Easy Life-magazine. foto René Manders
Economie-redacteur Rik Elfrink blogt over de inhoudelijke behandeling van de
rechtszaak tegen vier Easy Life-bestuurders. Na 2 maanden pauze is de
rechtzaak weer begonnen op donderdag 25 maart.
>> Ga
naar het blog
Zie ook:
Donderdag 25 maart
BLOG 1
Advocaten strijden tegen elkaar: Yab Yum leidt tot consternatie
Twee maanden na de laatste Easy Life-zitting troffen ze elkaar weer, de
advocaten van de vier hoofdverdachten. Twee van hen, mr Van Gessel (advocaat
van John Wolbers) en Mark Teurlings (advocaat van Oosterbosch) zijn vrijwel
voortdurend aan het woord. Vandaag vielen ze elkaar voor het eerst af en
werd ook duidelijk dat Wolbers en Oosterbosch allang geen vrienden meer
zijn. De advocaten van Rijnaard (Zuketto) en Van de Vondervoort (Van de
Laar) houden wijselijk hun mond. In de laatste twee zaken hoeft de rechtbank
alleen nog maar uitspraak te doen en hebben de verdachten nog recht op een
laatste woord.
Volgens Teurlings heeft Oosterbosch alle schulden aan Easy Life overgedragen
aan Wolbers en kan daarom geen sprake zijn van vervolging van Oosterbosch.
In januari 2008 nam Wolbers de aandelen in Easy Life van zijn achterneef
Oosterbosch over en in ruil daarvoor nam hij de schulden over. Wat deze
schulduitruil feitelijk voorstelde, daar moet de rechtbank in de toekomst
nog een oordeel over vellen. Belangrijk is wel dat de panden die Oosterbosch
aan Wolbers overdroeg fors belast waren met hypotheken.
Teurlings was vanmorgen zichtbaar geïrriteerd. Hij vindt dat bedragen die
Wolbers zou hebben onttrokken veel te makkelijk aan Oosterbosch worden
toegeschreven. Terloops liet hij zich ontvallen dat Wolbers naar Yab Yum is
gegaan, met daarbij de suggestie natuurlijk dat dit met Easy Life-geld is
gebeurd. Wolbers reageerde daarop furieus en stelde dat het om
privé-uitgaven ging. Zijn advocaat Van Gessel kwam opnieuw met het verhaal
dat bedragen van Wolbers op rekening van Oosterbosch gezet moeten worden.
Teurlings siste daarop, hetgeen Van Gessel weer ergerde.
Dat de advocaten elkaar figuurlijk in de haren vliegen, lijkt het Openbaar
Ministerie in de kaart te spelen. Toch zijn het momenteel 'bange uurtjes'
voor de officier, de rechtbank buigt zich over de vraag of het Easy
Life-onderzoek opnieuw gedaan moet worden. De reden is dat er
onduidelijkheid is over de rekensommen van het Openbaar Ministerie, hoeveel
hebben Wolbers en Oosterbosch nou echt onttrokken. Volgens officier Van
Horen is het 15 miljoen. En wie nou precies wat gedaan heeft, vindt hij
minder relevant. Het medeplegen van oplichting is volgens hem bewezen.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Dag 7
#3 - Twee maanden pauze
Na twee enerverende weken bij de rechtbank is het even rust in de Easy
Life-affaire. In de zaken rond Van de Vondervoort en Rijnaard zijn de
kaarten geschud. Het is aan de rechters om nu te oordelen. Vervelend voor de
betrokkenen is dat zij nog bijna drie maanden moeten wachten op een
uitspraak.
Wolbers en Oosterbosch zullen over twee maanden aan de beurt komen en het
ongetwijfeld keiharde requisitoir van de officier aan moeten horen.
Duidelijk is dat Will van Horen keihard inzet in deze zaak en dat belooft
weinig positiefs voor Wolbers en Oosterbosch. Het is overduidelijk dat de
officier Easy Life een boevenbende vindt, maar het is de vraag of de rechter
daar wel in mee gaat. Van Horen zal in ieder geval moeten bewijzen met
hoeveel gelden de heren zich verrijkt hebben. Met name in Wolbers krijgt hij
naar mijn inschatting nog een tegenstander van formaat. Over twee maanden
gaan we verder met het volgen van deze journalistiek gezien boeiende zaak.
#2 - Busje komt zo
Soms zijn er van die momenten dat het saaie leven in de rechtszaal wordt onderbroken door opmerkelijke momenten. Op het moment dat mr Van de Laar bezig was met het pleidooi in de zaak van zijn cliënt Henk van de Vondervoort, onderbrak de parketpolitie. "Excuses rechter, maar het busje van meneer Wolbers is er." Wolbers had er gisteren voor gekozen om niet aanwezig te zijn in de rechtszaal, omdat hij vandaag wordt vrijgelaten om 14.00 uur. Later besloot hij toch aanwezig te zijn, om Henk van de Vondervoort te steunen. Dat betekende wel dat hij tijdens de zitting weg moest om met de bus naar Breda te worden gebracht. Waar Wolbers gaat wonen, kon hij gisteren tijdens de rechtszitting nog niet zeggen. Mogelijk bij zijn moeder in Heeze, mogelijk in Amsterdam bij zijn vriendin.
