Dinsdag 25 september (laatste aflevering): Aagje Linssen

We zouden samen de laatste blog schrijven, zoals we (Jeroen Vrijssen en ik) ook de eerste hadden gedaan.

Jeroen is aan het schilderen terwijl ik aan de pingpongtafel zit. Die tafel staat vol met spullen: een thermoskan groene thee, een stoffige doos met daarin een vies lapje ongebleekt linnen, een stereo, een camera, vuile lappen katoen, sjoelstenen, een plastic zak, een trui, nog meer plastic, kit, lege verfdoosjes, lucifers, een kleine sigaar ernaast, een lokaal zwart biertje, en dan de computer.

Dit is eigenlijk de spellenkamer, waar je kan tafelvoetballen, darten, sjoelen en pingpongen. Nu is het Jeroen zijn atelier en wordt er serieus geschilderd. Vellen olieverfpapier geplakt tegen de onderkant van de sjoelbak, de andere helft van de pingpong, en tegen de deur. Drie doekjes staan op schragen tegen de muur. Een muur met historie: lagen afgekrabd behang met groen en roze, een zonverbleekte afbeelding van een soldaat, en overblijfselen van decoratief motiefjesbehang.

We zijn het erover eens dat iedereen tot nu toe al hard heeft gewerkt, tussen alle afleidingen door. Moet ook wel: aanstaande vrijdagochtend vertrekken we al naar Hamburg om de tentoonstelling in te richten op de prachtige boot Maknete! Aanstaande zaterdag is daar de opening om 17.00 met een optreden van groep Art Fou.

De sfeer is bijzonder goed en we hebben allemaal zin om te gaan knallen, daar in Hamburg!

Maar eerst nog de laatste loodjes hier. Vanavond een vergadering over de publicatie die we bij dit project willen uitgeven en gepresenteerd gaat worden tijdens onze tweede tentoonstelling op 1 december in Artspace Flipside te Eindhoven. Dit na een volle buik van de lasagne (met paddenstoelen uit het bos) en tiramisu (zonder eieren van eigen kippen)

(Aagje Linssen)

Maandag 24 september: Jop Vissers

Tripkau is een plek waar de herfst pas echt zijn parten speelt, vanavond eten we weer bospaddenstoelen! Die groeien hier overal en dit maakt Tripkau een kunstenaarsplek met de perfecte ligging om te ‘overherfstenen’ als je een arme kunstenaar bent.

Ken je overlevingsstrategieën !

In de weiden waar de schapen zijn, schijnt het dat je met goed zoekwerk zelfs de geestverruimende paddestoel kunt vinden. Wat ik onwaarschijnlijk zou vinden als dit geen verband houd met de naam van het dorp :TRIPkau

Zoals iedere avond zit ik weer met mijn vieze olieverfhanden achter mijn laptop te schrijven, ik had geen tijd om mijn handen te wassen want ik wilde mijn gedachten vers houden. Mijn schrijftafel is waar ik de houtkachelwarmte nog net kan voelen, maar ver genoeg van de andere kunstenaars vandaan om in mijn eigen gedachten te kunnen blijven.

’s Avonds viert de Brabantse gemoedelijkheid hoogtij in dit stukje Duitsland. De muren van de kazernen zijn dik, dit lijkt het effect te hebben dat gedachten niet aan je kunnen ontsnappen. De concentratie is hoog en op wat slap geouwehoer na wordt er in de tijd van het daglicht ijzig door gewerkt.

Het is oorlog in mijn atelier en na zeven dagen werken, is er al een flinke verfbende ontstaan. Een troep van omvang, dit zou de rondspokende voormalige DDR officier met de Duitse gemütlichheid flink dwars moeten zitten. Hier maakt het niets uit, de verf zit overal en ik begin me thuis te voelen. In het werken probeer ik dezelfde vaart te hebben als thuis in mijn atelier in Utrecht, helaas is dit toch een beetje ingewikkeld, het mispakken remt me af.

Ik heb te weinig doeken bij me, normaal werk ik aan tientallen (soms wel 30) schilderijen tegelijkertijd, een schilderij ontstaat altijd in een serie aan gelijksoortige. Parallel aan elkaar varieer ik te pas en te onpas van werkwijze en probeer zo van alles uit. Het is te verglijken met digitale fotografie: Je klikt wat raak zonder precies te weten hoe je iets in moet kaderen. In het moment van fotograferen krijg je steeds meer een idee van wat je doet. Ergens tussen deze twee momenten in heb je een meesterlijke foto geschoten, hier vielen de gedachte en de daad perfect in één moment samen.

