Bezuinigingen op de zwakkeren is mensonterend. Voor de hand ligt een hogere bealsting op rijkdom.
Even rust op een steil en smal bergpad. Er komt een oude man van omstreeks tachtig jaar zwoegend en bijna uitgeput boven. Hij vraagt of het pad verderop nog begaanbaar is. Ik wist dat het gladder en slechter werd en raadde hem af verder te gaan. "Maar ik wil niet terug", zei hij, "want thuis wacht mij alleen maar ruzie met mijn vrouw." De man wist niet precies waar hij was en leek flink in de war. Gelukkig keerde hij toch om.
Klemmende vraag: kan hij hulp krijgen en kan hij die betalen nu er een fors eigen risico is ingevoerd voor patiënten met psychische problemen? Dat raakt honderdduizenden mensen, ook veel ouderen.
Een symptoom van de psychische problemen is het aantal zelfdodingen. Dat is dramatisch. In Nederland gaat het om ongeveer 1.400 mensen per jaar, aanzienlijk meer dan het aantal verkeersslachtoffers. Vele malen groter is het aantal pogingen tot zelfdoding – naar schatting 30.000 tot 100.000 per jaar. Dat honderden mensen zich ophangen of voor de trein springen, duidt op pure wanhoop. Dit is slechts een klein deel van de psychische problemen. In totaal gaat het om één miljoen patiënten.
Overheid en zorgverzekeraars tonen geen mededogen, want er wordt op de geestelijke gezondheidszorg 600 miljoen euro bezuinigd, tien procent. Er is een eigen risico van honderden euro's, er moeten bedden verdwijnen en personeel wordt ontslagen.
Ook op andere terreinen van de zorg slaat minister Edith Schippers (Volksgezondheid) toe. Een voorbeeld: patiënten met chronische reuma krijgen geen fysiotherapie meer vergoed vanuit de basisverzekering. Als ze het niet zelf kunnen betalen, raakt dat direct hun bewegingsmogelijkheden. Velen hebben het geld niet. Juist mensen met een slechte gezondheid hebben vaak een laag inkomen.
Hoe is de noodzaak van bezuinigingen ontstaan? Oorzaak zou de toegenomen levensverwachting zijn, zo praat iedereen elkaar na. Dit grenst aan bedrog. Die stijging is al anderhalve eeuw aan de gang. Er is maar één reden waarom dit nu pas als een probleem wordt gezien: politici denken alleen op korte termijn. Ze zijn ernstig tekort geschoten. Maar dan nog: zijn die bezuinigingen wel nodig? Er zijn schokkende contrasten. Op zaterdag wemelt het in winkelcentra van de kopers en het aantal producten is ongelooflijk groot. We bezitten acht miljoen auto's, ruw geschat een bezit van 80 miljard euro. Er liggen kostbare boten in onze jachthavens, we geven per jaar twee miljard uit aan vakanties en een half miljard aan cosmetica.
Vergeleken met zestig jaar geleden leven we in een onvoorstelbaar rijk land. Zien politici die enorme discrepantie tussen leed en weelde niet? Dat er inkomensverschillen zijn is tot daar aan toe, maar dat dit gepaard gaat met een toename van leed is inhumaan. Voor de hand ligt een hogere belasting op de rijkdom. Maar al jaren wordt getreuzeld over het aanpakken van de hypotheekrenteaftrek. Slechts hier en daar wordt geopperd om een extra belastingschijf in te voeren voor hogere inkomens. Bezuinigen ten koste van de zwakkeren is mensonterend.
Door prof. dr. G. Braam, emeritus-hoogleraar sociologie aan de Universiteit Twente en mede-redacteur van het Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie
© Eindhovens Dagblad 2012, op dit artikel rust copyright.




Sorteer reacties














