Scholieren protesteerden op 21 december al tegen de uibreiding van de onderwijstijd, die zou leiden tot meer 'ophokuren'. foto Robin Utrecht/ANP
Scholieren krijgen binnenkort meer les. De politiek wil dat kinderen veertig uur per jaar langer op school zijn. Minder vergaderen en meer lesgeven.
Het onderwijsveld is fel tegen de efficiencyslag. Leraren vinden dat zij te hard moeten werken. De oproep van de politiek om zich te concentreren op de lestaak wordt niet gezien als een erkenning van de kernkwaliteit. Daarmee laat de sector een kans liggen.
In het voortgezet onderwijs vallen veel lessen uit. Vanwege organisatorische redenen wordt onderwijsleertijd misgelopen. Elke leraar weet dat, de schoolbesturen zijn er verantwoordelijk voor en de inspectie gedoogt openlijk.
Toetsweken zijn een goed voorbeeld. In die weken zijn leerlingen en leraren vóór 12.00 uur thuis. Vier toetsweken per jaar levert al vlug een verlies op van zestig uur onderwijstijd. De scholen komen daarmee weg omdat de inspectie de toetsweken telt als reguliere lesweken. Naast de toetsweken zijn vergaderingen, opstartdagen, afsluitweken en cursusuren belangrijk genoeg om leerlingen naar huis te sturen.
Vanuit de politiek werd onlangs een beroep gedaan op de sector om vooral te doen waarvoor men wordt betaald: lesgeven. Zoals van politieagenten wordt verwacht dat zij in uniform op straat zichtbaar zijn, zo moeten leraren voor de klas met jongeren bezigzijn en hun tijd niet verdoen aan de vergadertafel. Niets mis mee. Toch zijn de rapen gaar en onderwijsland is in de oh-wat- hebben-wij-het- zwaar-reflex geschoten. De eerste stakingsactie is direct na de kerstvakantie gepland. De verongelijktheid waarmee dat gepaard gaat, getuigt van een collectieve kokervisie met enorme blinde vlekken van een naar binnen gekeerde beroepsgroep.
Na het geleidelijk afbouwen van het eerste deel van het schooljaar met allerlei kerstactiviteiten en vergadersessies die het lesgeven onmogelijk maakten, volgden twee weken kerstvakantie. Op de eerste lesdag na de vakantie vallen de lessen uit vanwege de nieuwjaarsreceptie en vlug daarna volgt de eerste stakingsdag, omdat leraren te veel les moeten geven. Hoe kan het dat veel leraren de absurditeit daarvan niet inzien? Hoe reageert het publiek als politieagenten staken, omdat zij niet akkoord gaan met een grotere inzet op straat en liever kantoorwerk verrichten?
Een schooljaar telt hooguit 38 weken waarin les gegeven kan worden. De jaartaak van een leraar is dus geconcentreerd in een korte periode. Dat zorgt voor enorme werkdruk. Want lesgeven aan pubers is een zware taak. Leraren hebben er belang bij dat die taak evenwichtig wordt verdeeld over 52 weken. Wie een marathon moet lopen in vier uur komt doodmoe aan. Als men de marathon in acht uren verdeeld over twee dagen mag volbrengen, wordt het een recreatieve tocht en arriveert men ontspannen en uitgerust.
Voor leraren is lesgeven de core- business. Ik ben opgeleid om lessen voor te bereiden, uit te voeren en te evalueren. Kennis overdragen doe ik graag en daar ben ik goed in. Vanuit die positieve gedachte is het prima als beleidsmakers mij vragen om meer les te geven. Dat is een erkenning van mijn kernkwaliteit, omdat het betekent dat ballast waarvoor ik niet ben opgeleid verdwijnt uit mijn takenpakket. Van de 1.659 uren die ik nu per jaar werk, sta ik ongeveer 800 uren voor de klas. Het is helemaal niet moeilijk om taken in de marge te noemen die ik meteen wil inwisselen voor meer uren met mijn leerlingen.
In de organisatie vraagt dat om creativiteit, zodat het faciliteren van mijn werk en ook de nazorg effectief en goedkoop worden. Er moet een rooster zijn, het kopieerapparaat moet functioneren en zo nu en dan vraagt probleemgedrag van leerlingen de inzet van een specialist. Als leraar trek ik mijn neus op voor die werkzaamheden. Ik wil lesgeven en niet accepteren dat een groot deel van mijn tijd opgaat aan vergaderingen, overleggen en ander geneuzel.
-
De auteur is leraar natuurkunde in Helmond.
© Eindhovens Dagblad 2012, op dit artikel rust copyright.
Sorteer reacties
