Volledig scherm
Eindhoven Lotte van der Zanden © Fotopersburo van de Meulenhof BV

Eindhovens onderzoek: ouderen hebben meer eiwitten nodig

EINDHOVEN - Ouderen hebben meer eiwitten nodig dan anderen. Maar velen krijgen juist minder binnen. De Eindhovense Lotte van der Zanden promoveerde op dat onderwerp en toonde in haar proefschrift aan dat een gedifferentieerde aanpak nodig is.

Eetgedrag wordt veel onderzocht, maar veelal onder studenten. Lotte van der Zanden (28) vermoedt dat dat komt omdat die groep gemakkelijk benaderbaar is voor onderzoekers. Terwijl het aantal ouderen groeit en bekend is dat hun eetlust vaak afneemt, met gezondheidsrisico's als gevolg. ,,Sinds kort weten we dat ouderen meer eiwitten nodig hebben dan anderen", weet ze. ,,Want hun lichaam is minder in staat die om te zetten in bouwstoffen. Die zijn nodig voor spieropbouw en -behoud. Vergelijk het maar met wat calcium betekent voor je botten."

Niet aangesproken
Maar een goede aanpak is niet eenvoudig, zo constateerde Van der Zanden in haar vier jaar durende onderzoek vanuit de afdeling marktkunde en consumentengedrag van Wageningen University. Oudere mensen zijn zich er niet van bewust dat ze meer eiwitten nodig hebben, en voelen zich vaak niet aangesproken in campagnes gericht op ouderen. 

Eiwitten zorgen snel voor een verzadigd gevoel in de maag, waardoor ouderen menen dat ze genoeg hebben gegeten. Zeker zo belangrijk is dat een campagne gericht op alleen leeftijd lijkt op schieten met een hagelgeweer. ,,Leeftijd alleen is geen goede manier om onderzoeksgroepen te onderscheiden", stelt ze. ,,Ieders leven verloopt anders, de ene zeventiger kan heel andere behoeften en voorkeuren hebben dan de andere. Beter is te zoeken naar gemeenschappelijke factoren zoals wat mensen graag eten en hoe ze keuzes maken binnen hun voeding." Een herkenbare onderzoeksgroep is belangrijk om te achterhalen hoe je eetgedrag kunt beïnvloeden. Dat is nodig bij mensen die te weinig eiwitten binnenkrijgen. Want eiwitten zijn als bouwstoffen nodig, bijvoorbeeld om te genezen na een ongeluk of aandoening.

Studie
Als het gaat om beïnvloeding, weet de kersverse doctor waar ze over praat. Ze studeerde psychologie en gedragswetenschappen in Nijmegen en voor haar afstudeeronderzoek verdiepte ze zich in het eetgedrag van... juist: studenten. Meteen daarna begon ze in Wageningen aan haar promotieonderzoek. In die periode werd ze ook nog moeder.

Ook al waarschuwt ze niet te generaliseren, duidelijk is wel dat veel ouderen te weinig eiwitten binnenkrijgen, met name in hun ontbijt en lunch. ,,Met de warme maaltijd is niet veel mis. Met vlees, vis en peulvruchten zitten daar vaak voldoende eiwitten in. Maar een beschuitje met jam als ontbijt, daar heb je niet veel aan. Kaas, melk dat is beter. Een ei?" Ze lacht. ,,Dat valt tegen, minder dan je zou verwachten."

Van der Zanden beseft dat eetgewoonten bij ouderen niet gemakkelijk te veranderen zijn. En dat sommigen een aversie hebben tegen verrijkt voedsel. Toch ziet ze dat als een serieuze mogelijkheid om het tekort aan eiwitten te compenseren. Ze hoopt op een andere benadering in ziekenhuizen en verpleeghuizen, waarbij de diversiteit onder ouderen wordt erkend en omarmd. ,,En ook in supermarkten. Daar neemt het aanbod van eiwitrijk voedsel weliswaar toe, maar dat zijn vrijwel alleen maar toetjes. En veel ouderen herkennen deze niet als een bron voor eiwitten. Weet je, supermarkten zouden goed kunnen helpen. Denk aan de bonuskaart van Albert Heijn. Die registreert wat mensen aan voedsel kopen. Dat zou kunnen helpen bij het opstellen van een individueel advies."

In samenwerking met indebuurt Eindhoven