Op de winkel passen is niet de werkwijze van Frans Bakermans. De 63-jarige Heezenaar is ruim twintig jaar voorzitter van de Brabantsedag en in die periode onderging het evenement een gedaanteverwisseling. Het stemt hem tevreden. Maar, vindt Bakermans, het kan en moet nog beter.

Het vlaggenschip van de Brabantsedag is de optocht. Vroeger bootsten wagenbouwers een plaatje zo goed mogelijk na. Dat is nu taboe, toch?

"Inderdaad. In de begintijd werd alles ambachtelijk uitgevoerd. Je mocht bijvoorbeeld alleen houtpenverbindingen maken en spijkers moesten onzichtbaar zijn. Na ongeveer 25 jaar werd de werkwijze te herkenbaar. Als het publiek bijvoorbeeld voor de zesde keer een kasteel ziet, is het verrassingseffect weg, ook al is het nog zo mooi gemaakt. Nu staat de boodschap centraal."

Wat moeten wagenbouwers doen om die boodschap zo goed mogelijk over te brengen?

"In hun creaties moet diepgang zitten. Dat begint met een goed idee en dus veel brainstormen. Het verhaal moet snel en in alle elementen worden verteld; in de vormgeving, het spel, de kleding en de muziek dus. Ik houd niet van simpele, te platte humor. Een wagen moet drama en kracht tonen en me kippenvel bezorgen. We hebben coaches voor bijvoorbeeld drama en creativiteit. Zij geven de groepen gevraagd en ongevraagd advies over hun ideeën en de uitwerking ervan."

U legt de lat hoog. Wat moet nog beter worden?

"Het toneelspel kan krachtiger. Grapjes zijn soms nog te gemakkelijk. In het thema van de Brabantsedag is altijd het leven van de mens verweven met daarin de vijf elementen macht, relatie, dood, vreugde en geloof. Een creatie is pas geslaagd als een groep dat weet te vertalen naar het hier en nu op een geloofwaardige manier."

De Brabantsedag is in ontwikkeling. Door de jaren heen is het evenement meer geworden dan een optocht. Wat heeft u voor ogen?

"Veel mensen zien de Brabantsedag nog altijd als een boerenoptocht. Of ze vergelijken het met een carnavalsstoet. Van dat beeld willen we af. Dat proberen we door het niveau op te krikken en er vanalles omheen te organiseren, door cultuur naar het publiek te brengen. Dat is uitgegroeid tot een negendaags festival. Daar zijn we trots op, maar groter moet het niet worden. We zijn geen theater. We blijven amateurs en vrijwilligers die moeten ploeteren om alles organisatorisch en financieel rond te krijgen. En dus moet het overzichtelijk en te bemensen zijn."

Hoe zien de komende jaren eruit?

"We zijn een gezinsevenement, geen Lowlands, geen Uitmarkt. We dachten ooit: We moeten ook iets met jongeren tot 25 jaar. Maar daar ligt onze kracht helemaal niet. Ik verwacht dat we duidelijker gaan kiezen. Het onderdeel Klassiek in Kerk & Kroeg is bijvoorbeeld succesvol. Daarbij spelen musici op openbare plekken. In het begin was daar nauwelijks animo voor, nu onderscheiden we ons ermee. Met enkele van zulke onderdelen kunnen we een sterk, herkenbaar programma neerzetten."

En de naam?

"Om het imago van boerenoptocht kwijt te raken en meer publiek van buiten de regio te trekken, wilden we het evenement zo'n zeven jaar terug een nieuwe naam geven. Het zou Cultuurfestival Heeze worden, met Brabantsedag als onderkop. Maar het hele dorp kwam in opstand. Brabantsedag is een merknaam en die hoort bij Heeze, vond men. Daar hebben we ons bij neergelegd. We zetten nu allerlei media in om mensen te bereiken. Overigens trekken we al jaren ongeveer hetzelfde aantal toeschouwers. Dat zijn er zo'n veertigduizend. De overgrote meerderheid komt naar de optocht."

In Heeze heeft bijna iedereen wel iets met de Brabantsedag, in Leende vrijwel niemand. Probeert u daar iets aan te veranderen?

"Het is inderdaad het cement van de gemeenschap in Heeze. Dat is ook niet vreemd, want de Brabantsedag is daar 55 jaar geleden ontstaan. Desondanks hoop ik dat zich ooit een wagenbouwersgroep uit Leende meldt. Dit jaar is Vriendenkring De Nieuwe Hoeven afgevallen. In principe komt daar geen andere voor terug. De optocht duurt al lang en een nieuwe groep moet toegevoegde waarde hebben. Maar voor Leende is er altijd een plek vrij."

Wat bindt u zo sterk aan het festival dat u al ruim twee decennia voorzitter bent?

"Het ontroert me hoe jonge mensen proberen cultuur en geschiedenis tot leven te wekken. Er wordt weleens gezegd: De jeugd wil niks. Ik zie hier hoe wagenbouwers de lat steeds hoger leggen en daar ben ik heel trots op."

Hoe lang wilt u nog voorzitter blijven?

"Dat zeg ik niet. Maar voorlopig heb ik nog genoeg ideeën. Wie weet kunnen we bijvoorbeeld nog eens alle huiskamers in de Kapelstraat inrichten als expositieruimte. Als voorzitter druk je je stempel op een evenement. Ik vind dat je nooit op je lauweren mag rusten. De andere bestuursleden vraag ik elk jaar of ze me nog willen, tot nu toe is het antwoord ja. Ik moet in elk geval geen oude kletser worden."

De Brabantsedag is één van de onderwerpen in het ED-café op donderdag 23 augustus in het ED-paviljoen. Start 20.00 uur, toegang vrij.