De rest van de foto’s delete je, zo wit ik mijn doek over, van de tientallen pogingen tot een schilderij hou ik er enkel één over.

(Jop Vissers)

Zondag 23 september: Martijn Gort

Hier in Tripkau voelt het weekend niet zoals thuis. Thuis in Nederland lijkt het wel alsof ik door het raam kan zien dat het zaterdag of zondag is. Dat gevoel heb ik hier dus niet echt. Dit zou vooral door de locatie en de mensen komen.

Ik probeer wel vaker voor te stellen hoe het moet zijn om elke dag van de week als weekend te ervaren. Als je het weekend als beter dan de rest van de week ervaart, zou je toch liever de hele week een weekendgevoel willen hebben, als dat kan.

Dat probeer ik en beetje voor elkaar te krijgen, en hier kan dat best goed . In een grote stad merk je goed dat het weekend is door de hoeveelheid mensen die buiten zijn. Hier ziet elke dag er echt hetzelfde uit, zoals het hoort te zijn. Je zou misschien kunnen zeggen dat deze ervaring van tijd ook meer realistisch is dan de gewone. Hier kan je zelf kiezen welk gevoel je aan de dagen wil geven, je zou er voor kunnen kiezen om elke dag als een maandag te ervaren, of zoals ik: elke dag is zaterdag.

(Martijn Gort)

Zaterdag 22 september: Mirka Farabegoli

Het is stil op de gang als ik de deur van mijn atelier achter me sluit. Na een tocht van de derde verdieping naar de begane grond, door de lange gangen van dit absurd grote gebouw, kom ik aan in de woonkamer - de enige ruimte waar de kachel brandt. Behalve de warmte walmt ook het gezellige gekeuvel van het volledige gezelschap me tegemoet. Ik stap de woonkamer binnen, klaar om me in een comfortabele retrostoel te laten vallen, als Jeroen me vraagt: “Heb je ‘m af?” In eerste instantie denk ik dat hij het over mijn tekening heeft; een groot vel papier dat op dit moment na hangt te dampen van mijn verfgeweld… maar al gauw slaat het besef toe: de tekst! Ik ben de tekst voor het blog vergeten!

Ik kan niet ontkennen dat ik een beetje wereldvreemd wordt hier in Tripkau. En blijkbaar dus ook vergeetachtig. Met welgemeende tegenzin slof ik terug naar boven om mijn stokoude mammoetcomputer op te halen. Ik bezin me in mijn lot, bouw een instant kantoor op circa een halve meter van de rest van de groep (zodat ik nog een glimp van warmte en gezelligheid op kan vangen) en laat mijn vingers een volle vijf minuten op een halve centimeter van het toetsenbord zweven.

Dit is niet de eerste keer dat ik mijn brein hoor kraken vandaag. Een aantal uur geleden kwam filosoof Lars Leeuw met zijn opnameapparatuur mijn atelier binnen. Hij heeft iedere kunstenaar eens even flink uitgehoord over het hoe en waarom omtrent zijn of haar kunstenaarschap. Een kernvraag die hij deze week behandeld is de rol van het bewustzijn bij de creatie van een kunstwerk. Omdat ik hem kort daarvoor te kennen heb gegeven dat ik op een dood spoor zit met mijn tekening, begint ons gesprek met een vraag over het beeldende equivalent van writers block; Hoe kan het dat je soms geblokkeerd raakt en niet meer weet hoe je verder moet als je aan een werk bezig bent? Ik kan meerdere antwoorden bedenken maar het is me duidelijk dat het in dit geval alles te maken heeft met het loslaten van de bekende weg en ruimte geven aan het experiment. Een residency is bij uitstek een moment waarop je buiten jouw alledaagse kader stapt; je bevindt je in een andere omgeving, en dat maakt het makkelijker om je vertrouwde werkwijze los te laten en eens een andere aanpak uit te proberen. In mijn geval houdt dit in dat ik een tekening begin zonder een duidelijk, vooropgezet plan. Het risico dat je vervolgens verdwaalt in je eigen werk is dan natuurlijk groot. En ja, dat is dus precies wat er gebeurd is.

