Home / Extra / Cultuur / 'Met Joran aan zee' in Plaza Futura

'Met Joran aan zee' in Plaza Futura

Foto's
1
  • Afbeelding
    Beschrijving
    Wouter Zweers en Sanne Vogel geven een eigen invulling aan Joran van der Sloot en Natalee Holloway. foto Ben van Duin
Actualiteit en fantasie lopen door elkaar heen in 'Met Joran aan Zee' van Marien Jongewaard en Rob de Graaf.

Verwacht geen reconstructie. Wel waargebeurde feiten waar hij vervolgens zijn fantasie op losliet. De realiteit is in de ogen van toneelschrijver Rob de Graaf (59) te plat om er een boeiend toneelstuk van te bakken. En dus kneedde hij zijn eigen versies van Joran van der Sloot, Natalee Holloway en haar moeder Beth.

De drie personages verwoorden ieder hun persoonlijke kijk op de realiteit in 'Met Joran aan Zee', dat donderdag te zien is in Plaza Futura. Het stuk van De Graaf werd geregisseerd door Marien Jongewaard, die samen met de schrijver onderdeel uitmaakt van het gezelschap Nieuw West. Actrice Sanne Vogel speelt Natalee, Marjon Brandsma moeder Beth en Wouter Zweers kruipt in de huid van Joran.

Om het geheugen even op te frissen moeten we terugspoelen naar de avond van 30 mei 2005. Natalee Ann Holloway (1986) viert met een groep Amerikaanse medescholieren vakantie op Aruba en ontmoet tijdens het uitgaan Joran van der Sloot (1987). Ze wordt dronken en belandt met Van der Sloot op het strand. Na die avond ontbreekt ieder spoor van haar. Op 12 januari 2012 wordt ze officieel dood verklaard. Over de toedracht van haar vermissing is tot op heden (en ondanks inspanningen van onder andere Peter R. de Vries) niets zeker.

Tot zo ver de feiten.

"Het leek me meteen een aantrekkelijk onderwerp", vertelt Rob de Graaf. "Iedereen houdt van liefde, verleiding, de kitcherige schoonheid van gouden stranden uit reisbureaufolders. Maar ook van horror, moord en doodslag. Het is nooit mijn ambitie geweest om er een documentaire-achtige voorstelling van te maken. Het draait om de individuele beleving van die drie mensen. Ze hebben ook geen contact, maar vertellen alledrie hun verhaal in monologen. Ze beschrijven hun leven alsof ze met een camera naar zichzelf kijken."

Vooral de manier waarop het menselijke drama al snel vervormde tot tv-drama, fascineert De Graaf.

"Ik verbaasde me over de optredens van Natalee's moeder, Beth, op nieuwszender Fox. Het is gruwelijk dat je dochter verdwenen is, daar wil ik niks tegen in brengen natuurlijk, maar het leek wel of ze gecast was voor die rol. Ik probeer te begrijpen hoe je het voor elkaar krijgt om onnoembaar leed te verpakken in soundbites. Om gecalculeerd verdriet te tonen."

Ook Natalee is meer dan het mooie, blanke cheerleader-achtige meisjesbeeld dat vooral de media van haar hebben geschapen.

"Ik ons stuk manipuleert Joran haar, maar zij hem net zo goed. Ze lokken elkaar in de val, raken losgeslagen in een spel van kracht en verleiding. Zij verlangt naar vrijheid. Wil uit de beknelling van de bescherming van haar moeder komen. Ze heeft nooit geleerd om kwaad te herkennen, het is een meisje dat daadwerkelijk in zeven sloten tegelijk loopt. In het stuk is het niet zo dat ze het er zelf naar maakt om vermoord te worden, maar ik wilde wel ook Jorans kant van het verhaal plausibeler maken."

Bijvoorbeeld door het toevoegen van opvallende persoonlijkheidskanten. "Ik heb niet geprobeerd de echte Joran na te bootsen. Expres niet. Ik wilde juist de fatale aantrekkingskracht tussen hem en Natalee verbeelden. Het is geen Roodkapje en de boze wolf-verhaal. Als ik van Joran de eerste de beste perverseling had gemaakt, ben je snel uitgepraat op een podium. Dat is totaal niet interessant om naar te kijken. 'Mijn' Joran is minder duivels. Hij is filosofisch ingesteld, houdt van Nietzsche. Wat denk ik wel met de 'echte' Joran overeenkomt, is dat hij zich niet interesseert voor anderen. Hij heeft minachting voor de waarheid, vertelt iedere keer andere verhalen om in het middelpunt te kunnen staan. Hij vindt zichzelf een held. Het is ergens gevaarlijk om dat soort dingen te roepen over bekende mensen, maar als schrijver moet je jezelf die vrijheid toekennen. Ik heb het niet geschreven om mensen een moraal mee te geven, nee. Ik ben gefascineerd door hoe de wereld in elkaar zit. Als het al ergens een pleidooi voor zou zijn, dan is het voor meer tederheid, kwetsbaarheid en zachtheid in ons bestaan."

>> Met Joran aan zee, te zien: donderdag 9 februari om 20.30 uur in Plaza Futura. Concept en regie Marien Jongewaard. Tekst Rob de Graaf. Met: Sanne Vogel, Wouter Zweers en Marjon Brandsma.