Mediamagnaat en premier Silvio Berlusconi (links) beantwoordt op tv vragen van journalist Maurizio Costanzo. foto Alessandro Bianchi/EPA
Stel je voor: een land wil lid worden van de EU. Het is een land van
televisiekijkers. Acht op de tien inwoners vertrouwen op de tv als
nieuwsbron. Maar de premier van dit land bezit drie tv-zenders en oefent ook
nog eens controle uit over de staatsomroep.
Kritische tv-journalisten worden ontslagen of onder druk gezet en de
premier bestelt zendtijd voor zichzelf op 'prime time'. Hij en zijn familie
bezitten ook de grootste uitgeverij van het land, het grootste
advertentiebedrijf, een filmdistributiehuis en een aantal kranten. Tegen
onafhankelijke kranten die vervelende vragen stellen, spant de premier
rechtszaken aan waarin hij torenhoge schadevergoedingen eist. Steeds meer
journalisten voelen zich geïntimideerd en passen zelfcensuur toe.
Zo'n land zou de EU niet in komen. De Europese instellingen zouden de premier
opdragen om eerst afstand te doen van zijn mediabelangen, de
onafhankelijkheid van de publieke omroep te waarborgen en journalisten hun
werk te laten doen. Want een land waar de pers zich niet vrij voelt om de
machthebbers te bekritiseren, waar burgers onwetend blijven van de fouten
van hun regeerders, zo'n land is een gemankeerde democratie. Toelating van
zo'n land zou het vertrouwen tussen Europese partners aantasten. En de EU
zou voor de rest van de wereld niet langer een geloofwaardig baken van
democratie en mensenrechten zijn.
Helaas heeft de EU zo'n land in
haar midden. Italië, een van de oprichters van de EU, is afgegleden naar een
bedenkelijk niveau van onvrijheid. De concentratie van politieke macht en
mediamacht in handen van premier Berlusconi ondermijnt het recht van de
Italianen op vrije informatievergaring en op een vrije, pluriforme pers,
rechten die zijn vastgelegd in mensenrechtenverdragen en in het
grondrechtenhandvest van de EU. Europese regeringen zijn huiverig om elkaar
aan te spreken op schendingen van deze rechten. Maar in dit geval is het
nodig. Anders staan we in ons hemd wanneer we vanuit Europa
kandidaat-lidstaten de maat nemen of onvrije verkiezingen in andere landen
veroordelen.
De EU staat niet machteloos tegenover leden die zich
misdragen. De Raad van Ministers kan Berlusconi een waarschuwing geven
wegens schending van de mensenrechten. Uiteindelijk kan Italië zelfs het
stemrecht in deze raad ontnomen worden. En verder kan de Europese Commissie
een wet tegen mediaconcentratie voorstellen, die Berlusconi dwingt zijn
imperium te ontvlechten.
Het initiatief tot deze maatregelen zal
van het Europees Parlement moeten komen. Daartoe moet de grootste fractie,
die van de Europese Volkspartij waar onder anderen vertegenwoordigers van de
partij van Berlusconi in zitten maar ook vele christendemocraten zoals
CDA'ers, met de billen bloot. Staat deze EVP, de partij van Balkenende en
menig andere moraalridder, pal voor de Europese waarden? Of houdt zij
partijgenoot Berlusconi de hand boven het hoofd? De Europese
christendemocraten moeten nog maar eens goed kijken naar hun eigen
beginselprogram.
Daarin staat: 'Een Europese Volkspartij die haar
waarden verwerpt, vergeet, verwaarloost of verdunt, zal niet meer zijn dan
een machtsvehikel, zonder ziel of toekomst'.
Het Europees
parlement mag de Italiaanse burgers niet in de steek laten!
-
Judith Sargentini is lid van het Europees Parlement voor GroenLinks.