Inwendig tandenknarsend en met lede ogen zie ik toe hoe Lars dit irritante gegeven als spil voor het gesprek aanwendt. Maar al gauw realiseer ik me dat het gesprek wellicht een remedie kan zijn tegen mijn visuele writers block .

“Als je niet weet hoe je verder moet met een werk”, hoor ik mezelf zeggen, “is het zaak om niet té voorzichtig te zijn. Durf een ingrijpende stap te zetten… maar overdrijf het niet; in feite balanceer je voortdurend als een koorddanser tussen voorzichtigheid en overmoed”.

Oké toegegeven; ik kan mezelf nooit helemaal serieus nemen tijdens dergelijke gesprekken, maar ik ben hier wel de oplossing voor mijn eigen probleem aan het vertellen; een soort zelfmedicatie, zeg maar.

Als aan het einde van het gesprek de deur achter Lars dichtvalt, hervat ik vol goede moed het tekenwerk. Mijn geest voelt vederlicht, de zon licht op achter de dennenbomen en de eerste walmen van het ongetwijfeld heerlijke avondeten bereiken mijn neus, iedere notie van een verplichting tot het schrijven van een blog-bericht ontbreekt, kortom: het is goed toeven in Tripkau.

(Mirka Farabegoli)

Vrijdag 21 september: Saskia de Marée

Een kleurrijk gezelschap in een gebouw met een grijs verleden. Heden en verleden hebben hun plaats gevonden in dit kleine dorp en zijn omgeving.

De buurt heeft gemengde gevoelens over de voormalige DDR-grenskazerne die de kille geschiedenis van Duitsland herbergt. Het pand heeft drie verdiepingen en is volledig onderkelderd. Alle verdiepingen hebben over de volledige breedte van het pand een lange donkere gang met aan weerszijden deuren. Achter de deuren bevinden zich kamers, het gehele pand werd vroeger behuisd door 100 mankrachten. Die in al deze kamers hun werk uitvoerden en waarin zij ook samen verbleven.

Nu verblijven wij hier, een ander gezelschap in de tegenwoordige tijd. De ruimtes op de bovenste verdiepingen zijn opgedeeld in slaapkamers en ateliers, beneden zijn er naast slaapkamers ook een enorme keuken, eetkamer en woonkamer.

De kunstenaars van Grenswerk 2012 en een deel van de vaste en tijdelijke bewoners eten hier dagelijks samen het avondeten, het keukenteam rouleert en de gesprekken rollen over tafel.

Op mijn eerste dag in Tripkau ga ik op verkenning door het gebouw en over het grote terrein dat bij de Kazerne hoort. Op het terrein valt ontzettend veel te ontdekken. Er staan oldtimerbussen, kleine gebouwtjes, vreemde paddenstoelen, kunstobjecten, een pizzaoven, loslopende kippen dit alles omgeven door een bosrijke kraag van hoge bomen. Ik maak foto’s van het gebouw en zijn omgeving, die foto’s gebruik ik later voor het vormen van mijn eigen interpretatie. De verschillende kenmerken worden met potlood en verflagen gecombineerd en samengevoegd op houten dragers, nieuwe beelden ontstaan.

De samengestelde groep van Grenswerk heeft elkaar inmiddels beter leren kennen. Er hangt een actieve en enthousiaste werksfeer die wordt aangesterkt door al het gerommel en gestommel in het gebouw, het geschal van verschillende muziekstijlen met op de achtergrond het geluid van lasapparaten, slijptollen, voorbijrijdende auto’s, grasmachines en traktoren.

Er is hier tijd en ruimte voor concentratie en het delen van deze ervaring geeft een extra dimensie, de omgeving kleurt en geeft voeding aan het werk.

