Volledig scherm
Twee jongens met hun mobiele telefoon op het strand. © ANP

Twitterende festivalganger, je wordt gevolgd door een robot

EINDHOVEN - Je gaat naar het Hardcore XL dansfeest in het Beursgebouw. Met je vriendin maak je een foto onder de laserlampen en plaatst 'm op Facebook. Of je loopt tijdens Koningsdag in de Eindhovense binnenstad. Het is enorm druk en je zet geërgerd een tweetje online. 'Filelopen op Koningsdag in Eindhoven. Te druk!'. Niet alleen je vrienden lezen in het festivalseizoen mee. Tenzij je je privacyinstellingen erg scherp hebt afgesteld, analyseert ook de politie je bericht.

Zo'n veertig tot vijftig keer per jaar houden agenten van het team Districtelijk Informatie Knooppunt (DIK) in Eindhoven achter een beeldscherm social media extra in de gaten. Remco - operationeel specialist evenementen - en René - teamleider'intelligence' - willen alleen hun voornaam noemen als ze vertellen over hun werk. Is het ergens erg druk? Ontstaan er incidenten of is daar kans op? Bij elke Nederlandse politie-eenheid zoekt zo'n team online antwoord op die vragen. Het gebeurt tijdens grote evenementen zoals Koningsdag of de marathon en bij koninklijke bezoekjes. Maar zelfs een risicovolle amateurvoetbalwedstrijd of betrouwbare tip kan reden zijn het team aan het werk te zetten. 

Multitasken

Het DIK telt in Eindhoven zestien personen. ,,Het is multitasken. Rekening houden met veel variabelen", zegt René. Ervaring als agent op straat is belangrijk, ze moeten analytisch sterk zijn en snel kunnen reageren. Naast een goed middel om de stad en regio in de gaten te houden, helpt het de politie misdaadtrends te voorspellen op basis van onder meer politie- en CBS-cijfers.

Hun wapen is een soort dashboard. In beeld zien de teamleden met behulp van grafieken, kaarten en cijfers wanneer het op social media druk is, en waar in de stad hoeveel berichten worden geplaatst. Het gaat om duizenden berichten op alle openbare kanalen; de bekendste zijn Facebook, Twitter en Instagram. Een bot - afkorting van robot - is geprogrammeerd om speciaal te letten op specifieke woorden in berichten. Denk aan woordcombinaties van de naam van een evenement met termen als 'politie', 'ruzie', 'vechten' en 'slecht geregeld'. Een zelflerend woordenboek vult de lijst continu aan met relevante termen. Alles wat onheil kan betekenen, wordt opgevangen. ,,Al zal er bij verdovende middelen niet staan 'doe mij een onsje xtc'", zegt Remco lachend. ,,Daar zijn andere termen voor." Straattaal speelt een belangrijke rol in het programmeren van de bots. Want het woord 'politie' kent veel varianten, zoals 'popo' of 'wout'. Zelfs het humeur van de meute wordt digitaal bekeken met variabelen en logaritmen. 

Locatiebepaling

De politie maakt dankbaar gebruik van het feit dat voor veel apps de locatiebepaling op telefoons geactiveerd moet zijn. De mensenstroom is dus op de voet te volgen. Zijn er veel berichten vanaf het station? Dan kan er een treinstoring zijn. Dat kan tot spoorlopers leiden en weer tot meer vertragingen. De informatie wordt snel doorgespeeld om bijvoorbeeld extra treinen in te zetten en meer agenten ter plaatse te krijgen. Onlangs plaatste een jonge Eindhovenaar een foto op Facebook van zichzelf met een pistool. De politie spoorde hem op en viel zijn woning binnen. Het bleek een luchtdrukwapen te zijn. Maar zonder het digitale waken, was het wellicht aan de aandacht ontsnapt.

Het DIK-team moet ongetwijfeld naar de sentimenten hebben gekeken van het publiek tijdens het Guus Meeuwis-concert toen er in de stad ineens terreurdreiging was. Maar zo lang dat onderzoek loopt, wil de politie daar niets over kwijt.

In samenwerking met indebuurt Eindhoven