article
1.6612408
BESTE LEZER - In de rubriek 'Beste lezer' gaan leidinggevende redacteuren in op ontwikkelingen bij het ED of bij de media in het algemeen. Reacties: c.paulussen@ed.nl.
Beste lezer - Matjes
BESTE LEZER - In de rubriek 'Beste lezer' gaan leidinggevende redacteuren in op ontwikkelingen bij het ED of bij de media in het algemeen. Reacties: c.paulussen@ed.nl.
http://www.ed.nl/mening/beste-lezer-matjes-1.6612408
2016-11-05T09:16:36+0000
http://www.ed.nl/polopoly_fs/1.151014.1341434367!image/image-151014.jpg
Eindhoven,Beste lezer,hermes
Mening
Home / Mening / Beste lezer - Matjes

Beste lezer - Matjes

Foto's
1
Reacties
Reageer
    • Afbeelding
      Beschrijving
      Chris Paulussen.
    BESTE LEZER - In de rubriek 'Beste lezer' gaan leidinggevende redacteuren in op ontwikkelingen bij het ED of bij de media in het algemeen. Reacties: c.paulussen@ed.nl. 

    Verhuftering is terug te zien in taalgebruik in de media. door Chris Paulussen Wie een krant van nu naast een krant van pakweg dertig jaar geleden legt, ziet de verschillen. Deze week viel een mailtje van een lezer binnen met een foto van een kop uit de krant: 'Een stem op Hillary om kerels te stangen'. De bijgevoegde tekst: 'Het is me al eerder opgevallen dat sommige letters een rood randje hebben. Wat is hier de bedoeling van of is het alleen maar om extra de aandacht te trekken?' Het antwoord: in de koppen boven de verhalen in de serie 'Middletown kiest' in de aanloop naar de Amerikaanse verkiezingen zijn telkens enkele letters rood/blauw gekleurd. Rood van de Republikeinen, blauw van de Democraten. Een aardigheidje van de vormgevers dat kennelijk niet door iedereen wordt doorgrond.

    Er kwam ook een mailtje binnen met een foto van de brievenrubriek van 31 oktober. De begeleidende tekst: 'Hier moest ik ff om lachen'. Op de foto staat de brief van een 70-jarige lezer die zich eraan ergert dat steeds meer verhalen in de krant afgedrukt worden met een donkere ondergrond. En die brief staat – u raadt het al – afgedrukt met een donkere achtergrond. Een 'matje', in vormgeverstaal. Niet om de lezer te plagen, maar omdat het gebruikelijk is voor de brievenrubriek. Komisch misschien, maar ook een serieuze zaak, want het gaat om de leesbaarheid van de krant. En daar wordt veel aandacht aan besteed.

    En de briefschrijver krijgt bijval voor zijn kritiek op de matjes. 'Waarom die vale of gekleurde ondergrond van sommige stukken', vraagt een andere lezer. 'Vooral voor ouderen gaat dat ten koste van de leesbaarheid.' Vormgevers kennen de risico's van de matjes. Zij doen hun best om er een zodanige kleur voor te kiezen dat de tekst goed leesbaar blijft. Maar het kan geen kwaad om er nog eens op te wijzen dat zij hun eigen, doorgaans jongere ogen daarbij niet als maatstaf moeten hanteren.

    Overigens hebben de matjes wel degelijk een functie. Ze maken de opmaak gevarieerder en daardoor de pagina's toegankelijker. Wie een krant van nu naast een krant van pakweg dertig jaar geleden legt, ziet de verschillen. Tegen de speelsere opmaak en het kleurgebruik van nu steken de kranten van vroeger af als een veel minder uitnodigende grijze brij. Maar, zoals reeds opgemerkt, voorzichtigheid blijft geboden. 'Broodletters' – de letters die gebruikt worden voor de 'platte tekst' – en de regelafstand kunnen nog zo zorgvuldig gekozen zijn met het oog op de leesbaarheid, als een matje te donker is, heb je daar weinig aan.

    Er kwamen de afgelopen dagen niet alleen lezersbrieven binnen over de vormgeving, er kwamen ook reacties op het taalgebruik in het ED en in de media in het algemeen. Zo valt een lezer over de woordkeuze van columniste Nynke de Jong. Met haar betoog voor gelijke beloning voor mannen en vrouwen voor gelijk werk is hij het volledig eens, maar met haar taalgebruik – 'welke zuidvruchten er tussen je benen hangen', 'mekkeren' en 'gezeik' – is hij minder gelukkig.

    Een lezeres ziet de 'verruwing en verhuftering in de maatschappij' terug in het taalgebruik in de media. 'Dagelijks hoor en lees ik: neuken in plaats van geslachtsgemeenschap, lul in plaats van penis, kut in plaats van vagina, schijten in plaats van poepen en de godvers vliegen je om de oren. Straattaal heeft dus de plaats ingenomen van het ABN.'

    Er was een tijd dat een journalist voor het gebruik van woorden als kut en lul op het matje moest komen bij de hoofdredacteur en bestraffend werd toegesproken. Die tijd ligt al weer enige jaren achter ons. Maar doorslaan naar de andere kant is ook niet nodig. De lezeres heeft een punt: 'Waarom zou je iets grof moeten brengen als het ook stijlvol kan?'