#1 - Forse eis tegen Henk van de Vondervoort
Wat er overblijft, moet nog afgewacht worden. Toch is vier jaar cel een opmerkelijk forse eis tegen Henk van de Vondervoort, door velen betiteld als de rechterhand van John Wolbers. Deze week meldde hij dat hij en Wolbers in zekere zin vertrouwenspersonen waren.
Vier jaar cel tegen Van de Vondervoort is fors, omdat hij zichzelf nooit met dure auto's of panden heeft verrijkt. Het toont aan wat de officier van justitie van plan is in de zaken tegen Wolbers en Oosterbosch, daar zal hij waarschijnlijk gaan voor een langere gevangenisstraf. Hij gaf in zijn requisitoir duidelijk aan dat hij rekening hield met het feit dat Van de Vondervoort zich niet persoonlijk heeft verrijkt. Zijn salaris was weliswaar riant, maar dat genoot hij in loondienst.
Het zal Van de Vondervoort ongetwijfeld tegenvallen, temeer daar Frits Rijnaard deze week 3,5 jaar cel tegen zich hoorde eisen.
Van de Vondervoort was bij Easy Life de man van de diploma's, de man die kennis had en verkooptrainingen gaf, betoogde de officier. Hij was bij tal van directievergaderingen en wist altijd van de onbalans tussen de ingelegde bedragen en de beleggingen, vond de officier. Ook Van de Vondervoort is volgens hem verantwoordelijk voor de blijvende financiële littekens, waar veel Easy Life-gedupeerden mee rondlopen. Van de celstraf mag het voorarrest van 59 dagen nog wel worden afgetrokken.
Dag 6
#2 - Wolbers en Oosterbosch vrij
Het kwam zelfs voor de advocaten Van Gessel en Teurlings als een verrassing. Ze hebben het met een verzoek voor elkaar gekregen dat hun cliënten Wolbers en Oosterbosch morgen op vrije voeten komen. Voorlopig weliswaar, maar toch.
De neutrale toeschouwer kan niet anders dan vaststellen dat het voorarrest
lang heeft geduurd, zeker wanneer gekeken wordt naar andere, enigszins
vergelijkbare kwesties. De vraag is ook of de vrijlating iets zegt over de
wijze waarop de rechtbank tegen de zaak aankijkt. Duidelijk is in ieder
geval dat John Wolbers en de officier van justitie nog lang niet klaar zijn.
Over de rekening-courant-verhouding tussen Wolbers en Easy Life zullen de
35-jarige Heezenaar en de officier nog een stevig verbaal gevecht gaan
leveren. Marc Teurlings lijkt zijn kruit vooral te bewaren voor het
pleidooi, nadat de strafeis tegen zijn cliënt Oosterbosch is geformuleerd.
Voor Van de Vondervoort en Rijnaard is het na morgen afwachten, ze zullen
waarschijnlijk tot april - en misschien nog wel langer - op een uitspraak
moeten wachten.
# 1 - Wolbers vraagt om nieuw onderzoek
Komt het vandaag nog tot een strafeis tegen Henk van de Vondervoort? Dat is de
vraag na de ochtendsessie bij de rechtbank in de Easy Life-affaire. Daarin
deed John Wolbers een verzoek om de berekeningen van de FIOD en het Openbaar
Ministerie opnieuw tegen het licht te houden. Volgens hem klopt er niets van
en wil het OM gewoon een veroordeling uitlokken. “Tunnelvisie”, volgens zijn
advocaat Van Gessel.
Wolbers was rustiger dan gisteren, formuleerde ingehouden, maar kreeg opnieuw veel ruimte van de rechtbank. Hij is boos en herhaalt dan zo vaak zijn standpunten dat bij de rechters verzadiging zou kunnen optreden.
De rechters beraden zich momenteel op het verzoek van Wolbers waarin een nieuwe berekening wordt bevolen. Wordt dat niet toegewezen, dan zullen zijn persoonlijke omstandigheden aan bod komen en kan alsnog een begin met de strafeis tegen Van de Vondervoort worden gemaakt. Wordt het verzoek toch ingewilligd, dan is het onduidelijk hoe de zaak tegen Wolbers verder moet. Op enig moment zal de rechter toch een oordeel willen vellen.
Rustdag: woensdag 20 januari
Rustdag, of toch niet?
Vandaag even geen zitting in de Easy Life-affaire. Een mooie dag om even bij te komen, zou je zeggen. Toch nog een aantal gesprekken gevoerd over de zaak, vooral met John Wolbers. Daarop komen we morgen in de krant terug.
