De naam is al lang niet gevallen, maar een jaar geleden is er menige
krantekolom mee gevuld: die van dr. Henk Giebels, docent aan het Commanderij
College in Gemert. Als het goed is, – het zij hem gegund – geeft hij weer
met de nodige arbeidsvreugde zijn lessen geschiedenis.
Dat was aan het begin van het vorige schooljaar wel anders. Voor
wie het even kwijt is: Vorig jaar reageerde Giebels op een artikel dat zijn
schoolleider Van Diesen had geschreven op de opiniepagina van het ED. Hij
deed dat in felle bewoordingen. Van Diesen had commentaar op eerstegraads
leraren. Giebels is er daar een van.
De maandag na publicatie werd
Giebels voor vier weken geschorst. De weken erna haalde de school met
regelmaat de krant met koppen als 'Rumoer rond Gemerts Commanderij College',
'Handtekeningen voor terugkeer leraar', 'Wie begon er in Gemert?', 'Giebels
verdient compliment', 'Rector begrijpt het niet'.
Op de website
van deze krant stroomden de reacties binnen. De teneur: Die Giebels heeft
het eens goed gezegd en nu is hij de dupe van zijn eigen woorden. De
landelijke media ontdekten de Gemertse docent ook en tot in de Tweede Kamer
werden er vragen gesteld.
Na de schorsing mochten de lessen hervat
worden. Giebels moest zich wel houden aan een spreekverbod dat de school hem
oplegde. Tot de dag van vandaag is hij op de kwestie niet aan te spreken. De
school wil het niet en de historicus is allang blij dat hij weer gewoon les
kan geven. Merkwaardig is het wel: het incident ging over hem, maar zelf
heeft hij er, afgezien dan van zijn eerste opinieverhaal, niets over kunnen
zeggen.
De Commanderij-kwestie is en blijft er een om veel van te
leren. Onderwijskundige Ad Maas heeft een analyse opgesteld, omdat hij de
zaak een lokaal voorbeeld vindt van een nationaal vraagstuk. In die zin
vindt hij dat Gemert onderwijsgeschiedenis heeft geschreven.
De
bestuurlijke partijen in de school (het college van bestuur, de raad van
toezicht en de medezeggenschapsraad) zagen zich geconfronteerd met meningen
van leerlingen, ouders, docenten en die kwamen niet alleen uit Gemert. Met
name in onderwijsland was Giebels het gesprek van de dag.
De
school was in die zin niet te benijden. Wat de bestuurlijke kring op het
Commanderij werkelijk ondernam bleef voor buitenstaanders gesloten. Maas
haalt een citaat aan van een directielid in een van de artikelen: 'De school
doet mededelingen als de school denkt dat er mededelingen gedaan moeten
worden'. Maas vindt dat een duidelijke vorm van binnengericht en op zichzelf
betrokken denken. Hij wijst er op dat het ook misleidend taalgebruik is.
Want wie is in dit verband de school? "Dé school denkt hier iets en
daarmee is wel duidelijk dat erg weinig mensen de school zijn, naar
schatting een stuk of tien", schrijft Maas.
De
medezeggenschapsraad (MR) toonde zich naar buiten uiterst zwijgzaam, om van
de raad van toezicht (RvT) maar niet te spreken. Tot een correctie, in welke
zin dan ook, in het handelen van het college van bestuur van het
Commanderij, heeft dat niet geleid, althans niet voor de buitenwacht.
Er blijven dan ook diverse vragen over. Wat hield en houdt dat toezicht van de
RvT van het Commanderij eigenlijk in? Hoe machtig of onmachtig is de MR op
de school? En waarom stelden ze zich allemaal, inclusief het college, zo
zwijgzaam op? Was de reputatie van de school in het geding en dienden zich
de rijen te sluiten? In wiens belang was dat? Zouden ze zelf de indruk
hebben dat het Commanderij daarmee de kwestie goed heeft aangepakt? Het
besturen van zo'n school, aldus Maas, lijkt veel weg te hebben van een
onder-ons-cultuur. Scholen moeten daar juist voor waken. Hij vermoedt dat
toezicht en medezeggenschap maar schijn zijn.
Waarmee de lijn door
te trekken valt naar andere scholen. Inderdaad, hoe zit het met de MR en de
raad van toezicht? Hoe functioneert het college van bestuur of de (centrale)
directie? Kun je daar ook Commanderij-achtige reacties verwachten als een
Giebels zijn mond opentrekt? Moet je daar als werknemer, docent of ouder,
schrik voor hebben? Staat de organisatie open voor kritiek? Hoe zit het met
wezenlijke opmerkingen die verkeerd vallen bij de directie? En als niemand
iets durft te zeggen, hoe zit het dan met de sfeer op school, met de
kwaliteit? Kritiek kan immers leiden tot veranderingen die soms ook hard
nodig zijn.
Scholen hebben in hun schoolgidsen en
beleidsdocumenten geweldige verhalen staan. De leerling staat centraal, het
onderwijs moet transparant zijn. Mooie woorden, mooie zinnen. Hopelijk menen
ze dat en handelen ze ernaar.
Met een voor je school lastige
criticus als Giebels moet je iets als bestuurder, en liever iets anders dan
de boel stilzwijgen. Het had ook anders kunnen gaan. Het Commanderij had
bijvoorbeeld de discussie kunnen openen. Zichtbaar, in levende lijve of via
een website, daarmee alle onrust een uitweg biedend. Als een lerende
organisatie die het debat over onderwijs niet schuwt. Helaas is het allemaal
anders gegaan.
- Patrick Wiercx is onderwijsredacteur
bij deze krant.
Voor de analyse en een kroniek van de
gebeurtenissen zie ook weblog '
Uit de school geklapt'
© Eindhovens Dagblad 2012, op dit artikel rust copyright.
Sorteer reacties
