Volledig scherm
© fotopersburo Bert Jansen

Communicatie rond terreurdreiging Eindhoven: glad ijs

EINDHOVEN - Hij kreeg tot zijn verrassing vrijdagavond een briefje onder zijn neus gedrukt op het enorme podium in het Philips Stadion. Guus Meeuwis las het en begon voor het eerst in zijn carrière aan een toegift op verzoek van de politie. Hij zweepte zijn band op voor wat extra nummers om het publiek in feeststemming en binnen de poorten te houden.

 In het stadscentrum en buiten het stadion zag het inmiddels donkerblauw-geel van de agenten. Maar wat was er aan de hand? Waarom werd het publiek niet geïnformeerd? Een kwartier na middernacht volgt alleen de mededeling dat de situatie onder controle is. "Het is heel glad ijs en extreem moeilijk om het evenwicht te bewaren", zegt massapsycholoog Jaap van Ginneken over de keuze waarvoor de politie in Eindhoven vrijdagavond stond. Misschien wisten ze nog te weinig, maar het zwijgen door de politie kan heel goed een bewuste keuze zijn geweest, meent hij. Hoe dan ook: het pakte erg goed uit.

Terreurdreiging
Op internet was een uur eerder, iets voor tien uur, op een 112-nieuwssite een onheilspellend bericht verschenen: 'Terreurdreiging concert Guus Meeuwis'. Het stukje was gefabriceerd op basis van wat codes van openbare kanalen van hulpdiensten, niet gebaseerd op mededelingen van de politie. Die zweeg nog tot ver na afloop van het concert, nadat er al tijden politiehelikopters boven de stad vlogen en het voor iedereen duidelijk was dat er iets serieus speelde. Zestigduizend bezoekers van het Duitse festival Rock am Ring kregen precies een week eerder te horen dat ze het terrein moesten verlaten vanwege terreurdreiging. En dat deden ze in alle rust en zingend. Waarom werd het Eindhovense publiek niet geïnformeerd over de aanhouding van de 29-jarige Amsterdammer die bekend stond als mogelijk geradicaliseerd?

Geen paniek
"Je wilt geen paniekreacties in het stadion", zegt massapsycholoog Van Ginneken. "Dat kan een argument zijn om discreet te zijn." Maar er zit een risico aan. Te weinig communiceren, kan ook verkeerd uitpakken. Alle geruchten of flarden informatie kunnen door internet en smartphones vliegensvlug een eigen leven gaan leiden, zegt Van Ginneken. De snelle berichten over de terreurdreiging in Eindhoven die verschenen op websites met 112-nieuws hadden voor onrust kunnen zorgen onder de Guus Meeuwis-fans in het stadion, meent hij. "Dát zou een argument kunnen zijn voor de politie om zoveel mogelijk info die ze feitelijk kan delen ook daadwerkelijk te delen. Van de andere kant: je kunt niet altijd het achterste van je tong laten zien. En de politie moet zich er bewust van zijn dat ook vlot gedane uitlatingen van hun kant een eigen leven kunnen gaan leiden."

Quote

Je kunt niet altijd het achterste van je tong laten zien

Jaap van Ginneken

Dat de concertgangers in Eindhoven rond het incident zo rustig bleven en op zaterdag het concert en stadion niet meden, noemt Van Ginneken 'opvallend'. "Ik vraag me af of daar de gemoedelijkheidsfactor een rol speelde." De sfeer rond concerten van Guus Meeuwis en het type bezoekers zouden dit volgens de psycholoog in de hand hebben kunnen werken.

'Geen noodzaak'
De politie was maandag niet in de gelegenheid toelichting te geven op de zeer terughoudende wijze waarop vrijdagavond over het incident en de dreiging is gecommuniceerd. En Eindhovens burgemeester John Jorritsma voelde er niets voor, zo liet hij via zijn woordvoerder weten. "Wij zien de noodzaak daarvan niet in. Alles is vrijdagavond goed verlopen, er viel geen wanklank te noteren. Zowel door het publiek als bij de organisatie is positief gereageerd op de keuze om terughoudend te zijn in de communicatie. Wij hebben daar in ieder geval geen negatieve of boze reacties op gekregen. Het is ook een beetje het geheim van de smid. Als wij uit de doeken doen wat daarbij de afwegingen zijn en welke overwegingen daarbij een rol spelen, dan kunnen kwaadwillende types daar in de toekomst hun voordeel mee doen. Met het oog op de veiligheid van de Eindhovenaren willen we dat uiteraard voorkomen. We rekenen er op dat ook daar begrip voor is." 

Volledig scherm
© fotopersburo Bert Jansen

In samenwerking met indebuurt Eindhoven