Gisteren behaalde advocaat Teurlings van Frans Oosterbosch nog een kleine overwinning in de rechtszaal. Hij vindt dat de getuigen in de zaak Wolbers invloed kunnen hebben op de zaak van Oosterbosch. De Helmonder hoort daarom pas na het horen van deze getuigen wat de strafeis van de officier van justitie wordt. Morgen vervolgt de rechtbank de zaak met het verhoren van een getuige die Wolbers heeft aangedragen en de persoonlijke omstandigheden van de Heezenaar. Daarna formuleert de officier de strafeis tegen zijn vertrouwenspersoon Henk van de Vondervoort en zal zijn advocaat verweer gaan voeren.
Oosterbosch en Wolbers horen vermoedelijk eind maart de strafeis in hun zaak. Van uitstel komt in dit geval geen afstel, lijkt het devies van de officier. Het uitstel is voor de advocaat van Oosterbosch wellicht niet meer dan een Pyrrhus-overwinning.
Dag 5: dinsdag 19 januari
# 3 - Het pleidooi van Wolbers
Wie voert er nou eigenlijk verweer? Is het Wolbers zelf, of zijn advocaat?
Wolbers heeft duidelijk de regie in handen, hij is de man die de punten en
komma's wil bevechten. Soms lijkt het of dat een deel van zijn leven is. "Ik
ben erg goed in ruzie maken" , gaf hij vanmorgen aan.
Inmiddels is de zitting weer geschorst. De rechtbank vindt dat Wolbers
allerlei punten aanvoert die in het verweer van zijn advocaat thuishoren.
Zijn raadsman mr Van Gessel, tien minuten te laat na de pauze, gaat met
Wolbers overleg proberen te voeren over het pleidooi en de punten die
Wolbers zelf nog naar voren wil brengen. Of dat lukt, moet afgewacht worden. "U
komt enigszins dominant over" , had een van de rechters vanmorgen te
melden over het karakter van de Heezenaar.
Ondertussen maakt de raadsman van Frans Oosterbosch, mr Teurlings, een
opmerkelijke, maar wel begrijpelijke ommezwaai. Hij vindt dat het pleidooi
in de zaak van Oosterbosch niet kan worden gehouden op het moment dat pas in
april een uitspraak volgt. Eerder deze week vond hij dat niet en wilde
Oosterbosch de zaak nog snel afgehandeld zien. Nu stelt Teurlings zich op
het standpunt dat de getuigen in de zaak van Wolbers ook invloed hebben op
de zaak-Oosterbosch. "Er zijn tal van tegenstrijdige belangen",
meldde hij zojuist. De rechtbank lijkt zijn verzoek om pas over twee maanden
een pleidooi te voeren niet te accepteren. Achter gesloten deuren vindt
hierover nu overleg plaats.
#2: Vertragingstactiek
Nieuwe getuigen oproepen, voortdurend verzoeken doen. Het is een tactiek die
in strafzaken soms wordt toegepast, vertraging kan een manier zijn om mensen
(in dit geval rechters) te bewerken. Of de advocaat van John Wolbers met de
nieuwe verzoeken ook de vertragingstactiek zoekt, kan ik niet uitsluiten.
Duidelijk is wel dat hij er geen enkel bezwaar tegen heeft dat zijn cliënt
pas aan het einde van maart de eis van de officier van justitie te horen
krijgt. Inmiddels hebben ook de andere verdachten Van de Vondervoort en
Oosterbosch zich daarbij aangesloten. In eerste instantie zouden zij deze
week al de eis van de officier horen en hun advocaat verweer laten verweren.
Het tijdsschema van de rechtszaak gaat er daardoor waarschijnlijk anders
uitzien, de rechtbank beraadt zich tijdens de lunch op een beslissing.
Overeind blijft dat waarschijnlijk midden april een uitspraak voor vier
verdachten in de Easy Life-affaire volgt. Of de andere twee verdachten, een
adviseur en accountant, ook nog vervolgd worden, blijft onduidelijk.
#1: Het temperament van John Wolbers
Is het gespeeld, is het echt? John Wolbers weet altijd de aandacht te
trekken, zelfs in de rechtszaal. Zijn mimiek en postuur zijn imponerend, het
temperament is enorm. Wie Wolbers onrecht heeft ongedaan, kan rekenen op een
verbale veeg uit de pan. En niet zo’n beetje ook.
Wolbers liet zich vanmorgen flink gelden in de rechtszaal. Hij vindt dat
medeverdachte Frits Rijnaard en zijn kompaan Romeo Egbeama (geen verdachte)
hem onrecht hebben aangedaan. Rijnaard zou ten koste van Wolbers een
doorstart van Easy Life hebben willen maken. Hij gebruikte daarbij Egbeama,
een voormalig presentator van een RTL-programma over reizen. Egbeama en
Wolbers zouden ruzie hebben gekregen over de opbrengst van een pand in
Tilburg, dat 180.000 euro opbracht. Volgens Wolbers moest het geld terug
naar Easy Life, Egbeama zou instructies van Rijnaard hebben gehad om het
geld naar de Verenigde Staten te boeken.
