'Het kabinet zou een fundamentele discussie over cannabis en strafrecht niet langer uit de weg moeten gaan'. foto Lex de Meester
Het kabinet kiest voor een strategie van pappen en nathouden: coffeeshops
blijven bestaan en met een pasjessysteem wordt geprobeerd buitenlandse
bezoekers te weren. De kans is klein dat de Europese rechter zal instemmen
met deze vorm van discriminatie wegens afkomst.
Dat zou betekenen dat in de praktijk nauwelijks iets verandert, hoewel alle
betrokkenen erkennen dat het gedoogbeleid in zijn huidige vorm ernstige
nadelige effecten heeft. Sinds een jaar of tien heeft de opsporing en
vervolging van cannabisteelt een hoge prioriteit. De resultaten van deze
'harde aanpak' zijn desastreus. Kleine thuiskwekers zijn gestopt uit angst
dakloos te worden. Hun plaats is ingenomen door grote jongens die er meestal
andere normen en waarden op nahouden. Gevolgen voor de cannabismarkt: meer
geweld, hogere prijzen en vervuiling van het product door verzwaren,
versnijden en onverantwoord gebruik van bestrijdingsmiddelen. Ondertussen
wordt er geen gram cannabis minder gerookt of gekweekt.
Ook de
druk op de coffeeshops is stevig opgevoerd. Het aantal shops is meer dan
gehalveerd. De maximale verkoophoeveelheid ging van dertig naar vijf gram en
de onwerkbare voorraadregel wordt streng gehandhaafd. Met het onzinnige
'afstandscriterium' – een coffeeshop mag niet dichter dan 250 meter bij een
school staan – proberen gemeenten nog meer shops te sluiten. Het beslag dat
de jacht op cannabis op politie en justitie legt, is enorm. Illustratief is
een uitspraak van korpschef Frans Heeres van de politie Midden- en
West-Brabant: 'Veertig procent van ons opsporingsapparaat wordt ingezet
tegen de hennepcriminaliteit. Hennep is onze grootste zorg.' Laat deze
laatste zin even doordringen. Niet verkrachtingen, overvallen, mensenhandel
of moord zijn de grootste zorg van de politie, maar hennep. Hoe lang is dit
nog aan de burger uit te leggen? Wanneer realiseert de overheid zich dat de
problemen rond cannabis vrijwel allemaal zijn toe te schrijven aan het
strafrechtelijke verbod op deze plant? Of het nu gaat om volksgezondheid,
veiligheid of openbare orde, elke maatregel ter controle, schadebeperking en
overlastbestrijding bij teelt, handel en gebruik stuit op het probleem dat
een groot deel van de cannabismarkt een illegaal karakter heeft.
Als de burger cannabis mag bezitten en gebruiken, moet dit product ook op
legale wijze geproduceerd en gedistribueerd kunnen worden. Maar de minister
van Justitie blokkeert elk voorstel van lokale overheden om bevoorrading van
coffeeshops te reguleren. Juist nu steeds meer landen dit verbod
heroverwegen, zou het kabinet een fundamentele discussie over cannabis en
strafrecht niet langer uit de weg moeten gaan. In de VS, Mexico, Argentinië,
Brazilië, Portugal, Spanje en Tsjechië groeit de overtuiging dat
criminalisering van de cannabismarkt geen problemen oplost, maar deze juist
groter maakt. Cannabis, het op een na meest gebruikte roesmiddel ter wereld,
hoort niet thuis in de strafwet, evenmin als tabak of alcohol. Wat de
schadelijkheid van deze roesmiddelen betreft spreekt het Rijksinstituut voor
Volksgezondheid en Milieu (RIVM) duidelijke taal in een deze zomer
gepubliceerde 'ranking van drugs'. Alcohol en tabak staan in deze lijst op
de derde en vierde plaats, cannabis op plaats elf. Dat alleen al zou
voldoende moeten zijn voor een fundamentele heroverweging van het
cannabisverbod.
Het kabinet zou zich internationaal hard moeten
maken voor een einde aan de 'war on cannabis'. In de VS wordt cannabis
steeds vaker genoemd als 'cash crop'. Regulering van de markt levert
miljoenen aan accijns op. Naast de miljarden die worden bespaard als de
jacht op de plant eindelijk stopt. Ook Nederland loopt honderden miljoenen
mis door het in stand houden van een falend systeem. Cannabis is een
natuurlijk roesmiddel dat wereldwijd door miljoenen mensen met plezier wordt
gebruikt, zonder noemenswaardige schade voor zichzelf of anderen. Niet de
plant is het probleem, maar het verbod.
-
De auteur woont
in Eindhoven. Hij is publicist en actief voor de VOC, de Vereniging voor
Opheffing van het Cannabisverbod.
Sorteer reacties
