Behalve misschien als je je realiseert dat On the road op een of andere manier al vele malen verfilmd is: stop een paar kids in een auto, voer ze door Amerikaanse landschappen en laat de reis de bestemming zijn, als het ware, en je bent al gauw schatplichtig aan On the road van Jack Kerouac – dat nu dan zelf echt verfilmd is door de Braziliaanse filmmaker Walter Salles.

On the road was Kerouacs delirische verslag van de tochten die hij samen met vriend Neal Cassady en diens vriendin Luanne Henderson kris kras door de VS maakten. Op zoek naar de vrijheid, op zoek naar het grote schrijverschap. Kerouac werd alter ego Sal Paradise, Cassady werd Dean Moriarty en Luanne werd Marilou, nu dan weer vertolkt door acteurs Sam Riley, Garrett Hedlund en Kristen Stewart (ja, zij van Twilight in een wel heel ander type rol).

Kerouacs fameuze omschrijving van zijn helden, de beat generation ('the only people for me are the mad ones') is ruim vijftig jaar na dato misschien makkelijk cynisch te bekijken ('burn, burn, burn, like fabulous roman candles exploding across the stars') maar het was dit proza en deze bevlogenheid die een generatie in vuur en vlam zette. De plotloosheid van On the road is in wezen de essentie van de roman, die verwijst naar de eindeloze weg en het radicale afscheid van burgerlijke normen en waarden.

Maar voor een film, die bovendien ruim vijftig jaar later terugblikt op een generatie, inmiddels hoogbejaard, maar vooral dood, is plotloosheid geen optie. Voor Salles is On the road dus een film over de geboorte van een schrijverschap. We zien Sal (Jack) dan ook voortdurend en bijna manisch aantekeningen maken, met afgekloofde stompjes potlood op elk stukje papier dat hij maar kan vinden om uiteindelijk aan het slot als een soort auteur/vulkaan zijn meesterwerk aan een rol papier toe te vertrouwen. Het persoonlijke verhaal overtuigt meer dan de geboorte van een Amerikaanse literaire klassieker.

Misschien omdat we bij de jonge helden vooral Salles compassie voelen bij een generatie die (burn, burn, burn) er zelf ook vrij snel doorheen zat, maar hij bij de geboorte van het schrijverschap dan weer net te veel de evangelist uithangt. On the road is ondertussen een film die er geweldig uitziet: de fysieke schoonheid van de acteurs past bij de perfecte reconstructie van het leven langs de Amerikaanse weg in de jaren vijftig. Schitterend als een opgebrande jeugdherinnering.