Volledig scherm
© ANP

Tekort valt lakse politiek in Eindhoven te verwijten

ANALYSEEINDHOVEN - Tijdens het oplopen van de kosten voor zorg en bijstand in Eindhoven had de politiek eerder op de rem moeten trappen.

Eindhoven heeft een enorm probleem. Zorg en bijstand blijken de stad veel meer te kosten dan gedacht. Voor 2016 had het college hier nog een reservepotje voor, en blijft de schade beperkt. Maar als er niets verandert, gaat de stad in 2017 echt voor bijna veertig miljoen euro de min in.

Er zijn meer gemeentes die met dezelfde problemen worstelen - maar er zijn ook gemeentes die er geen last van hebben. Valt dit grote tekort iemand te verwijten? Ja en nee.

De Eindhovense wethouder Staf Depla (Werk en bijstand, PvdA) heeft zich de afgelopen jaren schuldig gemaakt aan wishful thinking. Elke keer weer beloofde hij honderden Eindhovenaren aan het werk te krijgen. En elke keer bleek het aantal inwoners in de bijstand te stijgen.

Werkgelegenheid
Depla kon de komst van extra vluchtelingen niet voorzien. Maar dat de gemeente voor nieuwe groepen werklozen verantwoordelijk werd, zoals Wajongers, wist hij wél. En dat zijn invloed op werkgelegenheid klein is, wist hij eveneens.

Ook ten aanzien van de nieuwe organisatie WIJeindhoven heeft wensdenken de overhand gehad, en dat geldt voor college en raad. Rijkstaken op gebied van Wmo, jeugdzorg en begeleid wonen zijn hier neergelegd, inclusief de rijksbezuinigingen. De medewerkers bepalen met inwoners - aan de keukentafel - welke hulp ze nodig hebben, en wat ze nog zelf kunnen. Het idee: door tijdig ingrijpen wordt voorkomen dat problemen verergeren, en is er minder (dure) specialistische zorg nodig. Maar werkt dat ook echt zo? Of leidt het thuis opzoeken van mensen misschien wel tot extra zorg?

De vraag of de doelstellingen van WIJeindhoven wel gehaald worden, werd eind vorig jaar pas onderzocht. De conclusie van de Rekenkamer: niemand weet het, de cijfers zijn onbetrouwbaar. Dit viel samen met de eerste waarschuwing van Renate Richters (GroenLinks, WIJeindhoven) en wethouder Wilbert Seuren (D66, financiën): er dreigde een tekort van 10 miljoen over 2016, vooral door zorg en bijstand.

Dat was het moment geweest voor raad en college om hard in te grijpen, maar in plaats daarvan negeerde de politiek de uitkomst. Deze week maakte wethouder Seuren bekend dat het tekort 50 procent hoger ligt dan gedacht. In juni denkt het college zicht te hebben op de oorzaken, en pas eind dit jaar gaat de politiek echte keuzes maken: vlak voor de raadsverkiezingen van maart 2018 dus. Het college benadrukte deze week dat het tekort het gevolg is van de wens om Eindhovenaren niet tussen wal en schip te laten vallen. Maar ondertussen wordt de rekening hiervoor wel erg makkelijk doorgeschoven naar een nieuw college en een nieuwe raad.

In samenwerking met indebuurt Eindhoven