Wolbers. Er is al zoveel over hem gezegd. Vanmorgen gaf hij toe dat hij geld
uit Easy Life heeft gehaald. “Maar ik heb alles terugbetaald”, meldde hij
daar tot tien keer toe bij. “Het was vooruitbetaalde commissie.”
Straks gaat hij verder en zal hij ongetwijfeld een aantal pittige vragen
voorgeschoteld krijgen. De officier vindt namelijk dat Wolbers miljoenen
moet terugbetalen aan Easy Life. Zijn houding van vanmorgen belooft vuurwerk
voor de middagsessie. Niet alleen inhoudelijk, vooral zijn explosieve
karakter is altijd het aanzien waard. De gedupeerden hebben daar overigens
niets aan, die zien liever hun euro’s terug. Helaas is Wolbers inmiddels
failliet en zal verhaal op hem geen soelaas bieden.
Dag 4: maandag 18 januari
# 2: De grote onbekende aan het woord
"Ik zit altijd overal tussen in. Zelfs in de rechtszaal." Henk van
de Vondervoort kon eindelijk zijn verhaal kwijt. Hij zat een aantal weken
vast naar aanleiding van het Easy Life-echec en dat heeft hem zeer
aangegrepen.
" Mijn vriendin is zelfs ontslagen omdat ik een vermeende crimineel ben."
Hoezo zat hij overal tussen? Wolbers en Oosterbosch, de achterneven waren de
kemphanen. Van de Vondervoort bracht altijd rust. De Somerenaar,
oud-marinier, is een man met 145 financiële diploma's, een man ook die
respect afdwong bij zijn collega's. Hem wordt door justitie min of meer
verweten dat hij bij allerlei belangrijke beslissingen rond Easy Life
betrokken was, maar nooit echt ingreep. Een salaris van twee ton kreeg hij
als medewerker van Easy Life, bij zusterbedrijf Liocorno kreeg hij 4.000
euro per maand. Een van de rechters vroeg zich af of hij de hogere beloning
bij Easy Life niet gek vond. "Kennelijk was ik dat met al mijn
diploma's waard."
145 diploma's in de financiële wereld. Toch wist Van de Vondervoort niet
waarom hij nou bestuurder was bij de stichting Wolbers, aandeelhouder van
Easy Life. "Ik wist eerst ook niet beter dan dat het doel was om daar
ontwikkelingsprojecten in te gaan doen." Ontwikkelingsprojecten,
bijvoorbeeld voor kansarme kinderen. Dat zou dan gebeuren op het moment dat
Easy Life volledig op de rit stond. Oosterbosch verklaarde maandagmorgen
iets soortgelijks. Van de Vondervoort heeft naar eigen zeggen spijt van zijn
toetreden tot de stichting. Veel zelfkritiek heeft hij niet getoond,
maandag. Wel meldde hij dat hij graag de klok zou willen terugdraaien. "
Er zijn geen 500 gedupeerden, het zijn er veel meer. Familie, partners van
de inleggers zijn ook gedupeerd."
De ingeving van Van de Vondervoort komt, helaas voor de gedupeerden, een
aantal jaren te laat. Hij zal zeker niet de zwaarste straf van de vier
verdachten krijgen, Van de Vondervoort had natuurlijk veel eerder eieren
voor zijn geld kunnen kiezen en weg moeten gaan bij Easy Life. Dat een
aantal anderen dat wel tijdig heeft gedaan, heeft hen wellicht de gang naar
de Bossche rechtbank bespaard.
# 1: Medelijden met een fantast
Maandagmorgen zat ik in de rechtszaal te luisteren naar Frans Oosterbosch en
zijn verhaal over de Easy Life-miljoenen. Vooraf even, ik wil niemand
veroordelen voor de rechtbank een uitspraak doet. Toch kwam het verhaal van
Oosterbosch naar mijn idee niet zo goed over. Een van de rechters vatte zijn
woorden goed samen. " Had u het idee dat het u boven het hoofd is
gegroeid?"
Oosterbosch gaf toe dat geld van Easy Life gebruikte
voor zijn familie, dat hij onvoldoende acht sloeg op waarschuwingen van
anderen en dat hij soms 'stomme' beslissingen nam. Ik had niet het idee dat
hij besefte wat hij daarmee eigenlijk zei, laat staan dat hij de ernst van
zijn gedraging inzag. Opmerkelijk was dat hij er niet op terugkwam op het
moment dat de rechter hem vroeg naar zijn eigen verantwoordelijkheid in het
Easy Life-echec.
Ik kreeg in zekere zin medelijden met Oosterbosch. In de rechtszaal zat een
man die een concept had uitgedacht, maar die niet bestand was tegen de
verleidingen die het grote geld met zich meebracht. Daarnaast komt hij voor
de buitenwereld soms over als een fantast, een man die luchtkastelen lijkt
te bouwen. Wellicht heeft hij daarmee in eerste instantie geen kwade
bedoelingen gehad, maar heeft hij gewoon de verantwoordelijkheid voor zoveel
miljoenen onderschat.
