article
1.6431931
Van steeds meer kanten komt het onderwerp op ons af: het basisinkomen. Is zo'n onvoorwaardelijk inkomen een goed idee, of juist niet? Volop wordt er wereldwijd met het basisinkomen geëxperimenteerd.
Basisinkomen: goed idee, of juist niet?
Van steeds meer kanten komt het onderwerp op ons af: het basisinkomen. Is zo'n onvoorwaardelijk inkomen een goed idee, of juist niet? Volop wordt er wereldwijd met het basisinkomen geëxperimenteerd.
http://www.ed.nl/mening/blogs/eco-talk/basisinkomen-goed-idee-of-juist-niet-1.6431931
2016-09-23T10:00:00+0000
http://www.ed.nl/polopoly_fs/1.6334839.1473087321!image/image-6334839.jpg
Eindhoven,Economie,hermes
Eco Talk
Home / Mening / Blogs / Eco Talk / Basisinkomen: goed idee, of juist niet?

Basisinkomen: goed idee, of juist niet?

Foto's
1
Reacties
Reageer
    • Afbeelding
      Fotograaf
    Van steeds meer kanten komt het onderwerp op ons af: het basisinkomen. Is zo'n onvoorwaardelijk inkomen een goed idee, of juist niet? Volop wordt er wereldwijd met het basisinkomen geëxperimenteerd.

    Zo krijgt een klein deel van de Finnen in 2017 een basisinkomen. Daarmee hoopt de regering de kluwen aan sociale regelingen enigszins te ontrafelen en de almaar uitdijende groep zzp'ers tegemoet te komen.

    In Kenia komt ook een proef met het basisinkomen, ter bestrijding van de armoede. De Zwitsers zijn in het voorjaar zelfs naar de stembus geweest om de behoefte onder de bevolking aan een basisinkomen te peilen. De uitslag van dat referendum: 78 procent van de Zwitsers die hun stem hebben uitgebracht hebben het basisinkomen afgewezen. Niettemin kijken de initiatiefnemers van de raadpleging terug op een groot succes: meer dan 20 procent wijst het basisinkomen in beginsel dus niet af.

    Ook in Brazilië loopt een experiment, net als in Utrecht, Wageningen, Tilburg en Groningen. In deze Nederlandse steden gaat het om een basisinkomen voor bijstandsgerechtigden.

    Onbekend
    Er is nog veel onbekend over het basisinkomen. En nog wat: er zijn verschillende modellen denkbaar. Allereerst: hoe hoog moet dat basisinkomen dan zijn? In Zwitserland is gesproken over omgerekend 2.260 euro voor alle volwassenen. In Nederland is wel eens 1.000 euro geopperd. De levensstandaard en gemiddelde prijzen in Zwitserland liggen stukken hoger dan in Nederland. Overigens kan eenieder naast het basisinkomen bijverdienen naar gelang hij of zij wil en/of in staat is.

    Laten we eens wat voor- en nadelen van het basisinkomen langs lopen.

    Minder armoede, minder criminaliteit, minder verveling en minder focus op economische groei ten opzichte van ons milieu. Verder zou, een mondiaal basisinkomen, onze concurrentiepositie versterken ten opzichte van de lagere lonen in Azië.

    Tegenstanders vinden een basisinkomen oneerlijk omdat geen verschil wordt gemaakt tussen wie arm is door pech, en wie weinig heeft te besteden uit luiheid, of omdat hij of zij de handen niet uit de mouwen wil steken. Het basisinkomen zal zeker voor een belangijk deel moeten worden opgebracht door diegenen die wel werken.

    Tegenstanders vrezen er ook voor dat een prikkel om te werken ontbreekt. Dat kinderen vroegtijdig school verlaten omdat ze - eenmaal volwassen - toch wel een inkomen krijgen. Het Centraal Planbureau (CPB) verwacht dat juist parttime werkende vrouwen zullen stoppen met werken.

    Luiheid
    Uit buitenlandse experimenten blijkt echter dat het basisinkomen niet tot luiheid leidt. Wat schieten we er in de kern mee op om mensen die niet te motiveren zijn te dwingen om te werken? Een werkvloer met juist gemotiveerden is immers een veel prettigere én productievere werkomgeving. De Volkskrant verwees onlangs naar een Duitse peiling waaruit blijkt dat 10 procent van de respondenten zei te zullen stoppen met werken na invoering van het basisinkomen, terwijl 80 procent van de mensen die meededen aan de studie denkt dat juist anderen dan stoppen met werken.

    Grote vraag: wie gaat het basisinkomen betalen?

    Het basisinkomen kan worden bekostigd door sociale uitkeringen stop te zetten. Of door het verhogen van de btw. Andere mogelijkheden zijn een hogere inkomstenbelasting, een belasting op de waarde van grond of door het afschaffen van fiscale voorrechten voor woningbezitters.

    En dan zijn er vermoedelijk vele andere mogelijkheden waarmee het basisinkomen kan worden betaald en meer voor- en nadelen die hier niet besproken zijn. En al die voors en tegens tegen elkaar afwegen, is geen sinecure. Maar kunnen we armoede daadwerkelijk bestrijden met het basisinkomen, dan is een serieuze exercitie naar de gevolgen zeker de moeite waard.

    Wat denk jij? Is een basisinkomen een goed of slecht idee?

     

    Auteur: Miel Timmers