José Manuel Barroso. foto Yves Logghie/AP
De huidige voorzitter van de Europese Commissie, José Manuel Barroso, is de
belangrijkste kandidaat om zichzelf op te volgen. Maar hij is geen goede
kandidaat. De Europese Unie heeft een sterkere commissievoorzitter nodig.
Barroso wil dat de regeringsleiders van de EU-landen hem al tijdens hun
topontmoeting in Brussel deze week (vandaag en morgen) voordragen als
voorzitter van de nieuwe Europese Commissie. Maar de regeringsleiders doen
er goed aan eerst hun oor te luisteren te leggen bij het nieuw verkozen
Europees Parlement. Dat moet immers de voordracht van de nieuwe
commissievoorzitter goedkeuren.
In het Europarlement kan Barroso
in elk geval rekenen op de steun van zijn eigen fractie, de
christendemocraten. Een meerderheid voor zijn benoeming is echter nog niet
in zicht. Alle andere fracties zijn overwegend kritisch over het leiderschap
van Barroso in de afgelopen vijf jaar.
Barroso is een politieke
kameleon. Hij neemt het standpunt over van de laatste persoon met wie hij
gesproken heeft. Op een bestendige politieke koers valt hij niet te
betrappen. Vandaar dat zijn commissarissen de afgelopen jaren nogal eens een
eigen koers voeren. Industriecommissaris Verheugen trok openlijk ten strijde
tegen de plannen van milieucommissaris Dimas voor schonere auto's. En
terwijl Barroso pleitte voor nieuwe regels voor de financiële sector, bleef
marktcommissaris McCreevy het evangelie van de deregulering prediken. Geen
wonder dat de Europese Commissie het initiatief bij de aanpak van de
kredietcrisis kwijtraakte aan de Franse president Sarkozy.
Barroso
mist de moed om, indien nodig, tegen nationale regeringen in te gaan. Hij
heeft herhaaldelijk belet dat de commissie juridische maatregelen nam tegen
lidstaten die de Europese regels niet naleven. Met die soepelheid heeft hij
zich populair gemaakt onder de regeringsleiders. Maar zij schieten zichzelf
in de voet door Barroso te belonen met een tweede termijn. Want wie gaat
straks de lidstaten houden aan hun klimaatverplichtingen? Wie kan zeker
stellen dat de nationale regeringen hun begrotingstekorten terugdringen
wanneer de crisis voorbij is?
Europa heeft geen belang bij een
zwakke commissievoorzitter.
Nederland al helemaal niet. Het is
onbegrijpelijk dat premier Balkenende al in januari zijn steun uitsprak voor
de kandidatuur van Barroso. Nog moeilijker is het te begrijpen waarom ook
vicepremier Bos dat deed, terwijl PvdA- lijsttrekker Berman de
commissievoorzitter nadien – terecht – karakteriseerde als 'een visieloze
man die geen tweede termijn verdient'. Geen wonder dat de PvdA-boodschap
tijdens de Europese verkiezingscampagne niet overkwam.
In het
Europees Parlement nemen de Groenen, de enige fractie die bij de Europese
verkiezingen winst heeft geboekt, het voortouw bij de vorming van een
coalitie tegen de herbenoeming van Barroso. Het moet mogelijk zijn om een
meerderheid te vinden voor een betere kandidaat. De Belgische liberaal Guy
Verhofstadt, de Luxemburgse christendemocraat Jean-Claude Juncker of de
Duitse groene Joschka Fischer, stuk voor stuk hebben zij meer visie,
doorzettingsvermogen en overtuigingskracht dan Barroso. De EU staat voor
uitdagingen die het uiterste zullen vergen van haar bestuursapparaat. Dat
vraagt om een doortastend voorzitterschap en geen middelmaat.
-
Judith Sargentini is aanvoerder van GroenLinks in het Europees Parlement.
© Eindhovens Dagblad 2012, op dit artikel rust copyright.
