Duitse politietrainers instrueren Afghaanse recruten in Kunduz. foto Evert-Jan Daniëls/ANP
Nu het einde nadert van de ISAF-missie in Afghanistan en iedereen onder het mom van 'transitie' praat over de toekomst van Afghanistan na 2014, wordt duidelijk hoezeer het land kunstmatig op een niet-realistisch niveau wordt gehouden.
Tijdens ons bezoek aan het land, eind oktober, hoorden we enkele Afghanen zeggen dat we eigenlijk zouden moeten ophouden met scholen en klinieken bouwen omdat zelfs voor de bestaande scholen en klinieken onderhoud na 2014 volstrekt onzeker is. Ook Cordaids Afghaanse partnerorganisaties realiseren zich heel goed dat na 2014 niet alleen de troepen, maar ook een deel van het aandacht en dus het geld zal vertrekken.
Ze weten heel goed dat de hoeveelheid hulp die het land de afgelopen jaren heeft gekregen niet realistisch is. Ashraf Ghani, oud-minister van Financiën en leider van de transitie Task Force, zei ons dat Afghanistan harde keuzes ('brutal choices') zal moeten maken wil het land ineenstorting voorkomen.
Eigenlijk waren de meeste gesprekspartners het erover eens dat het tijd is dat Afghanistan met beide benen op de grond komt te staan: 'let's get real'. Het is zeer waarschijnlijk, zo voegde Ashraf Ghany eraan toe, dat we in 2013 en 2014 een recessie krijgen, omdat met het vertrek van de troepen de werkgelegenheid en de omzet van Afghaanse bedrijven die afhankelijk zijn van de troepenpresentie, fors zal inzakken.
Een recent Wereldbank-rapport laat zien dat Afghanistan voor 90 procent van zijn BNP van totaal 17,1 miljard dollar afhankelijk is van het buitenland. Die buitenlandse inbreng zal niet voortduren na 2014. Het is de hoogste tijd die werkelijkheid onder ogen te zien.
Als over de transitie en de toekomst wordt gesproken, is maar één ding van belang: 'let's get real'. Laten we ophouden met luchtkastelen te bouwen. Kijken naar de realiteit is misschien wel het moeilijkste in de kunstmatige werkelijkheid van Afghanistan.
ISAF zal nog alles uit de kast willen halen om succes te claimen. Ontwikkelingsorganisaties zullen willen aantonen hoeveel er nog ontbreekt en dat er dus nog veel 'unfinished business' is. En dat er dus vooral veel geld naar het land moet blijven stromen.
De realiteit is dat wel degelijk veel is bereikt. Samen met onze partner in Uruzgan zijn we er in acht jaar tijd in geslaagd de toegang van de bevolking tot gezondheidszorg te verhogen van negen naar zeventig procent. De infrastructuur van wegen is enorm uitgebreid.
Miljoenen kinderen, jongens en meisjes, gaan naar school. Met name in de steden is de bedrijvigheid enorm toegenomen. De landbouwcoöperaties die we in het noorden van het land steunen kennen een grote achterban en zijn op weg naar financiële onafhankelijkheid. En dat de aandacht voor de positie van vrouwen in de transitie zo hoog op de agenda staat, komt mede door de groei in omvang en kracht van vrouwenorganisaties in Afghanistan.
Er is wel degelijk iets bereikt en het gaat erom die verworvenheden goed door de transitieperiode te krijgen. 'Get real' betekent dat een slim programma nodig is voor behoud van de resultaten op onderwijs en gezondheidszorg. Anders is het verval onvermijdelijk. Het succesvolle decentrale Nationale Solidariteitsprogramma zou een mooi vervolg kunnen krijgen in een decentraal fonds voor lokale gemeenschappen om in zelfbeheer het behoud van deze voorzieningen vorm te geven.
'Get real' betekent voor de gezondheidszorg dat gratis gezondheidszorg voor iedereen niet langer meer kan. Een combinatie van ziektekostenverzekeringen, eigen bijdragen en betere belasting-
inning is nodig om daarvoor een basis te scheppen. In combinatie met slimme prikkels voor gezondheidszorginstellingen via resultaatgericht financieren kan, wat is opgebouwd, duurzaam gemaakt worden voor de toekomst.
'Get real' betekent ook een realistische blik op slecht bestuur en corruptie. Na de frauduleuze presidentsverkiezingen van 2009 en de al even onregelmatige parlementsverkiezingen van 2010 is er dringend behoefte aan een nieuw sociaal contract tussen de Afghaanse overheid en burgers, dat het vertrouwen in de overheid moet herstellen. Daaraan moet en kan de komende jaren gebouwd worden.
Afghanistan is geen hopeloos geval. Er is de afgelopen tien jaar een enorme investering gedaan in menselijk kapitaal. Veel maatschappelijke organisaties, zoals de vrouwenorganisaties, zijn sterker geworden, er is kader ontwikkeld dat de toekomst van het land kan dragen. Die maatschappelijke organisaties willen verder, maar hebben ook de zekerheid nodig dat wij hun partners zijn in de transitie naar een nieuwe realiteit en daarna. Cordaid heeft zijn partners in Afghanistan die verzekering gegeven. Wij roepen Nederland en de internationale gemeenschap op diezelfde boodschap af te geven. Dat is een boodschap van blijvende en gerichte steun om de komende transitie naar een nieuwe realiteit goed door te komen. Zonder dat valt Afghanistan na 2014 alsnog in een zwart gat.
Door René Grotenhuis, algemeen directeur van Cordaid en Albert van Hal, programmaverantwoordelijke voor Afghanistan Cordaid.
-
© Eindhovens Dagblad 2012, op dit artikel rust copyright.
Sorteer reacties
