Thijs Meenink bij de chirurgische robot. Links instrumentenbouwer Michiel van Gorp. foto Bart van Overbeeke/TU/e
EINDHOVEN - Onderzoeker Thijs Meenink gaat een oogchirurgierobot, waar hij maandag bij de Technische Universiteit Eindhoven (TU/e) op hoopt te promoveren, in een eigen bedrijf op de markt brengen.
De wetenschapper heeft de robot voor het verrichten van oogoperaties ontwikkeld tijdens zijn promotie-onderzoek. In zijn proefschrift beschrijft hij het apparaat nauwgezet. Het werkt samen met een bedieningsconsole van zijn collega-onderzoeker Ron Hendrix, die hier al eerder op promoveerde. Volgens Meenink kunnen met dit hulpmiddel oogartsen eenvoudiger, nauwkeuriger, sneller en trillingvrij operaties aan netvlies en oogbol verrichten. Hij wordt hierin ondersteund door oogchirurg prof. dr. Marc de Smet van het AMC in Amsterdam, een van de begeleiders van Meenink.Een opvallend voordeel van de chirurgierobot is volgens Meenink dat de oogchirurg tot op latere leeftijd operaties kan verrichten. Dit komt omdat het systeem handtrillingen volledig compenseert. "Voordat een oogarts mag opereren, is hij al een eind in zijn carrière. Maar op hogere leeftijd worden de ingrepen steeds lastiger, omdat de vaste hand ontbreekt. Ons nieuwe systeem filtert handtrillingen eenvoudig weg."
Meenink legt uit dat de grotere nauwkeurigheid onder meer te danken is aan de verkleinende werking van de robot. "De arts werkt op schaal, bijvoorbeeld tien keer zo groot. Als hij een instrument een centimeter beweegt, verplaatst die zich in het oog een millimeter. Het is even wennen voor de arts, maar daarna is hij veel nauwkeuriger. Ook koppelt het systeem weerstand terug. Ondervindt het instrument weerstand, bijvoorbeeld bij het snijden, dan voelt de chirurg die weerstand versterkt in zijn hand terug. Nu voelt hij die kracht meestal niet, omdat deze te klein is. Met de robot kan hij daarom meer met gevoel opereren." De robot is erop ontworpen om minimale schade aan het oog aan te brengen, zo legt Meenink uit. "Het instrument prikt twee kleine gaatjes in het oog en omdat de robot die als scharnierpunten gebruikt, worden ze niet groter. Bij de bediening heeft de arts de uiteinden van het instrument in de hand en zitten de scharnierpunten daarboven. Hij hoeft daarom geen tegengestelde bewegingen meer te maken."
De chirurg hoeft niet meer kromgebogen boven het hoofd van de patiënt te hangen. Hij bedient het instrument vanuit een comfortabele stoel. Opereren op afstand acht Meenink theoretisch mogelijk, maar hij gaat er niet vanuit. "De chirurg moet in de buurt zijn om bij complicaties in te kunnen grijpen. Als er problemen zijn gaat de robot in de ruststand, zodat de chirurg handmatig verder kan. Opereren op afstand geeft problemen zoals vertragingen en dergelijke."
Thijs Meenink beseft terdege dat het zelf op de markt brengen van een medisch instrument een zeer lange adem vergt. "We hopen op subsidies om de procedures te kunnen doorlopen. Daarna zie ik een goede toekomst omdat voor de oogheelkunde een dergelijke r0bot nog niet bestaat."
© Eindhovens Dagblad 2012, op dit artikel rust copyright.
