Volledig scherm
© EPA

Stel uit Eindhoven in brandhaard Portugal: iedereen kent wel iemand die is omgekomen

PEDRÓGÃO GRANDE/EINDHOVEN - Pieter en Alice van Nuenen kunnen God op hun blote knieën danken. Afgelopen zaterdag legde een verzengend vuur grote stukken bos in Portugal in de as.

Temidden van de nog nasmeulende en rokende resten, in het dorpje Pedrógão Grande, staat het vakantiehuis van het Eindhovens stel.

Compleet verloren
Het vuur heeft een flink gat in het dak gebrand van het pand dat zij drie jaar terug kochten en opknapten. Maar die schade valt in het niet bij veel andere huizen in het dorp, die compleet verloren zijn gegaan.

Op tien meter afstand van het huis van Van Nuenen ligt de weg, waar -kilometers verderop- zaterdag tientallen mensen in hun auto de dood vonden. ,,Het is zó triest voor al die mensen die huis en haard hebben verloren", zegt Van Nuenen. ,,De impact van de bosbrand is groot: iedereen hier kent wel iemand die in het vuur is omgekomen. Echt vreselijk. Het hele dorp is in shock."

Telefonisch vertelt Van Nuenen hoe het zaterdag 'totaal misliep'. Met twee vrienden -óók uit Eindhoven- waren zij die middag gaan brunchen in een dorpje, zo'n vijftien kilometer verderop. Rond drie uur wilden ze terug, ook al omdat ze inmiddels hadden gehoord van de brand. En dat die angstwekkend snel oprukte in de richting van het huis van Pieter en Alice.

,,Onderweg zagen we al zwartgeblakerde stukken bos en enorme rookwolken. Daar werden we even stil van." Thuis aangekomen nam het viertal eerst nog een drankje op het terras. Maar de situatie werd allengs nijpender en gevaarlijker. ,,De brand kwam snel dichterbij, ook vanwege de harde wind. Dat gaf een heel onheilspellend gevoel. Er kwam een regen van as en verbrande blaadjes naar beneden."

Hoger gelegen plek
Tijd om te vertrekken. Na snel nog wat spullen uit huis te hebben gehaald, rijden de vier naar een hoger gelegen plek. Daar hebben zich veel meer dorpsbewoners verzameld. Ook ziet het zwart van brandweer en politie. Boven hen vliegen helikopters met waterzakken af en aan. ,,We hoorden de meest verschrikkelijke verhalen. De mensen in die auto's zaten als ratten in de val. Toen realiseerden we ons dat we een heel verstandige beslissing hadden genomen."

Tóch gaan Pieter en zijn vrouw op een gegeven moment terug naar beneden, naar de vallei waar hun vakantiehuis staat. ,,De onzekerheid was groot. Je kon van bovenaf niet zien hoe de brand zich ontwikkelde. Je kon daar ook niets doen, maar we wilden wél heel graag weten hoe het met ons huis was." Ook de huishoudster van Van Nuenen, een vrouw uit het dorp, blijkt terug naar beneden te zijn gegaan. Ze wilde het huis redden. Van Nuenen: ,,Gelukkig heeft ze het overleefd. Ik zag haar later op een foto, zittend op straat."

Volledig scherm
De huishoudster van Pieter en Alice van Nuenen was onderweg naar het dorp in de vallei. ,,Gelukkig heeft zij het overleefd", zegt Pieter van Nuenen. © EPA

Beneden in de vallei maken Pieter en Alice opnieuw spannende momenten door: het dak van hun vakantiehuis heeft vlam gevat. ,,Met een tuinslang hebben we het vuur kunnen blussen, hoewel de pomp niet goed werkte en er maar weinig water uit kwam. Daarna zijn we meteen teruggereden, naar boven. Er was veel te veel rook en vuur."

De volgende ochtend rijdt het stel terug naar het huis, dat wonder boven wonder het inferno heeft overleefd. ,,We gaan nu naar Lissabon. Even op adem komen. De rook is heel slecht voor je gezondheid. En bovendien kunnen we in het dorp nu toch niets doen. Er is geen licht, geen water. Niets." 

Volledig scherm
© REUTERS

Jaarlijks terugkerend gevaar
Toon van den Bogert en zijn vrouw Marion, geboren en getogen in Eindhoven, wonen al zeventien jaar in Portugal. In het dorpje Oliveira do Hospital, ten noordoosten van Coimbra, hebben zij een woonboerderij. "Na zeventien jaar raak je er langzaam aan gewend", zegt Van den Bogert. "Je blijft voortdurend alert op rook of sirenes."

Toon (77) en zijn vrouw Marion (51) wonen op zo'n vijftien kilometer afstand van de plek waar afgelopen zaterdag de hel losbarstte en 62 mensen de dood vonden in een verzengende vuurzee. Ook zijn vrouw heeft met het jaarlijks terugkerend bosbrandgevaar leren leven. "Het kan soms best eng zijn, zeker als de temperaturen langdurig boven de 35 graden uit stijgen. Dan kan het zomaar overal gaan branden."

De brand afgelopen weekend was te ver om een echte bedreiging te vormen. "Maar we hebben wel de rook over ons heen gekregen. Zondag heeft hier de zon daardoor niet geschenen. En vier uur lang dwarrelde as naar beneden."

Bliksem
Maandagochtend kwam het echtpaar met de schrik vrij, vertelt Marion, toen bij een overbuurman de bliksem insloeg. "Het onweerde flink. Ineens een harde knal en een hoop rook. De brandweer is gekomen en heeft het beginnend vuur geblust. Maar er was geen paniek. Vijf jaar geleden was dat wel het geval, toen vlak langs ons terrein brand uitbrak. We zijn toen geëvacueerd, konden nog net de hond, onze auto en de camper meenemen. Gelukkig heeft het dorp en ook ons huis toen geen schade opgelopen."

In samenwerking met indebuurt Eindhoven