EHD

Tekstgrootte

Mark Peletier had vanuit zijn vak als wiskunde-hoogleraar op de TU Eindhoven, een persoonlijk motief om toe te treden tot het bestuur van Beter Onderwijs Nederland, de lobbyclub die onder het even inspirerende als kleurrijke voorzitterschap van filosoof Ad Verbrugge een stevige voet aan de grond heeft gekregen in de publieke opinie en bij beleidsmakers in onderwijsland.

Peletier zag het aantal wiskundestudenten niet alleen fors afnemen, ook hun niveau is zienderogen gedaald. "Ik kwam tot de conclusie dat de oorzaak ligt bij het wiskundeonderwijs op de middelbare scholen, maar dat de wortel nog veel dieper zit, namelijk in het basisonderwijs."

Zijn bezorgdheid over de hele breedte van het onderwijsveld voedde zijn besef dat het roer om moet. Daartoe biedt BON morgen zijn Deltaplan Onderwijs aan. De naam alleen al suggereert dat zich een watersnoodramp op onderwijsgebied aan het voltrekken is en er drastische maatregelen nodig zijn om het tij te keren. "Zoals na 1953 zeearmen werden afgesloten, moeten er nu grote structuurveranderingen in het onderwijs plaatsvinden", zegt Peletier.

"De regering heeft feitelijk een privatiseringsbeleid in het onderwijs doorgevoerd, waarbij scholen veel te veel vrijheid hebben om geld te besteden zoals zij dat willen. Veel wordt uitgegeven aan marketing in plaats van aan de kwaliteit van onderwijs. De regering moet zijn verantwoordelijkheid weer nemen. Zoals het nu gaat, lijken scholen meer op chocoladefabrieken dan op kennisinstellingen."

Is BON niet té somber? De meeste leerlingen studeren toch probleemloos af? "Niet alleen in wiskunde, ook in Nederlands en Engels zijn ze slechter dan tien, twintig jaar geleden. Als gevolg daarvan is het eindniveau van de studenten die we afleveren ook lager. We praten er niet graag over op de universiteit, maar het diploma staat garant voor minder kennis dan vroeger. Via een langzaam proces is de grens om te slagen aangepast aan het niveau van de student."

BON richt zijn pijlen echter nog het meest op het middelbaar beroepsonderwijs. Daar zijn volgens Peletier de problemen het grootst. "In plaats van met lesgeven zijn leraren op ROC's bezig met het uit elkaars haren houden van leerlingen en zorgen dat ze überhaupt in de klas aanwezig zijn en dat er vakboeken beschikbaar zijn."

"De organisatorische puinhoop op ROC's is des te groter omdat deze onderwijsvorm niet geschikt is voor deze groep leerlingen. Meer dan bijvoorbeeld vwo'ers hebben mbo'ers behoefte aan structuur, terwijl met het competentiegerichte onderwijs juist gekozen is voor de meest ultieme stuurloze vorm. Dommer kun je het niet maken."

Voor een deel komen de oplossingen van BON ouderwets over, omdat ze lijken op de lts en mts van vroeger. Dat vindt Peletier irrelevant. "In de samenleving zijn we overdreven gevoelig voor het idee een onderwijsvorm te kiezen die er vroeger al eens is geweest. BON kijkt vooruit, niet achteruit. Als je iets niet kiest omdat het al ooit bestaan heeft, heb je oogkleppen op."

BON is er weliswaar in geslaagd in brede kring gehoor te vinden voor de onderwijsproblemen, iets anders is de aangedragen oplossingen doorgevoerd te krijgen. Peletier, die het kabinet-Balkenende en de ministers Plasterk en Van der Hoeven het verwijt maakt de structuur van het onderwijs niet te hebben durven aanpakken, acht de kans steeds groter dat in een nieuwe regering iemand komt met visie. De onderwijsparagrafen van de verkiezingsprogramma's duiden daarop.

"Maar nog steeds is het moeilijk. Er is een enorme industrie gegroeid van adviesbureaus en bestuursorganen die hun brood verdienen aan het wegsluizen van geld uit het primaire onderwijsproces. Die gaat zich verzetten. Maar de regering heeft de morele plicht te zorgen dat het onderwijs goed geregeld is. Als dat betekent dat een hele beroepsgroep aan onderwijsadviseurs nieuw werk moet zoeken, dan moet dat maar."

Is Peletier niet bang dat veel mensen tegen de voorstellen van BON zullen zijn alleen al om het feit dat er in de afgelopen decennia zoveel vernieuwingen zijn doorgevoerd? "Het is inderdaad een risico dat men veranderingsmoe is geworden. Wat BON wil is een zaak van lange adem. Het verzet zal te groot zijn om het Deltaplan morgen al gerealiseerd te krijgen. Maar dat weerhoudt ons er niet van te zeggen dat er iets moet gebeuren in het onderwijs."

Overigens treedt Peletier binnenkort terug als bestuurslid van BON. "Op de TU/e vonden ze het goed dat ik me inzet voor veranderingen in het onderwijs, maar nu is het tijd dat ik het stokje overdraag en mezelf volop richt op mijn studenten."

Meer Mening

• do 02-09 Organon moet motor van kenniseconomie blijven
• do 02-09 Inval heeft Irak en VS weinig opgeleverd
• do 02-09 CDA-fractie wil onderhandelingen voortzetten
• ma 30-08 Een achterhaalde rituele halszaak
• ma 30-08 Kritiek op PVV doet denken aan tijd van Fortuyn
• ma 30-08 Geen oor voor onheil over pensioen
• ma 30-08 Nationale politie vergroot veiligheid niet
• ma 30-08 CDA als kikkers in kokend water

  Sorteer reacties

Reageren