Een modeshow tijdens het project Sweet Sixteen.
Volledig scherm
Een modeshow tijdens het project Sweet Sixteen. © Kees Martens/fotomeulenhof

Herinneringen komen los tijdens handwerken in Eindhoven: Een discussie met je ouders was ondenkbaar

EINDHOVEN - Trouwen met een man waarvan je niet hield, stiekem sigaretjes roken, schuilen voor de bommen en mijmeren over onbereikbare liefdes. Zomaar wat herinneringen van willekeurige vrouwen in de Eindhovense wijk Doornakkers. Herinneringen die op tafel kwamen toen hun die ene vraag gesteld werd. 'Wat deed je toen je zestien jaar oud was?'

Sweet Sixteen, zo heet het project van Vitalis, het CKE en verschillende vrouwenorganisaties. De afgelopen maanden kwamen vrouwen uit verschillende culturen samen om te handwerken aan een meters groot Smyrnatapijt. Ook werd er oude kleding gepimpt die zaterdag tijdens een modeshow in Vitalis Berckelhof getoond werd aan de bewoners. Samen handwerken en dan komen de verhalen vanzelf. ,,Want hoezeer culturen ook mogen verschillen, meisjes hebben veelal toch dezelfde dromen en problemen", vertelt Wikke Peters van het CKE.

Aruba
Dat blijkt uit de verhalen van de deelnemers en bezoekers die zaterdag op de modeshow zijn afgekomen. Petra Curiel (74) haalt de herinneringen zo weer naar boven. Haar jeugd bracht ze door in haar geboorteland Aruba. ,,Zoals iedere zestienjarige had ik het met mijn vriendinnen vooral over de jongens. En het bleef bij praten want bij de nonnen op school waren jongens en meisjes gescheiden. Tijdens de sportmiddag konden we elkaar in de verte zien. Als je een jongen iets wilde vragen legde je een briefje onder een kokosnoot bij een palmboom. En dan hopen dat er een week later een briefje terug lag."

Toen Curiel bijna achttien was, verhuisde ze naar Nederland. ,,Het waren jaren waarin je als kind weinig te zeggen had. Een discussie met je ouders was ondenkbaar. Zij hadden gelijk, ook als ze het niet hadden. Wat dat betreft is er veel veranderd." Jaloers is Curiel niet. ,,Het gaat allemaal zoveel sneller nu. Kinderen hebben nauwelijks de kans om nog kind te zijn."

Toekomst
Dat had Nurten Sen (58) als kind al niet. Nog dromend over haar toekomst, ging de reis op haar 15e van Turkije naar Nederland. Want de familie had besloten dat Sen moest trouwen. Met de zoon van een bevriende familie. Wat Sen daar zelf van vond, deed er niet toe. ,,Mijn leven ging verder met een man die ik nog nooit gezien had. Hij drinkt niet, hij rookt niet en hij gokt niet. Oftewel een goede man. Meer kreeg ik niet te horen. Ik was bang en wist niet wat te verwachten. En toen stond ik opeens voor hem. In geen enkel opzicht de man van mijn dromen maar ik moest er het beste van maken."

Een alternatief was er ook niet, kreeg Nurten te horen. ,,Een vrouw spreekt haar man niet tegen." Na een jaar werd de eerste dochter geboren. Er volgden er nog twee voordat de door haar man gewenste zoon er eindelijk was. Het huwelijk werd er niet beter op. ,,We hadden constant ruzie en hij ging vreemd. En niet bij een of twee vrouwen."

Na dertien jaar ruzie deed Nurten wat een doodzonde is in de Turkse cultuur. Ze ging weg bij haar man en verhuisde met haar kinderen naar Eindhoven. ,,Daarmee was ik van mijn man af maar raakte ik ook mijn eigen familie kwijt. Vanaf het moment dat ik gescheiden was, bestond ik niet meer voor hen. Nog steeds is al het contact verbroken."

De pijn is nog altijd voelbaar maar spijt van haar keuze heeft Nurten nooit gehad. ,,Ik ben een zelfstandige vrouw geworden. Van mijn ex-man moest ik binnenblijven. Een praatje met de buren was het enige sociale contact. Bij vrouwenorganisatie Kristal leerde ik op eigen benen staan. Levenslessen die ik nu deel met andere vrouwen en mijn kinderen."

Modeshow
In de gemeenschappelijke ruimte van Berckelhof is inmiddels ieder stoeltje bezet. De modeshow wordt gegeven door zestienjarigen van nu. Stoere meiden met een heel andere jeugd als die van de dames in de zaal. ,,Toen ik zo oud was, werkte ik al twee jaar bij Philips", vertelt Mia van Weesberg (80). ,,We mochten niks. Af en toe naar de bioscoop met vriendinnen. De film duurde tot vijf voor negen en we moesten om negen uur thuis zijn. Ja het was streng maar tegenwoordig vinden ouders alles goed. En de jeugd zelf zit alleen nog op internet. Weet je wat het is; ze weten niet meer wat spelen is."