Wordt iemand werkloos, dan kan hij zich alleen nog maar met behulp van Digid inschrijven via internet. Tot vele maanden daarna wordt hij dan alleen nog begeleid via de digitale weg. Afhankelijk van de regio kan deze uitsluitend digitale begeleiding oplopen tot negen maanden. Wil men toch een persoonlijk gesprek aanvragen dan moet ook dat via die digitale werkmap. Bij navraag bij UWV blijkt dat men niet kan aangeven óf er dan daadwerkelijk een persoonlijk gesprek zal plaatsvinden.

Volgens de landelijke cliëntenraad wordt op een gegeven moment nog maar met 10 procent van de werkzoekenden een persoonlijk gesprek gevoerd. Alles wordt verplicht digitaal, wat haaks staat op de burger-servicecode die de overheid heeft ingevoerd.

Vorig jaar oktober heeft dezelfde minister die deze bezuinigingsronde uitvoert ook al alle re-integratiebudgetten voor omscholing en bemiddeling van werkzoekenden geschrapt. De dienstverlening van UWV-werkbedrijf wordt nu nog meer uitgehold. Met name lager opgeleiden en kwetsbare groepen worden hiervan de dupe. Zij blijven zitten met grote onzekerheid en een gebrek aan persoonlijke ondersteuning. Zij kunnen letterlijk nergens meer naartoe.

Binnen de ons omringende EU-landen is dit een unicum. In landen als België, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk krijgen werkzoekenden wel nog persoonlijke begeleiding. Er zijn gewoon nog budgetten voor opleidingen, omscholing, trajectbegeleiding, loopbaanadvies, zoals dat ook in Nederland was. De Nederlandse politiek schaft alle re-integratiedienstverlening voor mensen in de WW af. Dit getuigt van zeer weinig inzicht. Straks zitten we aan de ene kant met vacatures waar we niemand voor kunnen vinden en aan de andere kant met vele ongeschoolde werkzoekenden. Geschoolde werknemers zijn essentieel voor een goed draaiende kenniseconomie.

Nederland heeft in tegenstelling tot de ons omringende landen een versplinterd en hapsnap arbeidsmarktbeleid. Zeer veel mensen uit het werkveld maken zich hierover ernstige zorgen. Oplossingen zijn best mogelijk. Gemakkelijk en zonder dat het de overheid ook maar een cent kost. Maar er moet wel de politieke wil voor zijn. Het gaat hierbij om 500.000 werkzoekenden en daarnaast nog eens honderdduizenden van hun gezinsleden (ook kiesgerechtigden), die hierdoor worden getroffen.

Voorbeeld van mogelijke oplossingen: de WW wordt volledig betaald door werkgeverspremies (ruim 4 miljard euro per jaar). De vakbond FNV heeft al voorgesteld om ook gedeeltelijk de werknemerspremies WW weer in te voeren. Met het geld daarvan zou men de uitholling gemakkelijk tegen kunnen gaan.

Ook een mogelijkheid is het invoeren van een wet 'employability voor WW'ers', naar het voorbeeld van de wet Poortwachter voor werknemers in de ziektewet. Werkgevers worden dan verantwoordelijk voor het individueel begeleiden en scholen van hun eigen werknemers na ontslag van werk naar werk. Daardoor komen veel minder mensen in de WW en kunnen de werkgeverspremies drastisch omlaag. Daarmee kunnen werkgevers deze begeleiding financieren.



Hans Curvers is beroepskeuzeadviseur in Weert.