Dat is eigenlijk waar het in een notendop op neerkomt. Hoezeer de Easy
Life-verdachten ook proberen allerlei ingewikkelde constructies,
miljardendeals en mogelijkheden op rendement in de toekomst neer te zetten,
het gaat erom dat van de 42 miljoen inleg van beleggers maar 7 miljoen is
besteed aan levenspolissen. Zo simpel is het. Oosterbosch draagt daar
verantwoordelijkheid voor, net als een aantal anderen. Het is aan de
rechtbank om daarover een definitief oordeel te vellen.
Dag 3: vrijdag 15 januari
# 2: Vertraging
"We gaan elkaar nog vaak zien de komende periode." Advocaat Marc
Teurlings, die Helmonder Frans Oosterbosch bijstaat in het Easy Life-proces,
voorzag de vertraging in het Easy Life-dossier al snel. De raadsmannen
hebben allemaal een andere strategie, die mede bepaald wordt door de wensen
van hun cliënten.
Oosterbosch, Van de Vondervoort en Rijnaard willen dat de zaak snel afgedaan
wordt. Ze willen vooruitkijken en hebben geen belang bij een verdere
vertraging van het Easy Life-dossier, ze willen snel gewoon een uitspraak.
Wolbers heeft zijn vechtlust nog niet verloren en wil via het horen van
getuigen voor zijn zaak vechten. Daarnaast voorzag zijn raadsman Van Gessel
vandaag al dat de inhoudelijke behandeling van zijn zaak meer dan een dag
gaat duren. "Als u alleen al voor Rijnaard een dag nodig heeft, zal dat
voor Wolbers zeker zo zijn. Ik voorzie dat u twee dagen nodig heeft",
spiegelde hij de rechtbank voor.
De rechters lieten weten geen afzonderlijke behandeling van de zaak-Rijnaard
te willen. Dat betekent dat hij na de forse strafeis van deze week, 3,5 jaar
onvoorwaardelijke celstraf, waarschijnlijk nog drie maanden moet wachten op
een oordeel. Dat is een stuk langer dan de gebruikelijke twee weken, maar
volgens de rechtbank niet onredelijk lang.
# 1: Wie wist van de rottigheid bij Easy Life?
Een twee uur lang pleidooi van naar schatting zeventig A-4'tjes las de
advocaat van Frits Rijnaard, mr Marijn Zuketto, vanmorgen voor bij de
Bossche rechtbank. Flink wat juridische haarkloverij en een paar glazen
water verder is zijn betoog klaar. Hij eist op alle fronten vrijspraak en
vindt dat Rijnaard niets te ver wijten valt. Het verhaal is in grote lijnen
gebaseerd op dezelfde meldingen die Rijnaard deze week al bij de rechtbank
deed. Hij zou juist schade beperkt hebben en voor de gedupeerden geknokt
hebben.
Interessant punt uit het betoog van Zuketto is dat Rijnaard met een zekere
willekeur zou zijn vervolgd. Hij geeft aan dat in feite ook anderen, voor
zijn periode als bestuurder, geweten moeten hebben van fraude bij Easy Life
en niets deden. Wellicht heeft Zuketto daarin tot op zekere hoogte gelijk,
wel is van groot belang dat Rijnaard de verantwoordelijkheid heeft gehad als
directeur. In zijn voordeel spreekt wellicht dat hij niet de extreem dure
auto's en panden kocht. Dat is wat voor zijn komst bij Easy Life al
grotendeels gebeurde. Veel mensen die bij het bedrijf betrokken waren,
hadden daar op zijn minst vraagtekens bij kunnen zetten.
Easy Life bood inderdaad een interessant product, met de belegging in
levenspolissen. Toch kon je als relatieve buitenstaander eigenlijk op een
bierviltje al uitrekenen dat het met de kosten die het bedrijf rekende heel,
heel erg moeilijk (zo niet onmogelijk) was om een fatsoenlijk rendement te
halen, laat staan negen procent per jaar. Dat brengt altijd grote risico's
met zich mee. Bij mensen die dichter bij het bedrijf stonden, had dat - in
combinatie met de levensstijl van de verdachten - misschien toch een bel
moeten doen rinkelen. Een alarmbel, die aangaf om weg te blijven van
beleggingen of een dienstverband bij dit bedrijf. Een wijze levensles voor
veel betrokkenen. Ze hebben geleerd dat dingen die te mooi lijken om waar te
kunnen zijn, vaak ook echt een illusie blijken.
Dag 2: dinsdag 12 januari 2010
# 3: Eerste wapengekletter
De eerste
strafeis is neergelegd en die sloeg in de rechtszaal behoorlijk in. De
meeste volgers van de Easy Life-affaire rekenden voor Rijnaard wel op een
eis met een celstraf, maar het algehele gevoelen is toch dat de officier met
3,5 jaar flink heeft ingezet. Onvoorwaardelijke celstraf welteverstaan.
