Leerlingen met een verstandelijke beperking zouden het meest gebaat zijn bij geïntegreerd onderwijs. foto ANP
Het passend onderwijs gaat eigenlijk nog niet ver genoeg. Elk kind zou het recht moeten hebben om naar een gewone school te gaan.
Zie ook:
Terwijl het onderwijs voor zijn recht opkomt, blijkt datzelfde onderwijs er – evenals de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) – geen been in te zien om te spelen met de rechten van kinderen met handicaps op goed onderwijs. Zoals bekend moet dit jaar het zogenaamde passend onderwijs gerealiseerd zijn. Passend onderwijs wil zeggen dat een kind met een handicap, ziekte of gedragsstoornis het onderwijs krijgt dat bij hem past. En dat het liefst op een gewone school. Minister Marja van Bijsterveldt (Onderwijs) heeft hiermee het voor Nederland hoogst haalbare uit de kast gehaald waar het gaat om geïntegreerd onderwijs, en eigenlijk is het nog niets. Dat komt door het reguliere onderwijs dat gehandicapte kinderen buiten de deur wil houden, terwijl onomstotelijk bewezen is dat geïntegreerd onderwijs voor alle kinderen goed is. Terwijl het al erg genoeg is dat deze koudwatervrees van het reguliere onderwijs de ontwikkeling naar geïntegreerd onderwijs dwarsboomt, komt de VNG nu ook nog met het bezwaar dat het leerlingenvervoer wel erg duur wordt als passend onderwijs wordt ingevoerd.
Geïntegreerd onderwijs zou moeten inhouden dat een school geen kinderen met een handicap mag weigeren en dat zij dus gewoon samen met de kinderen uit de buurt naar school kunnen gaan. Helaas komt de minister niet verder dan de scholen de plicht op te leggen om voor ieder gehandicapt kind een geschikte school te zoeken binnen het samenwerkingsverband waar de school bij hoort. Het kan dus goed zijn dat ouders die hun kind aanmelden bij de school op de hoek doorverwezen worden naar een school tien straten verderop.
Met passend onderwijs hebben gehandicapte kinderen weliswaar meer kans om regulier onderwijs te volgen – voor Nederlandse begrippen al een hele stap vooruit – maar zij moeten nog steeds maar afwachten waar ze terecht kunnen. In die zin heeft de VNG gelijk. Als kinderen met handicaps straks op veel verschillende scholen terecht komen die lang niet allemaal om de hoek liggen, lopen de kosten van leerlingenvervoer torenhoog op. Zeker in vergelijking met de situatie nu, waarbij kinderen met een zelfde soort handicap allemaal naar dezelfde school worden vervoerd.
Veel erger is dat dit haaks staat op de vrijheid van onderwijs. Ouders en kind horen immers samen voor een school te kunnen kiezen. Bovendien riekt het naar discriminatie. Waarom zou een school een kind mogen weigeren? Omdat onderwijzend personeel zegt dat het kinderen met handicaps geen les kan geven? Ik ben sterk geneigd om te zeggen dat zij dan hun vak niet verstaan en niet in de samenleving van nu leven.
De samenleving van nu vindt namelijk – anders dan enkele decennia geleden – dat mensen met een handicap evenveel kansen moeten hebben als anderen. Geïntegreerd onderwijs is daarvoor een voorwaarde, want met speciaal onderwijs leren kinderen met handicaps echt niet om zich te redden in een samenleving die altijd voor het merendeel uit mensen zonder handicaps zal blijven bestaan. Dat moeten ze gewoonweg van jongs af aan leren en het onderwijs moet daar op inspelen.
Dat het onderwijs inspeelt op veranderende maatschappelijke inzichten is trouwens een heel normale zaak. Niet zo lang geleden was het bijvoorbeeld normaal dat meisjes en jongens niet naar dezelfde school konden. Ook daar is de samenleving anders over gaan denken. Een soortgelijke verandering als de omschakeling van aparte jongens- en meisjesscholen naar gemengd onderwijs is nodig om nu ook om te schakelen naar geïntegreerd onderwijs. Niets moeilijks of ingewikkelds dus. Het is gewoon een kwestie van wennen en van zien dat gehandicapte kinderen doodgewone kinderen zijn.
Het zou prettig zijn als het onderwijs haar starre oordeel over kinderen met handicaps eindelijk eens loslaat. Het zou ook fijn zijn als de VNG het niet langer eenzijdig over de hoge kosten van het leerlingenvervoer had. In plaats daarvan zou de VNG de gemeenten kunnen stimuleren om projecten op te zetten om scholen vertrouwd te maken met het feit dat ook gehandicapte kinderen op deze aardbol rondlopen en dat die kinderen recht hebben op goed geïntegreerd onderwijs. En dan gewoon om de hoek, zodat geen leerlingenvervoer nodig is.
Door Yvette den Brok, zij woont in Eindhoven en schrijft in het ED over gehandicaptenemancipatie.
© Eindhovens Dagblad 2012, op dit artikel rust copyright.
Sorteer reacties
