voor een poos
met haar toenmalige vriendje naar het zwembad !
Of het mag weet ik niet , maar ik weet , samen met mijn vriendje van toen ,
door te dringen tot de gang , waar destijds mijn kamer was !
Ik maak foto’s van de trap , de trap waar ik eindeloos op en af gerend heb .
De trap die op foto’s in mijn plakboek staat .
Ik maak foto’s van mijn kamerdeur , ik maak ook foto’s van het vriendje van destijds .
Ik maak overal foto’s van ! Ik wil alles vastleggen , voor als ik weer thuis ben .
Ik ben door het dolle heen . Vastleggen , vasthouden !
Wie weet of ik hier nog ooit kom ?
*~*
Vroeger zat de deur van ons paviljoen continue op slot , nu niet dus
we gaan naar binnen .
We doen het gewoon en lopen overal rond , we zien niemand maar wel
dat alles anders is .
Het kantoortje van de hoofdverpleegster , onze conversatiekamer , de keuken ,
de hal , de bezoekkamer , de linnenkamer , de zware tussendeuren .
Je kan het zo gek niet bedenken of het is er gewoon niet meer .
Behalve Coby !
Als we een zomaar een zaal binnen lopen en de verbaasde verpleegsters ‘ in burger ’
vertellen wie we zijn , zien we haar zitten .
De tand des tijds heeft ook bij Coby toegeslagen !
Beleven wij deze dag in een euforische uitgelatenheid, als we Coby zien worden
we met de neus op de feiten gedrukt !
Wat is ze oud geworden , wat zijn wij oud geworden !
Het was ! Het is niet meer !
Arme Coby ! Arme wij !
Maar mogen we alsjeblieft nog even door gaan met herinneren ?
Met beleven , het voelt zo fijn , het doet zo goed !
Dus nemen we afscheid van Coby . Waarschijnlijk voor altijd !
Er komen tranen ! Weg tranen , weg !
Verder moeten we , er is nog zo veel …
*~*
Over de vertrouwde paadjes lopen we weer naar de anderen , die aan de tafeltjes
gezellig zitten te keuvelen over verleden , heden en toekomst !
Dan wordt er een sein gegeven dat we kunnen gaan eten ,
we moeten het zelf ophalen
en zo sluiten we aan in de lange rij .
Met gemengde gevoelens zie ik
de mensen die ons de hele dag zo voortreffelijk verzorgen aan .
Nu werken zij hier .
Wat zouden ze van ons denken ?
Als vroeger zoiets was geweest als deze reünie nu ,
zou ik toen dan gedacht hebben : ‘ wat een oude mensen allemaal ,
hebben die echt allemaal
ooit es hier gewerkt ?
Ze gaan wel erg vertrouwelijk met elkaar om ! ’
Het gerommel met dat eten geeft een ontspannen sfeertje
en met het bord in de hand ,
worden mensen opgezocht om mee te babbelen .
Men loopt van tafel naar tafel en ziet steeds weer ‘ nieuwe oude ’ bekenden !
Foto’s worden voor de dag gehaald .
Zelfs de ‘ verboden ’ foto’s die toentertijd stiekem gemaakt moesten worden ,
gaan van hand tot hand .
Er word om gelachen en alle Hoofden van toen , zelfs de Directeur van toen ,
halen herinneringen op bij het zien van , juist die ‘ verboden ’ foto’s !
Want je mocht absoluut geen foto’s maken van de patiënten ,
dat was ten strengste verboden
en met een beetje pech kreeg je je ontslag als je het wel deed .
Maar nu geniet iedereen van de ondeugendheid van vroeger .
Er komt een wijntje en een biertje (of fris) op tafel !
Het word warmer en warmer men zoekt verkoeling onder de talloze parasols
en de oude ,hoge bomen .
Bomen , die ongetwijfeld onze stemmen nog herkennen !
Zo verloopt de dag , lachend en genietend , geen idee van hoe laat het is !
Er worden nog meer officiële foto’s gemaakt , er worden afspraken gemaakt
dat we dit vaker moeten doen ......
En dan , zomaar opeens , merk ik dat er al mensen gaan vertrekken
omdat ze afscheid staan te nemen , goh, nu al ?
Hoe laat is het dan ?
Wat flauw , blijf nou nog even ? Maar ze gaan !
Hoe is het mogelijk ?
Ik wil ‘ het ’ zo graag vasthouden , maar het lukt niet !
De tijd is over , de koek is op !
‘ Men wil gaan sluiten ! ’
Er breekt iets in me als ik m’n naam hoor roepen en zie dat het
m’n eigen kleine hoofdzuster is .
Ze noemde me bij m’n voornaam !
Vroeger altijd bij mijn achternaam ! En ik loop naar haar toe .
Naar dat kleine mensje , naar die o zo sterke vrouw , waar ik zo tegenop keek vroeger ,
naar dat oude vrouwtje , die van geluk mag spreken ,
als ze nog een paar jaar mag leven !
Heel voorzichtig omhels ik haar , bedank haar voor alles .