Wat dat voorspelt voor de andere zaken? Aangezien Rijnaard volgens de
magistraten een man was die niet ingreep, maar niet de man was die
verantwoordelijk was voor de aankoop van auto's en panden, zullen de
strafeisen waarschijnlijk nog forser uitvallen. De advocaat van Rijnaard, mr
Zuketto, was allesbehalve gelukkig met de eis. Vanzelfsprekend, zou je
zeggen. Hij zal vrijdag, wanneer de zaak wordt vervolgd, het woord krijgen
en vermoedelijk hameren op het feit dat Rijnaard juist probeerde de zaak te
redden. Vervelend voor Rijnaard is dat van een eventuele straf nauwelijks
voorarrest kan worden afgetrokken, hij zat maar vijf dagen vast tot nu toe.
Bij Wolbers en Oosterbosch is dat zestien maanden, bij Van de Vondervoort
enkele maanden.
Uit de forse eis tegen Rijnaard mogen uiteraard geen conclusies worden
getrokken. Drie jaar geleden zat ik in preces dezelfde rechtszaal in Den
Bosch en hoorde ik de straffen eisen tegen Guus Hiddink en zijn fiscaal
adviseur. De officier zette met 10 en 14 maanden cel fors in. Uiteindelijk
kwam er voor Hiddink een boete van 45.000 euro uit. De zaak van zijn
adviseur loopt nog bij de Hoge Raad. In hoger beroep werd hij veroordeeld
tot een voorwaardelijke straf en een werkstraf.
Een eis hoeft dus weinig te zeggen over de strafmaat. Natuurlijk weegt de
officier ook mee dat er een zeker afschrikeffect van een eis uitgaat. Voor
het OM weegt in het geval van Rijnaard zwaar mee dat men vindt dat hij zijn
eigen beroepsgroep een slecht imago heeft bezorgd.
Vrijdag gaat de zaak verder en zal Zuketto ongetwijfeld fel van leer trekken.
# 2: Hoe zien ze er nou uit?
Hoe zitten die Easy Life-verdachten er nou bij in de rechtszaal, wordt me vaak
gevraagd op het moment dat ik weer richting Den Bosch trek. "Hoe zien
ze er precies uit" , vroeg een collega. "Zijn ze schuldbewust,
verweren ze zich, of zijn ze juist van mening dat hen niks verweten kan
worden."
De vier zijn verschillende types. Wolbers maakt (wellicht ongewild) veel
indruk met zijn postuur. Fors, stevig gebouwd en ook nog eens een vlotte
babbel. In de rechtszaal draagt hij een pak met een stropdas. Hij vindt het
overduidelijk moeilijk dat hij op gezette tijden stil moet zijn. Soms
verliest hij zichzelf en wil hij te snel zijn verhaal doen, tot ergernis van
een van de rechters. Het uiterlijk van Wolbers is de afgelopen drie jaar, de
eerste keer dat ik hem ontmoette was begin 2007, nauwelijks veranderd. Nog
altijd keurig gekapt, veel gel in het haar. Een type dat overtuigend
overkomt. Wolbers oogt anno 2010 niet direct als een aangeslagen, verslagen
en gebroken verdachte, ondanks zijn persoonlijk malheur. Een voorarrest van
16 maanden en een leven zonder de nabijheid van zijn dochter, hebben hem
aangegrepen, liet hij eerder al weten. In zijn verhoor (volgende week) zal
blijken hoe het hem persoonlijk is vergaan sinds de inval bij Easy Life. De
man die op eigen kracht Liocorno opbouwde en een miljoenenbedrijf stichtte,
zal waarschijnlijk aangeven dat hij helemaal opnieuw zal moeten beginnen.
Dat laatste geldt ook voor Frans Oosterbosch, de achterneef Wolbers. Hij is
wat minder sjiek gekleed, heeft langer haar en draagt meestal wel een
colbert, maar zeker geen das. Oosterbosch oogt in eerste instantie als een
gezellige Brabander, als een type dat op boerenslimheid de
belastingaangiften voor de rest van de familie doet. Blijkens het verslag
van de Easy Life-curatoren heeft hij ook zeker niet alleen zichzelf
bevoordeeld. Hij deelde volgens de faillissementsafwikkelaars graag
cadeautjes uit. Oosterbosch toonde zich tot nu toe redelijk stoïcijns en zal
zijn eigen verhaal nog moeten doen.
Frits Rijnaard zag zijn verhaal vandaag in het Eindhovens Dagblad opgetekend
worden. Rijnaard is volgens een van de rechters binnen de financiële w ereld
deskundig, met een salaris van twee ton. Draagt ook een colbert, maar geen
das. Emoties maakten zich vanmorgen van hem meester, nadat hij zijn
persoonlijk relaas deed. Rijnaard was aangeslagen, maar meldde ook dat zijn
leed in het niet viel bij dat van de gedupeerde die een ton had verloren.
Hij is werkloos geraakt en zit er naar eigen zeggen mee in zijn maag dat hij
niet verder kan in de financiële wereld. Vanmiddag zal de officier zijn
visie laten horen.
