Niet beschikbaar!
Enkele Stolpersteine voordat ze worden ingemetseld.
Kunstenaar Gunter Demnig legt een Stolperstein
Kunstenaar Gunter Demnig
Kunstenaar Gunter Demnig legt een Stolperstein
GGZE-directeur Joep Verbugt spreekt, rechts violiste Ruth Walpot
Opperrabijn Binyomin Jacobs spreekt na het plaatsen van de 24 Stolpersteine
1/6
Bekijk de diashow
EINDHOVEN - Stolpersteine. In het
Nederlands heten ze Struikelstenen. Niet bedoeld om letterlijk over te
vallen, maar om even stil te staan bij het lot van Joodse en andere
slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog.
De bedenker en maker ervan, de Duitse kunstenaar Gunter Demnig (1947), legde
zondag in Eindhoven 24 Struikelstenen op het terrein van de GGzE-locatie De
Grote Beek. Ter nagedachtenis van de Joodse patiënten van het toenmalige
Rijks Krankzinnigen Gesticht. Zij werden op 14 maart 1944 door de
Sicherheitsdienst naar kamp Westerbork afgevoerd. De jodenvervolging stopte
voor de Duitse bezetter immers niet bij de poort van een gesticht. De
weigering van het personeel om mee te werken was zinloos. Van de patiënten
is daarna niets meer vernomen. Vrijwel zeker is dat de meesten omkwamen in
concentratiekampen van de nazi's.
Voor 1800 in de loop der
jaren overleden patiënten van de psychiatrische instelling is vorig jaar een
monument geplaatst met hun namen erop. De namen van de Joodse patiënten
ontbraken hierbij. Met de Struikelstenen kregen de 24 slachtoffers gisteren
alsnog een plekje op De Grote Beek. De stenen zijn ingemetseld in de Joseph
Alexis Kerfflaan, vernoemd naar de eerste patiënt in 1918.
Het zijn kleine, vierkante blokken met een messing plaatje waarop naam en
geboortejaar van de patiënt staan én de datum van deportatie. Kunstenaar
Demnig heeft er zo in Europa al 19.400 geplaatst.
De
plaatsing op De Grote Beek is een stemmige en indringende gebeurtenis. Op
deze zonovergoten moederdag, exact 69 jaar na de Duitse inval in Nederland,
krijgen de 24 'naamlozen' hun naam terug. Terwijl de kunstenaar in de weer
is met hamer, beitel en cement, vertellen bezoekers in delen het
aangrijpende verhaal van de deportatie; bijvoorbeeld over de patiënt van 78
jaar die op het moment van deportatie bedverpleging behoefde.
Violiste Ruth Walpot speelt het stuk Bessarabian Hora als Marcus Mozes de
Leeuw (1864), Salomon Frank (1878) en Rosaline Gazan (1868) hun gedenksteen
krijgen. De stenen liggen in groepjes van drie in het paadje, dat naar de
begraafplaats van De Grote Beek leidt.
Onder de tientallen
belangstellenden zijn leden van de Eindhovense Joodse gemeenschap, onder wie
opperrabijn Binyomin Jacobs, en wethouder Hans-Martin Don. Er zijn geen
nabestaanden aanwezig; De Grote Beek hoopt dat er zich nog melden naar
aanleiding van de plaatsing van de Struikelstenen. Want, legt Demnig uit: "
Een mens is pas vergeten als zijn naam vergeten is."
© Eindhovens Dagblad 2012, op dit artikel rust copyright.
