Muziekles voor moeilijk lerende kinderen. foto GPD
Basisscholen zijn niet toegerust voor het opvangen van speciale leerlingen.
Vorige week stond in het ED weer een verhaal over een jongen met autisme die thuis zit. Alle kinderen moeten onderwijs volgen (leerplicht). Toch zitten dagelijks 1.000 kinderen met gedrags- of leerproblemen thuis (bron: Nationale Ombudsman 2011). Vanuit mijn praktijk als autismecoach heb ik voorbeelden van gezinnen waarmee het hopeloos mis gaat. Niet alleen met het kind, maar ook met andere gezinsleden die er aan onderdoor gaan. Met de invoering van het 'passend onderwijs' zal dit meer regel dan uitzondering worden.
Het passend onderwijs is niet voldoende uitgewerkt om ook 'passend' ingevoerd te worden. Daar bovenop komen de bezuinigingen. Het gevolg is een grote chaos in het basis- en speciaal onderwijs.
Het speciaal onderwijs moet krimpen en het basisonderwijs moet de 'speciale leerlingen' voortaan opvangen. Basisscholen zijn echter nog lang niet toegerust op een toename van deze speciale leerlingen. Geen ramp kun je denken, want je hebt het 'samenwerkingsverband' achter de hand. Binnen dat samenwerkingsverband is er 'zorgplicht' dus de 'moeilijke' leerling krijgt sowieso een plek op een school. Maar door de bezuinigingen zullen deze samenwerkingsverbanden heel groot worden. Met als gevolg dat een gepaste school voor kinderen met gedragsproblemen bijvoorbeeld een wachtlijst heeft en de volgende ver weg zit. Er is geen keus. Als ouders daar problemen mee hebben, kunnen ze een klacht indienen. Maar er staat nergens wat met de klacht gedaan moet worden.
Als coach kom ik geregeld in klassen waarin één of meer leerlingen met autisme zitten. Een leerling met autisme is gebaat bij een duidelijke structuur. In de praktijk wordt bijvoorbeeld een dagschema geboden en worden regels en afspraken visueel verduidelijkt. Daarnaast is hard nodig dat een leerkracht optreedt als coach en begeleider om de leerling door moeilijke momenten te helpen. Tijdens die situatie en daarna staat de leerkracht met de leerling stil bij wat er gebeurt en waarom bepaalde keuzes worden gemaakt. Een onderdeel daarvan kan zijn om op een gewenste manier zelfstandig om hulp te leren vragen. Hierdoor leert de leerling vertrouwen te krijgen in de regels en de structuur en om er in een later stadium zelfstandig op te kunnen anticiperen. Dit soort vaardigheden kan alleen worden aangeleerd in een échte situatie. Dus in de klas. Dit is waar het huidige speciaal onderwijs zich sterk op richt. In een klas zitten straks leerlingen met verschillende problematieken en elk hun eigen handelingsplan (ontwikkelingsperspectief). Het moge duidelijk zijn dat de uitvoering daarvan in een reguliere klas bijna onmogelijk is. Iets extra's voor de gemiddelde leerling zit er in ieder geval niet in. De leerkracht is blij dat ook onopvallende leerlingen in de klas zitten die niet veel aandacht vragen.
Kortom, wil je passend onderwijs op een verantwoorde manier invoeren dan moet er juist geld bij!
In de eerste plaats zal de pabo minstens twee jaar langer moeten worden – een jaar over alle mogelijke leerstoornissen en een jaar om een strak klassenmanagement te kunnen voeren. Huidige leerkrachten moeten zich laten bijscholen. Ten tweede moeten alle leerkrachten op de werkvloer gecoacht worden. En dan ben je er nóg niet, want in de klas zijn handen tekort om te kunnen voldoen aan alle individuele hulpvragen. Bovendien moeten scholen verbouwd worden tot kleinere klassen, want een klassendeler van 25plus kan dan écht niet meer!
Indien passend onderwijs wordt ingevoerd zoals de minister het nu schetst, zal de puinhoop in het onderwijs niet te overzien zijn. Dan heb ik het nog niet over de gezinnen en uiteindelijk de kosten die de samenleving zal moeten dragen voor ontspoorde jongeren en doorgedraaide ouders en leerkrachten. Er is dan sprake van 'ongepast' onderwijs waarbij geld het uitgangspunt is en niet het kind.
Door Albert Westerling, autisme- en opvoedingscoach in Eindhoven.
© Eindhovens Dagblad 2012, op dit artikel rust copyright.
Sorteer reacties
