Lissitzky-Kabakov grootste expositie ooit in Van Abbe

EINDHOVEN - In het Van Abbemuseum opent 1 december de tentoonstelling van El Lissitzky en Ilya en Emilia Kabakov. De grootste expositie ooit in het Eindhovense museum gaat over het Rusland van toen en van nu. Een gesprek met projectleider Willem Jan Renders.

Waarom nu deze tentoonstelling?

Willem Jan Renders: "Volgend jaar viert Ilja Kabakov zijn tachtigste verjaardag en ter gelegenheid daarvan worden er in Moskou vier tentoonstellingen gehouden. Onze tentoonstelling is er een van."

"Charles (Esche) heeft de Kabakovs bijna drie jaar geleden ontmoet en heeft toen gezegd: 'We hebben een grote Lissitzky-verzameling. Lijkt het jullie wat om daar iets mee te doen?' Ze zijn hier een paar keer geweest en kwamen al snel met het plan om de tegenstellingen tussen Lissitzky en Kabakov uit te lichten. Elke Rus begrijpt dat je die twee samenbrengt, want ze snappen die tegenstelling: El Lissitzky staat aan het begin van de Sovjet-Unie, Kabakov aan het einde, de ene kijkt vooruit, de ander blikt terug; de ene is hoopvol, de andere is 'sadder and wiser'."

Hoe is de presentatie samengesteld?

"Kabakov heeft eerst de tegenstellingen tussen hem en die van Lissitzky geformuleerd, in woorden. Daar heeft hij vervolgens werk bijgezocht. Charles en ik hebben daarna werk van Lissitzky bij dat werk gezocht."

Waar kwam de drang tot vernieuwing vandaan bij Lissitzky en zijn tijdgenoten?

"Allereerst was er altijd onderdrukking door de tsaren. Bij Lissitzky was het dubbelop, want hij was jood en die werden nog verder aan de kant gezet. En als er dan iemand opstaat die zegt 'het moet anders'; 'het moet allemaal eerlijker verdeeld' en natuurlijk ook 'we schaffen het eigendom af want iedereen is gelijk', ja, dan appelleert dat enorm. Buiten dat, Lenin was een heel sterke man. Dat allemaal bij elkaar maakt dat er een groot draagvlak is om in mee te gaan. Bij burgers, maar juist óók bij wetenschappers en kunstenaars."

(Dit is een verkorte versie van de grote productie over de expositie, dinsdag 21 november in het ED)