Wat is Play Van Abbe (4)?

Play is een tentoonstelling in het Van Abbemuseum met werk van 32 kunstenaars. Play Van Abbe geeft bezoekers de mogelijkheid om kunst op verschillende manieren te bekijken of te ervaren. Daarvoor zijn 4 rollen gedefinieerd: de toerist, de flaneur, de pelgrim en later de werker. Elke bezoeker mag kiezen welke rol hij wil spelen. Hij krijgt gereedschap dat voor die rol nodig is en hij mag van rol wisselen. Zo wordt kunst kijken heel anders. Het is geheel aan de bezoeker of hij meedoet aan dit rollenspel. De Game Master stuurt en begeleidt zonodig. Volgens het Van Abbe is dit het eerste museum ter wereld dat Game Masters inzet bij een expositie.


De rol van de Game Master

"Een Game Master is eigenlijk een reisleider, gesprekspartner, touroperator of iemand waarmee je een discussie aangaat. Ik begeleid bezoekers bij het rollenspel. Eerst probeer ik de bezoeker uit te dagen om mee te doen. Bij de meeste hoeft dat niet, zij willen meteen al meedoen. Misschien kwam dat door de speech van Charles Esche tijdens de opening zaterdag. Dan komen er toch mensen die echt enthousiast zijn. Ik hoefde niemand over te halen. Sommige mensen moet je even uitleggen wat ze krijgen bij de entree: een boekje over de tentoonstelling en een sticker met een P, F of T. De P van Pelgrim, de F van Flaneur en de T van Toerist. Deze sticker plakken ze op en dan geef ik ze de instrumenten die daarbij horen."

Bij de Toerist hoort een toeristenkaart met de highlights van de expositie. Hij wil genieten van zijn vrije tijd en zo veel mogelijk nieuwtjes en ervaringen opdoen.

De Pelgrim krijgt een koptelefoon met een audiotoer en kaartjes met informatie over de werken. De pelgrim richt zich op het kunstobject zelf en hij of zij weet veel van kunstgeschiedenis.

De Flaneur krijgt een soundscape en een aantekenboekje waarop hij notities of tekeningetjes kan maken en achterlaat bij het werk. Hij of zij heeft geen gids nodig, loopt zijn eigen route en blijft staan bij wat zijn aandacht trekt. Dat hoeven niet alleen de kunstwerken te zijn.

De Game Master legt uit wat de bedoeling is. "Niets is verplicht. Als iemand er geen zin in heeft, dan hoeft het natuurlijk niet. Mijn taak is om de mensen uit te dagen en te enthousiasmeren om in een rol te stappen."

"Ik ben zelf natuurlijk ook proefkonijn geweest. Ik vond het een hele aparte ervaring om met een soundscape en een tekenboekje door een museum te lopen. Raar om te zien hoe andere mensen in een andere rol op een andere manier naar hetzelfde kunstwerk te kijken. Dus vanuit verschillende perspectieven een project bekijken. Dat is het doel van Play."

Play is heel laagdrempelig. Mensen kunnen erin en eruit stappen wanneer ze maar willen. Ze kunnen halverwege switchen van rol. Versteeg: "Er is een man die al voor de derde keer langs is geweest. Elke keer kiest hij een andere rol. Maar de meeste mensen switchen, zodat ze alle manieren beleven om naar de expositie te kijken. Als iemand echt actief is in zijn rol, dan wordt hij beloond tot Werker. Maar dan moet iemand echt reageren. Bijvoorbeeld: een man was onlangs naar een tentoonstelling van Kiefer geweest. Hier hangt ook iets van Kiefer, maar hij vertelde dat hij er nu heel anders naar kijkt. Hij ging een gesprek aan met een van de Game Masters. Of als iemand contact legt met de andere bezoekers die dezelfde rol hebben. Dus in plaats van passief actief door het museum lopen."

Aan het einde van de route staat beneden in het museum een Reisrecorder. Bezoekers lopen samen met de Game Master de hele route tot in de kleinste details na, daar om een muurtje gelopen, daar geswitched naar een andere rol, etc. Deze persoonlijke route wordt geprint en mogen mensen mee naar huis nemen.

Versteeg: "Dit laatste onderdeel is juist heel belangrijk voor het museum. Bezoekers vertellen heel gedetaileerd hoe ze hebben gelopen en hoe ze dingen hebben ervaren en hoe ze iets hebben gezien. Dit zijn vaak leuke gesprekken en omdat iedereen de route anders heeft beleefd, krijgen wij nieuwtjes te horen. De Game Masters maken aantekeningen van dingen die ze opvallen, of die mensen aan hun vertellen. Op die manier krijgt het museum iets terug van de bezoekers en deze ervaringen zijn belangrijk voor het inrichten van andere exposities.

>> Welke rol had u tijdens uw bezoek aan Play? Deel uw ervaring tijdens Play met de ED redactie in een reactie onder dit artikel.


De tentoonstelling Play loopt nog tot augustus. De inzet van Game Masters duurt tot mei. Dan wordt er geëvalueerd. Misschien gaat het Van Abbemuseum daarna nog langer door met het inzetten van Game Masters.