De hoogte van alimentatie is maatwerk en moet dat blijven.foto Rick Nederstigt/ANP
Met hun voorstel om de berekening van alimentatie te vereenvoudigen gaan de Kamerleden Van der Steur en Recourt voorbij aan het feit dat elke situatie anders is.
Een in de politiek veel gehoord geluid is dat het berekenen van (kinder)alimentatie ingewikkeld is. Alimentatiebetalers begrijpen niet waarom ze moeten betalen wat ze betalen en daarom betalen ze vaak niet. De Tweede Kamerleden Ard van der Steur (VVD) en Jeroen Recourt (PvdA) hebben een voorstel uitgewerkt om het alimentatierekenen simpeler te maken.
Alimentatiebetalers kunnen zelf het te betalen bedrag uitrekenen, wat de acceptatie van het bedrag moet verhogen.
Voor mij is alimentatierekenen bijna dagelijkse kost, dus ik heb makkelijk praten. Desondanks ben ik ervan overtuigd dat de huidige alimentatierekenregels niet zo ingewikkeld zijn als nu wordt voorgespiegeld. Voor zover het wel ingewikkeld is, komt dat doordat alimentatierekenen – nu nog – maatwerk is. En dat is juist goed.
Het voorstel van Van der Steur en Recourt houdt in grote lijnen het volgende vijf stappenplan in.
1. Bepaal de behoefte van het kind.
2. Bepaal de draagkracht van de ouder(s).
3. Toets of het behoeftebedrag ook valt binnen de draagkracht van de ouder(s).
4. Bepaal per ouder welke lasten na de echtscheiding voor de kinderen gedragen worden op basis van de afspraken in het ouderschapsplan.
5. Bepaal de te betalen alimentatie.
Vooropgesteld moet worden dat dit vijfstappenplan eigenlijk niet verschilt van de huidige rekenregels. Ook nu gaat het om behoefte versus draagkracht en vervolgens een verdeling van de kosten tussen ouders naar rato van die draagkracht. De vereenvoudiging zit hem dus niet in het introduceren van een vijfstappenplan. Waarin dan wel?
Een groot aantal variabele bedragen waarmee gerekend wordt, wordt in het voorstel vervangen door forfaitaire (vaste) bedragen. Het idee hierachter is dat vaste bedragen de discussie over de hoogte van de verschillende posten in de alimentatieberekening tot een minimum beperken. Waar nu nog rekening wordt gehouden met de werkelijke kosten, willen Van der Steur en Recourt in de toekomst een vast bedrag hanteren.
Op zich klopt het dat een vast bedrag discussie over de hoogte van een bepaalde post kan voorkomen. Forfaitaire bedragen doen echter geen recht aan de daadwerkelijke kosten die de alimentatieplichtige heeft. De werkelijke kosten zijn immers hoger dan wel lager dan het forfaitaire bedrag, hetgeen voor de ene partij een voordeel betekent en voor de ander een nadeel. Daarnaast zal het gebruik van forfaitaire bedragen niet bijdragen aan de acceptatie van het te betalen bedrag. Het is immers lastig uit te leggen waarom geen rekening wordt gehouden met de daadwerkelijke kosten.
Door het gebruik van forfaitaire bedragen wordt het voor ouders wel gemakkelijker om het te betalen alimentatiebedrag zelf te berekenen. Zij kunnen hiervoor eventueel gebruik maken van een rekenprogramma op internet. De verwachting is – zoals eerder opgemerkt – dat het zelf berekenen ervan de acceptatie van het te betalen bedrag zal vergroten.
De vraag die als eerste opkomt is: wat als ouders ieder voor zich een berekening maken en vervolgens op verschillende bedragen uitkomen? Ook hieraan is in het voorstel van Van der Steur en Recourt gedacht. De oplossing is dat de ouders dan het Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen (LBIO) een berekening kunnen laten maken. Het effect van acceptatie door zelf berekenen – zo dat er al is – verdwijnt daarmee als sneeuw voor de zon.
Bovendien is het merkwaardig dat de instantie die de alimentatie kan innen bij de alimentatieplichtige ook de instantie is die het bedrag vaststelt. Dat riekt naar belangenverstrengeling, hetgeen onwenselijk is, al was het maar omdat de schijn van belangenverstrengeling alleen al funest is voor de beoogde acceptatie.
In het vijfstappenplan blijven in ieder geval twee belangrijke variabelen over: het netto gezinsinkomen van voor de scheiding en het netto inkomen van ieder van de ouders na de scheiding. Veel van de huidige rechtspraak gaat over de vraag wat nu eigenlijk het netto inkomen tijdens de relatie was en met welk inkomen rekening moet worden gehouden bij de berekening van alimentatie. Beide variabelen zijn met name bij ondernemers of mensen met een onregelmatig inkomen niet eenvoudig vast te stellen. Het voorstel van Recourt en Van der Steur brengt daar geen verandering in. Sterker nog, het risico bestaat dat wanneer ouders eerst zelf met elkaar proberen vast te stellen van welk inkomen uitgegaan moet worden, de discussie daarover al ernstig geëscaleerd is op het moment dat een van hen of beiden bij een rechtshulpverlener aankloppen.
Versimpeling van alimentatierekenen is niet verkeerd, zolang het maar niet ten koste van de kwaliteit gaat. Het berekenen van alimentatie moet maatwerk blijven. Het ene kind is het andere niet, noch is het ene ouderpaar het andere. De financiële situatie is voor iedereen verschillend, net zoals wat belangrijk wordt gevonden voor het kind. Op maat gemaakte alimentatieafspraken zijn daarom belangrijk. Forfaitaire bedragen en het zelf berekenen van de alimentatie passen daar niet bij.
-
De auteur werkt voor de vakgroep personen- en familierecht bij de Eindhovense vestiging van AKD advocaten & notarissen.
© Eindhovens Dagblad 2012, op dit artikel rust copyright.
Sorteer reacties
