Organon moet motor van kenniseconomie blijven

Minister Maria van der Hoeven bezocht onlangs MSD Organon. foto Robert Vos/ANP

Met de aangekondigde (maar donderdag vier maanden uitgestelde, red.) sluiting van de research & development-afdeling van MSD in Oss, het voormalige Organon, dreigt één van de motoren van deze kenniseconomie uit Nederland te verdwijnen.

Het laboratorium van MSD Organon behoort tot de top 5 van grote industriële laboratoria in Nederland en is voor het biomedisch onderzoek het belangrijkste industriële kenniscentrum.

Onlangs hebben zeventien hoogleraren van kennisinstellingen uit het hele land een brief gestuurd aan het demissionaire en het toekomstige kabinet. Hierin roepen wij de politiek op om nu alle middelen in te zetten om MSD Organon voor ons land te behouden.

Waarom maak ik mij, en met mij vele collega's, nu zo'n zorgen over het mogelijke verlies van MSD Organon? En wat moet er dan gebeuren?

Nederland behoort al jarenlang tot de wereldtop waar het gaat om excellent biomedisch en geneesmiddelenonderzoek. De reputatie van onze universiteiten en academische ziekenhuizen is uitstekend. De Nederlandse overheid heeft dit de afgelopen jaren ook onderkend, onder andere met investeringen in academisch biomedisch onderzoek.

Geneesmiddelenontwikkeling is moeilijk. Niet alleen omdat de vragen die we moeten beantwoorden ingewikkeld zijn (hoe functioneert het menselijk lichaam, hoe ontstaan ziekten, hoe bestrijden we die), maar ook omdat we hiervoor kennis uit zeer uiteenlopende wetenschapsgebieden nodig hebben: van informatica en wiskunde, moleculaire biologie en scheikunde tot klinisch onderzoek. Om een geneesmiddel te ontwikkelen moeten al deze gebieden worden samengebracht. MSD Organon heeft hiervan zijn specialisme gemaakt. Het vormt hiermee een voor Nederland unieke keten van kennis: van het eerste concept tot aan de productie en het gebruik door de patiënt, alles onder 'één dak'.

Om geneesmiddelen te ontwikkelen moet de beste kennis overal vandaan worden gehaald. Geneesmiddelen ontwikkelen is samenwerken. Farmaceutische bedrijven werken samen met universiteiten en academische ziekenhuizen en we leren daarbij van elkaar. Binnen alle Nederlandse kennisinstellingen op biomedisch terrein lopen projecten waarvan MSD Organon deel uitmaakt. Deze inbreng biedt universiteiten extra mogelijkheden op wetenschappelijk terrein en draagt bij aan het omzetten van academisch onderzoek in nieuwe medische toepassingen.

Maar niet alleen voor het onderzoek is MSD Organon belangrijk. Studenten van universiteiten, hogescholen en middelbaar beroepsonderwijs lopen stage in Oss en zien daar hoe in een hoogtechnologisch bedrijf van wereldformaat gewerkt wordt; een belangrijke ervaring voor hun verdere loopbaan. Hoe kunnen we nu deze kennisketen voor Nederland behouden? Grofweg zijn er drie scenario's:

1. Een doorstart van MSD Organon. Hierbij kan Organon als zelfstandige Nederlandse partij op het internationale toneel blijven opereren en blijft de gehele keten van kennis intact. Hiervoor moet een solide, rendabel bedrijfsplan te maken zijn voor Organon II en moeten investeerders worden gevonden. Daarnaast vergt dit van de huidige eigenaar van Organon (MSD) de bereidheid om een levensvatbaar deel van het bedrijf in zijn geheel af te stoten.

2. Het onderbrengen van MSD Organon bij een ander farmaceutisch bedrijf. Hoewel 'Organon II' in dit scenario niet volledig zelfstandig is, kan dit een goede manier zijn om de gehele kennisketen direct vol mee te laten draaien binnen een internationale topspeler. Uiteraard zal de nieuwe eigenaar van Organon wel garanties moeten geven voor het behoud van werkgelegenheid in Nederland. Vermoedelijk zullen hier concessies van de Nederlandse overheid tegenover gesteld moeten worden.