(Saskia de Marée)

Donderdag 20 september: Lars Leeuw

Het is inmiddels alweer donderdagochtend. Zondagavond kwam ik hier al aan met het eerste clubje kunstenaars. De rest van de groep volgde een dag en een halve nacht later. Inmiddels is iedereen geïnstalleerd en langzaamaan begint het werk op gang te komen. De plek waar we geland zijn heeft iets overweldigends. Overal voel ik een bepaalde aanwezigheid van de korte en lange geschiedenis die deze plek heeft. De plek zelf is oud en her en der zie je nog sporen van de functie die het pand ooit had en in allerlei hoeken en gaten van het pand voel je een tocht die het verval en de erosie van de tand des tijds benadrukken. Tegelijkertijd is er ook een levendige energie voelbaar, gevoed door de kracht en het enthousiasme van de bewoners en bezoekers die iets willen bijdragen. Overal zie je resultaten van hard tegen deze stroom in werken.

De werklust is dan ook besmettelijk en bij iedereen borrelt er van alles. Sommigen zijn al flink in de weer geweest, anderen zijn nog aan het opstarten. Het bezoek van de curatoren van de expositie (die aan het eind van volgende week in een geweldig mooie boot bij Hamburg gaat plaatsvinden) herinnert er dan ook vooral aan dat het alweer donderdag is en er al een paar dagen voorbij zijn, dat de tijd ook hier niet stil staat. De idyllische rust van de afgelopen dagen wordt eventjes verstoort door een dosis realiteit en een onzeker gevoel van 'nog niet hard genoeg gewerkt hebben naar je zin' komt her en der bovendrijven. Geconfronteerd met allerlei vragen naar aanleiding van de bezoeken aan ieders atelier komen echter wel gesprekken op gang. Nadat iedereen zich de eerste paar dagen op zijn en haar eigen werk heeft gestort zien we nu wat bewuster elkaars werk en beginnen we voorzichtig eerste aanknopingspunten en overeenkomsten te vinden in de diverse individuele projecten waarmee men bezig is. De confrontatie is daarmee ook een stimulans.

In mijn filosofische onderzoek naar het bewustzijn van de kunstenaars begint er langzaamaan een verzameling associatieve elementen te ontstaan. Elementen van het werk van de kunstenaars maar ook vooral van hun drijfveren en intenties. Ik proef een enorme bereidheid tot onderzoek en experiment, een zoektocht naar manieren om door het eigen werk verrast te worden. Het proces is altijd onderdeel van het resultaat en het resultaat wordt vrijgelaten waarmee ik niet alleen bedoel dat het eindresultaat niet noodzakelijkerwijs het doel is maar vooral ook dat het eindresultaat niet vast staat en zomaar eens totaal verrassend zou kunnen zijn.

Ikzelf ben nog zoekende naar samenhang. Er borrelen zoals altijd te veel ideeën tegelijkertijd in mijn hoofd. Misschien focus ik me ook teveel op een eindproduct en bovendien heb ik nog niet hard genoeg gewerkt naar mijn zin. Vandaag is het alweer donderdag en ben ik de halve dag kwijt geweest met boodschappen doen in het prachtige Dannenberg maar morgen duik ik in het werk van de kunstenaars, op zoek naar al dan niet bewuste samenhang!

(Lars Leeuw)

Woensdag 19 september: Sabina Timmermans

Ik ben nog maar net wakker en heb het al besloten. Ik ga weer naar het bos achter het terrein van de kazerne. Ik zoek daar iets, maar weet nog niet wat. Ik zoek een waarneming, een werkelijkheid, waarvan later zal blijken dat het een zelfgecreëerde illusie is.

Dat bos spreekt tot de verbeelding. Dat wat de praktische boer slechts beschouwt als zijn enorme compost hoop aan de rand van het bos, liet zich gisteren aan mij zien als een surrealistisch paradijsje. De heuvel laat hier en daar nog afval zien; hooi, mest, rotte appels, maar ook een grote variatie aan bloemen en planten die je nergens anders in het bos ziet. Het afval is zijn eigen gang gegaan lijkt wel. Ik zie ook nog een gifgroen plasje van water en algen. En aan de rand van dat plasje afdrukken van hertenpoten. Ik vraag me af of er nu ook ergens gifgroene hertjes in het bos rondlopen.

De plek verwonderde me omdat ik deze compost hoop vorig jaar ook al zag, het is voor mij niet de eerste keer dat ik in Tripkau ben. Ik ben er vorig jaar ook een tijdje geweest (toen op eigen initiatief) en toen was de bult afval niet meer dan een bult afval.