Resteert nog Henk van de Vondervoort. Net als Wolbers altijd gekleed in een
pak met stropdas, zelfs een pak met krijtstrepen. Ziet er buitengewoon
verzorgd uit. Van de Vondervoort heeft nog weinig gezegd in de zaak, wat nou
eigenlijk zijn rol is geweest is voor veel volgers van de kwestie
onduidelijk. Hij had diploma's die ertoe doen en geldt zeker als deskundige
in de financiële wereld.
# 1: Het leed achter de miljoenen
Elke keer zit ze in de zaal, in ieder geval een van de advocaten van de Easy
Life-verdachten liet al weten groot respect voor haar te hebben. De oudere
mevrouw is een van de slachoffers van het miljoenendrama bij Easy Life. Een
van de ruim 400. Haar verhaal klinkt triest, zo is de harde realiteit achter
alle cijfers en krantenberichten. Ze voelt zich overduidelijk beroofd door
de heren van Easy Life en heeft zich daarom als slachtoffer gevoegd in het
strafproces. Voor haar een manier om het fiasco te verwerken.
Vanmorgen las een van de rechters haar relaas voor. Het werd direct ijzig
stil in de zaal. Spanningen, gezondheidsklachten en andere ellende na het
verlies van 100.000 euro. Op het sterfbed van haar moeder hoorde mevrouw nog
dat haar financiële toekomst was veiliggesteld. Daarna nam ze de - achteraf
bezien dramatische - beslissing om die ton te investeren in Easy Life. Nu
lijkt alles weg, haar toekomstperspectief is broos met een WAO-uitkering en
geen verdere financiële armslag. Ze is radeloos, maar toch krachtig genoeg
om de rechtbank te vertellen wat haar is overkomen.
Zelfs Easy Life-verdachte Frits Rijnaard vond zijn eigen leed in het niets
vallen bij dat van haar. Hoewel hij zelf ook aangaf dat zijn leven bepaald
geen lolletje is, sinds het Easy Life-echec. Rijnaard kon vanmorgen zijn
verhaal doen en ziet vanmiddag mogelijk al de officier een straf eisen. Met
vijf dagen voorarrest lijkt zijn rol van een andere orde dan die van
Oosterbosch, Wolbers en Van de Vondervoort. De officier is aan zet.
Dag 1: maandag 11 januari 2010
# 4 - Het spel van de rechtbank
Hoe krijg ik de juiste informatie uit een verdachte? In een strafzaak een
belangrijke taak voor een meervoudige strafkamer. Afgelopen uur is verdachte
Frits Rijnaard als eerste van de vier mannen die terechtstaan door de
rechters aan de tand gevoeld over zijn rol binnen Easy Life. Een van de
magistraten leidde vriendelijk in en stelde tal van vragen. Rijnaard gaf aan
dat hij eigenlijk maar kort bij Easy Life heeft gewerkt. Op papier een jaar,
maar de eerste vier maanden kreeg hij geen informatie. Daarna heeft hij zes
maanden geprobeerd zaken op het juiste spoor te krijgen en de laatste twee
maanden van dat jaar op papier was hij feitelijk al weg.
Rijnaard meldde dat hij buiten de belangrijke informatiestromen werd
gehouden. Een van de rechters liep daarop vast, waarna een ander het o
vernam. Een waar rollenspel, dat ook in politieverhoren en in de journali
sti ek bekend is. Een harde interviewer en een zachte. "U verdiende
toch 2 ton en was toch ingevoerd in de financiële wereld." Had u
dan niets in de gaten, leek de andere rechter te willen zeggen. Rijnaard gaf
aan dat hij op enig moment doorkreeg dat er geen balans was tussen het door
beleggers ingelegd geld en de bedragen die Easy Life belegde. Aan strafbare
feiten dacht hij niet. Hij voelt zich ernstig tekort gedaan en vindt dat hij
er juist alles aan gedaan heeft de zaak te redden. Hij wilde de zaak via
kostenbesparingen weer op het juiste spoor krijgen en hekelde de
sponsorbudgetten bij Easy Life. Toch verklaren onderzoekers dat ook in zijn
periode gelden van beleggers niet conform afspraken werden besteed. Rijnaard
meent dat hij met een grote investeringsdeal in het vooruitzicht en
mogelijke opbrengsten die Easy Life nog tegoed had, in de zaak kon blijven
geloven.
De rechtbank gaat om half vier verder met ondervragen. Vooral van belang
wordt de vraag waarom Rijnaard op enig moment is opgestapt. Hij was immers
al bij Easy Life weg voordat de invallen bij Wolbers, Oosterbosch en Easy
Life plaatsvonden.
# 3 - Vertraging dreigt
De eerste tekenen van een ware juridische uitputtingsslag dienen zich in het
Easy Life-proces al aan. De advocaat van John Wolbers heeft het voor elkaar
gekregen dat hij alsnog vier getuigen mag horen. Daarnaast moet een
rechtshulpverzoek uit Zwitserland afgewikkeld worden. Justitie vermoedt dat
in dit walhalla voor zwart geld nog gelden van Easy Life-gedupeerden
rondzweven.