3. Een science park rond de R&D- faciliteiten van Organon. Het in stand houden van de kennisketen is hier het moeilijkst. Een sciencepark zal ook geen directe oplossing zijn voor alle mensen die bij MSD Organon hun baan dreigen te verliezen. Daarnaast zullen voldoende durfkapitaal en startsubsidies beschikbaar moeten zijn voor ondernemers.

Ieder scenario, of een combinatie van scenario's, heeft voor- en nadelen. Een keuze maken is op voorhand niet mogelijk. Maar elk scenario is op zijn eigen manier realistisch en kan op korte termijn verder worden ontwikkeld. Voorop moet staan dat een manier wordt gevonden om de unieke kennisketen die MSD Organon herbergt te behouden voor Nederland. Dit is het onmiskenbare, en voor de kenniseconomie noodzakelijke einddoel. De Nederlandse overheid zal samen met private partijen als MSD een inspanning moeten leveren om dit einddoel te bereiken. Voor een nieuw kabinet zal deze casus een van de eerste zijn waarmee het kan laten zien hoe serieus het de ambitie neemt om van Nederland een kenniseconomie te maken.

- Meindert Danhof is hoogleraar farmacologie & wetenschappelijk directeur van het Leiden-Amsterdam Center for Drug Research.

Meer Mening

• 12:34 Aanval Obama op belastingmijdende miljonairs
• 12:11 Initiatief van Schreurs verdient kans te krijgen (OPINIE)
• do 09-02 Different wakkert homo-aversie aan
• do 09-02 Internet: vrijplaats en marktplaats (OPINIE)
• do 09-02 Machogedrag nekte de financiële sector
• wo 08-02 Hypotheekregels te star gehanteerd (OPINIE)
• 10:01 Wat is de toekomst van de kerkgebouwen? (ENQUÊTE)
• di 07-02 Voor het milieu is globalisering niet alleen een vloek (OPINIE)
• za 04-02 ED kan potje breken bij zijn kritische lezers (OPINIE)

Sorteer reacties

Reageren

Naam: E-mail: Reactie:

Forumregels

De website van het ED is een platform voor discussie. Lezers wordt de gelegenheid geboden om in forums te reageren op geselecteerde artikelen, commentaren en columns. Scherpe en kritische reacties dragen bij aan het debat. Om de discussie in goede banen te leiden, gelden de volgende spelregels:

1. Elke reactie wordt vooraf door de redactie beoordeeld. De redactie heeft het recht om zonder verdere toelichting bijdragen te weigeren, te bewerken of in te korten.

2. Reacties moeten kort en bondig zijn (maximaal 250 woorden), leesbaar en begrijpelijk zijn en inhoudelijk betrekking hebben op het onderwerp van het betreffende artikel.

3. Voor de discussie gelden elementaire fatsoensnormen. Schuttingtaal en scheldwoorden zijn niet toegestaan.

4. Reacties die beledigend of discriminerend zijn, (oncontroleerbare) beschuldigingen, bedreigingen bevatten of oproepen tot haat of geweld worden niet geplaatst.

5. Reacties mogen geen privégegevens van derden bevatten.

6. Reacties die anoniem zijn of onder een valse naam worden ingestuurd, kunnen worden geweigerd.

7. Reacties mogen geen auteursrechten overtreden en geen commerciële boodschappen bevatten.

8. Het ED staat open voor kritiek – zowel positief als negatief – op de krant en op haar redacteuren. Correcties en aanvullingen op artikelen zijn welkom. Inhoudsloze kritiek wordt niet geplaatst.

9. Het IP-adres vanwaar wordt gereageerd wordt altijd vastgelegd.

10. Reacties, of citaten daaruit, mogen worden gebruikt op alle publicaties van het ED (websites, krant, sociale media, enz.).

De redactie is niet kinderachtig. Laat u dus niet ontmoedigen door de spelregels. Ze zijn uitsluitend bedoeld om een goede discussie te bevorderen. De redactie gaat zorgvuldig te werk. Mocht u desondanks reacties op de website ontdekken die in strijd zijn met de spelregels of anderszins niet door de beugel kunnen, laat ons dat dan weten via e-mail.