Volledig scherm
© ANP

Opinie - Verzin eens iets anders

OPINIE - Eindhovenaar Ronald van Hoof gruwelt van het gebruikelijke, vaak gekunstelde realisme in staatsieportretten vandaag de dag. Hij pleit voor een frisse wind door dergelijke schilderijen.

Het vaak gekunstelde realisme van veel staatsieportretten dient plaats te maken voor iets nieuws. Hoera! Urban Larsson is de eer te beurt gevallen om het nieuwe staatsieportret van ons koningspaar te mogen schilderen. Dat het koninklijk huis dol is op tradities weten we nu wel, maar helaas is het ook een traditie dat dergelijke portretten om de zoveel jaar - althans in technisch opzicht - steeds middelmatiger worden. En vooral ook steeds saaier en humorlozer.

De eerste vragen die me bij het portret van Willem-Alexander te binnen schieten zijn: waarom is zijn taille net zo flinterdun als die van een tinnen soldaatje? En waarom is er ineens 2,5 kilo aan gezichtsvlees op het schildersdoek verdampt? Wellicht uit behaagzucht van de schilder, of heb ik altijd naar een stand-in van ons staatshoofd zitten kijken?

Plato
En nog iets: waarom neemt ons staatshoofd een pose aan alsof hij Plato aan het citeren is? Nee hoor, het heeft niets te maken hebben met de diepzinnige toespraken waarop het volk elke kerst getrakteerd wordt. Het schijnt een uitnodigend gebaar te zijn naar zijn vrouw, de sympathieke Máxima, wier portret nog het beste is te verteren van de twee. Al vind ik het wel jammer dat de geschilderde poging tot het maken van een stap - 'schrede' - naar Willem-Alexander meer lijkt op omvallen. Of heeft onze koningin de gave om zwevend door het leven te gaan? Ook dat is me dan al die tijd ontgaan.

Een blik op beide schilderijen maakt duidelijk waarom het Rijksmuseum elke dag zo afgeladen vol is. Het zou een kunstminnend mens kunnen doen terugverlangen naar de tijd van Rembrandt, Vermeer, Frans Hals, etc. Maar die tijd komt nooit meer terug. En dat is maar goed ook.

Het gebruikelijke, vaak gekunstelde realisme in staatsieportretten vandaag de dag dient onderhand eens plaats te maken voor iets nieuws. Om alvast een richting aan te geven voor een alternatief staatsieportret heb ik zelf maar eens een poging ondernomen - met een vette knipoog naar Dalì. Want ik ben ervan overtuigd dat het voor veel schilders een geweldige uitdaging zou zijn, wanneer op het artistieke vlak eens een frisse wind door De Eikenhorst zou gaan waaien.

Volledig scherm
© Ronald van hoof
de staatsieportretten van Urban Larsson. Boven het alternatief van Ronald van Hoof.
Volledig scherm
de staatsieportretten van Urban Larsson. Boven het alternatief van Ronald van Hoof. © ANP