Met het horen van de nieuwe getuigen dreigt het proces vertraging op te
lopen, tot ergernis van de advocaat van Frans Oosterbosch, mr. Teurlings.
Hij pleitte ervoor dat de zaak toch een keer tot behandeling moet komen, een
aanhouding zou weer een aantal maanden kunnen duren. Dat betekent wellicht
dat zijn cliënt nog langer in voorarrest zit. Teurlings heeft al een aantal
keren vergeefs voor de vrijlating van Oosterbosch gepleit.
De verdachten hebben nog steeds niets hoeven zeggen. Wel kreeg Henk van de
Vondervoort een tegenvaller te verwerken. Het verzoek dat zijn advocaat deed
om de zaak-Van de Vondervoort af te splitsen van de Easy Life-kwestie is
niet gehonoreerd. Dat betekent dat hij zich nog tal van dagen moet melden
bij de Bossche rechtbank.
# 2 - Verzoek afgewezen
Nietigheid van de dagvaarding? De rechtbank gaat niet mee in het verweer dat
de advocaat van Frits Rijnaard, mr. Zuketto, heeft gehouden. Volgens hem kun
je niet verduisteren en oplichten tegelijk. De zittende magistraten (vier in
getal) waren duidelijk in hun oordeel. Mr. Zuketto had een jaar geleden ook
al dit zogenoemde preliminaire verweer kunnen houden. Daarmee lijkt de
'verrassingsaanval' op niets uit te lopen.
De derde schorsing van de rechtszaak is inmiddels een feit, de raadsman van
Wolbers vindt dat geen sprake kan zijn van een inhoudelijke behandeling nu
het OM stelt dat rechtshulpverzoeken vanuit Zwitserland nog niet afgewikkeld
zijn. Een eerder verzoek aan San Marino leverde niks op. Dat zorgde er in de
ogen van de advocaten mede voor dat het voorarrest van de verdachten zo lang
heeft geduurd.
Half een wordt de zaak weer vervolgd. Landelijke en regionale media volgen de
zaak op de voet. Ondanks de vaak ingewikkelde juridische termen, blijven de
gedupeerden in de zaal geboeid luisteren. Het gaat immers om hun geld en ze
vragen zich nog altijd vertwijfeld af waar dat allemaal is gebleven.
# 1 - Schorsingen
Strak in het pak zitten ze alle vier in de rechtszaal. De vier verdachten van
Easy Life zou je, afgaand op het uiterlijk, niet direct verwachten in een
ruimte waarin een van de grootste regionale beleggingsfraudezaken wordt
behandeld. Voor het eerst is ook Frits Rijnaard erbij, tot nu toe voor de
rechtbank de grote onbekende. De 57-jarige Rijnaard, net als Frans
Oosterbosch afkomstig uit Helmond, liet zich niet zien tijdens de
regiezittingen. Hem wordt door het OM een grote rol toegedicht in de Easy
Life-affaire in de maanden voorafgaand aan de invallen bij de directie en
het faillissement. Rijnaard deed via zijn raadsman meteen van zich spreken.
Volgens hem is de dagvaarding nietig, er zouden tegenstrijdigheden in
zitten. Je kunt niet iemand oplichten en tegelijkertijd geld verduisteren,
is in het kort gezegd de boodschap van de advocaat. Het Openbaar Ministerie
gaat niet mee in deze zienswijze. De officier is duidelijk verrast door het
late moment waarop dit verweer komt, maar stelt dat de rechtbank bij een
eventuele veroordeling altijd een keuze kan maken of er in een bepaald
tijdvak is verduisterd of opgelicht.
Een ''veelbelovend'' begin voor dagenlange juridische haarkloverij, die de
nodige interesse van gedupeerden heeft getrokken. Zij zullen de komende
dagen het nodige zitvlees gaan kweken. Of toch niet? De tweede schorsing in
de Easy Life-rechtszaak is om elf uur al een feit, en niet zo'n kleine ook.
En dat terwijl de tenlastelegging nog niet eens is voorgelezen. De rechtbank
denkt een half uur nodig te hebben om het verweer van de raadsman van
Rijnaard, waar de andere drie verdachten zich bij aangesloten hebben, te
kunnen beoordelen. Wordt het verweer gehonoreerd, dan zou de zaak verrassend
genoeg snel afgelopen kunnen zijn. Het lijkt uitgesloten, maar je weet het
maar nooit. De rechters zullen zich toch niet voor niets een half uur hoeven
te beraden.
Opmerkelijk is dat geen van de verdachten tot nu toe iets gezegd heeft. In
vorige sessies ging het nogal eens hard tegen hard, met name John Wolbers
trok fel van leer. Zou zijn advocaat hem geïnstrueerd hebben om zich toch
ietwat rustiger te uiten?
© Eindhovens Dagblad 2012, op dit artikel rust copyright.
Sorteer reacties