Deze ochtend moest ik er nog een keer heen. Maar het zonlicht is anders, het heeft ook geregend en het gifgroene plasje leek weer op een gewone plas water met veel algen, naast een bult afval van een boer…

Gelukkig heeft het bos veel meer te bieden. Ik heb veel gefotografeerd en langzaam beginnen alle indrukken en verhalen van deze plek zich te mengen met elkaar en al bestaande ideeën.

Terwijl in de keuken beneden het avondeten weer wordt verzorgd voor ons allemaal (Jeroen maakt pasta!), werk ik in mijn atelier aan de eerste ideeën/schetsen. Aagje bakt de door Jeroen geplukte reuzenparasolzwam, Mirka heeft appels geplukt langs de weg en zorgt voor appeltaart en bij mij ontstaan vreemde gewaarwordingen in bossen en kelders.

(Sabina Timmermans)


Dinsdag 18 september: Matijs van de Kerkhof

De Tripkau-kazerne kraakt, piept en zaagt me vanochtend wakker. De geur van vernis hangt nog in mijn atelier en beneden zie ik mensen slepen met materialen, dingen worden verzaagd, glas wordt geslepen. De bedrijvigheid stimuleert mij om zelf de kwasten op te gaan pakken en een idee wat zich gisterennacht aan mij opdrong uit de verf te gaan vissen. Ook de gangen en de keuken vullen zich langzaam met muziek van uiteenlopende genres.

De eerste streken zijn gezet en meteen komt de twijfeling: dit wordt niks. De werklust dreigt even om te slaan in lichte paniek, vederlicht weliswaar, maar wel aanwezig.

Het pizzadeeg staat te rijzen in de keuken en langzaam krijgt het figuur op mijn doek gestalte. Deze lijkt net zo zoekende als zijn maker. Ik loop nog eens naar beneden om wat door de boekenkast te struinen. Mijn oog valt op een boek met kunstwerken van verschillende Duitse jonge kunstenaars. Het boek klapt zich open op pagina 38/39 alsof dat een door mezelf eindeloos bekeken afbeelding is. Het is van Wolfgang Mattheuer en draagt de titel; Mensch! Ich seh’ die ganze Welt! De figuur, een jongetje. Hij staat op een heuvel en roept naar zijn vriendje: "Ik kan de hele wereld zien!"

Onmiddellijk lijkt er een dialoog tussen mijn figuur en dit jongetje te ontstaan. De figuren kijken beiden verder. Verder dan de plek waarin ze zich begeven. Grenzeloos, zowel fysiek als metaforisch.

In dit voormalig grensgebied vlakbij de Elbe lijkt de drang van de mens om buiten zijn oevers te treden, zich te willen laten vangen. Grenswerk 2012 is voor mij begonnen.

(Matijs van de Kerkhof)

Maandag 17 september: Jeroen Vrijsen

Het project GRENSWERK organiseren wij (Aagje Linssen en Jeroen Vrijsen) dit jaar voor de vijfde maal. Tripkau is een klein dorpje met aan de hoofdweg een voormalige DDR-grenskazerne. Hierin zit sinds een paar jaar een kunstenaarskolonie met artist-in-residence-faciliteiten. 8 Kunstenaars (allen werkzaam zijn in dezelfde discipline: tekenen en schilderen) en een filosoof werken in deze intensieve werkperiode toe naar een presentatie bij tentoonstellingsruimte Maknete te Hamburg.

Filosoof Lars Leeuw (filosofiedocent op de Hogeschool, Tilburg), geeft deze periode een lezing en start een onderzoek naar het bewustzijn van de kunstenaar. Corinna Koch (van expositie ruimte Maknete) en Kerstin Niemann (curator bij organisatie Filter, Hamburg) geven ook een lezing en een presentatie.

De deelnemende kunstenaars:

Sabina Timmermans
Matijs van de Kerkhof
Saskia de Maree
Mirka Farabegoli
Jop Vissers
Martijn Gort
Lars Leeuw
Aagje Linssen
Jeroen Vrijsen

Na een lange autorit (van 6 a 7 uur) is inmiddels iedereen aangekomen en zijn de slaapkamers en ateliers verdeeld. We hebben een heerlijke warme maaltijd achter de kiezen en veel zin in morgen! De komende dagen zal per dag 1 van de kunstenaars verslag doen op deze blog van zijn ervaringen hier in Tripkau.

(Jeroen Vrijsen)