Voor alles ! Voor alles ……
We zoenen , nemen afscheid en ze loopt verder .
Ze is moe , ze wil en ze moet rusten !
Heel langzaam maar heel zeker dringt de realiteit een beetje tot me door
Wat is dit afschuwelijk !
Wat is dit afgrijselijk ! Mag je een dag ‘n beetje proeven hoe het ooit was ,
maar dit komt nooit meer terug !
Waren de weken hieraan voorafgaand grandioos , dit is het einde .
Het einde ! Het is over ! Het is uit !
Wat is dit vreselijk !
Je kan nog beter leven met een herinnering !
Ik kan wel gillen van ellende , de emotie is zo ontzettend dat ik niet eens kan huilen !
Wanhopig kijk ik haar na , wanhopig kijk ik m’n verleden na !
*~*
Wanhopig zoek ik een punt waar ik mezelf weer een beetje terug kan vinden !
Ik loop over de paden die er vroeger ook al waren , ik zie ze niet !
Ik zie niks , ik voel alleen , ik voel me redeloos verloren , ik voel me ontzettend !
Niemand kan me op dat moment nog boeien ,
niemand kan me het gevoel teruggeven wat ik zonet ben verloren !
Treurig staar ik naar de eendjes , die zo rustig in die vijver zwemmen .
Hoe kunnen ze in godsnaam zo’n serene rust uitstralen ,
terwijl het in mijn hoofd een grote puinhoop is !
Ik wil het vasthouden , alles vasthouden , maar ze gaan naar huis !
Gewoon , naar huis , gewoon naar huis... naar huis...
Ik zie ze waarschijnlijk nooit meer terug !
Al deze mensen , die er vandaag voor hebben gezorgd dat het een onvergetelijke
dag is geworden , zie ik waarschijnlijk nooit meer terug !
Al deze mensen , die zo’n belangrijke plaats in mijn herinnering hebben ,
zie ik gewoon nooit meer !
Nooit meer !
Wat is in godsnaam de functie en of de bedoeling van een reünie ?
*~*
Totaal gedesillusioneerd loop ik langzaam terug naar het ,
nog steeds lachende en gezellig babbelend groepje .
Veel zijn het er intussen niet meer .
Het zijn de ‘ plakkers ’ !
De ‘ lolbroeken ’ van vroeger !
Ik praat en lach niet meer zo uitbundig en zit er wat stilletjes bij .
We worden door de ‘ Organisatie ’ zowat weg gekeken .
Toch denk ik dat ze het wel een beetje begrijpen want ze laten ons nog even zitten
terwijl ze om ons heen alles op gaan ruimen !
De gezellige parasols , de tafels en de stoelen , langzaam maar zeker verdwijnt alles .
Wij zitten onder die oude , dikke boom en beloven elkaar plechtig
dat we elkaar weer gaan ontmoeten , over vijf jaar of zo …
is dat niet leuk ?
O ja , we zijn allemaal reuze enthousiast !
Maar zouden we nu dan echt willen vertrekken , word er vriendelijk gevraagd ,
dus doen we dat .
Als vanouds lopen we gezamenlijk naar de parkeerplaats !
Heel bijzonder , heel apart , zo met z’n allen , zo vertrouwd !
Ik kijk nog wat om me heen .
Wil alles in mijn hoofd prenten , ieder gebouw , iedere boom , elk pad , alles !
Maar is dat nodig ?
Is het er wel ooit uit geweest …?
Was ik al keihard met m’n neus op de feiten gedrukt ,
bij de parkeerplaats doen we het nog eens dunnetjes over !
We nemen niet alleen afscheid van elkaar …
we nemen afscheid van het verleden ,
want we weten allemaal dat er van die goedbedoelde voornemens niets terecht zal komen ,
hoe graag we dat op dit moment ook willen !
Nog een laatste zoen , nog een laatste zwaai !
‘ Tot de volgende keer ! ’
‘ Ja , tot de volgende keer , we houden contact , echt ………! ’
*~*
Mijn vriendin en ik rijden door de stad naar haar huis , waar we nog wat napraten .
Alles voelt onecht , ik voel me zo ontzettend raar .
Is dit allemaal echt gebeurt , is het echt geen droom ?
De alledaagse beslommeringen komen zo onwezenlijk op me over !
Het boeit me allemaal niet meer , ik wil naar huis !
Het was net iets te veel , deze dag .
Als ik met de auto terugrijd naar mijn woonplaats boven de rivieren ,
ben ik totaal van de wereld , dat ik geen ongeluk heb gehad mag een wonder zijn !
Waarschijnlijk waakten al mijn oud-collega’s over me !
Een dag , die zo spannend begon !
Een dag waar ik zo naar had uitgekeken !
Een dag die zo ontzettend geweldig was !
Een dag die al mijn herinneringen kapot maakte !
Ik ga nooit meer naar een reünie !
Het doet alleen maar pijn .......
Joke Mols 1993
Joke Mols - 08-04-2008 | 15:09
Niet beschikbaar!
Sorteer reacties
