article
1.4358325
OPINIE - Elektronische detentie moet gebruikt worden om te werken aan gedragsverandering. Dat betoogt Sjef van Gennip, algemeen directeur van Reclassering Nederland. Eerder was hij directeur reclassering en jeugdbescherming bij het ministerie van Justitie.
Opinie - Alleen een enkelband is niet genoeg
OPINIE - Elektronische detentie moet gebruikt worden om te werken aan gedragsverandering. Dat betoogt Sjef van Gennip, algemeen directeur van Reclassering Nederland. Eerder was hij directeur reclassering en jeugdbescherming bij het ministerie van Justitie.
http://www.ed.nl/mening/opinie-alleen-een-enkelband-is-niet-genoeg-1.4358325
2014-05-14T04:00:00+0000
http://www.ed.nl/polopoly_fs/1.4358326.1399991840!image/image-4358326.JPG
Eindhoven,Opinieartikel,Detentie,Reclassering,hermes
Mening
Home / Mening / Opinie - Alleen een enkelband is niet genoeg

Opinie - Alleen een enkelband is niet genoeg

Foto's
1
Reacties
Reageer
    • Afbeelding
      Beschrijving
      Een enkelband kan in combinatie met goede begeleiding bijdragen aan een succesvolle reïntegratie van daders. foto HH
    OPINIE - Elektronische detentie moet gebruikt worden om te werken aan gedragsverandering. Dat betoogt Sjef van Gennip, algemeen directeur van Reclassering Nederland. Eerder was hij directeur reclassering en jeugdbescherming bij het ministerie van Justitie.

    Beelden zeggen soms meer dan woorden. Ik zag laatst een cartoon uit een Engelse krant. Daarop was een leeuw te zien die met een elektronische enkelband om zijn poot breed grijnzend de poort van een dierentuin uitliep. Het beeld geeft weer dat een gevaarlijk dier met een enkelband nog steeds gevaarlijk is. Valt hij te temmen met een enkelband? Nee, met een enkelband alleen ben je er niet.

    Deze satirisch bedoelde cartoon is grappig, maar de werkelijkheid ligt uiteraard net even anders. Iemand met een hoog risicoprofiel – dat wil zeggen iemand bij wie de kans op herhaling van een ernstig delict (recidive) groot is – wandelt niet zomaar de gevangenispoort uit met een enkelband. Er wordt altijd een risicotaxatie op recidive gedaan en er worden geen onverantwoorde risico's genomen. Daarbij komt dat iemand met een enkelband altijd onder toezicht van de reclassering staat en dus zowel gecontroleerd als begeleid wordt. Het belangrijkste doel daarvan is te voorkomen dat iemand opnieuw in de fout gaat.

    Locatieverbod

    Een elektronische enkelband ondersteunt de reclassering bij de controle van een locatieverbod en/of -gebod. Een locatieverbod houdt in dat iemand ergens moet wegblijven, bijvoorbeeld om een slachtoffer te beschermen. Bij een locatiegebod moet je op vastgestelde tijden ergens zijn, meestal thuis. Beide zijn bijzondere voorwaarden die door de rechter of het Openbaar Ministerie in het kader van een (deels) voorwaardelijke straf worden opgelegd. Andere voorwaarden kunnen zijn; meldplicht bij de reclassering, volgen van een gedragstraining, drugs- en alcoholverbod of een behandeling.

    Het is aan de reclassering om na te gaan of iemand zich aan die voorwaarden houdt. Dit toezicht is niet vrijblijvend. Bij overtreden van de bijzondere voorwaarden meldt de reclassering dit aan het Openbaar Ministerie of het gevangeniswezen. In het uiterste geval moet de verdachte of veroordeelde dan alsnog of opnieuw de gevangenis in.

    Elektronische controle is wat anders dan elektronische detentie, waarvoor momenteel een wet in de maak is. Iemand met elektronische detentie heeft minder vrijheid dan bij het reclasseringstoezicht met de bijzondere voorwaarden 'locatiegebod of locatieverbod gecontroleerd met een enkelband'. Met elektronische detentie zit je thuis gedetineerd.

    Vergelden, afschrikken en opvoeden

    Waarom iemand thuis zijn detentie laten uitzitten, daar hebben we toch gevangenissen voor, hoor ik u denken? Een straf in Nederland heeft drie doelen. Vergelden, afschrikken en opvoeden. Vanuit het oogpunt van vergelding is (lange) gevangenisstraf gewenst. Het draagt alleen zelden bij aan het verminderen van recidive. Van de langgestraften die meer dan twee jaar cel hebben gekregen, gaat 70 procent opnieuw in de fout. Een gevangenisstraf alleen is dus niet genoeg om de samenleving duurzaam veiliger te maken. Dit geldt ook voor 'kale' elektronische detentie, puur en alleen gericht op afstraffen en de vrijheid inperken. Voor een veiliger samenleving is meer nodig. Gedragsverandering is een belangrijke factor die daaraan bijdraagt.

    Dat is de essentie van het reclasseringswerk: werken aan gedragsverandering. Als plegers van agressieve delicten leren omgaan met hun agressie, als verslaafden van hun verslaving afkomen, als zedendaders hun lusten leren beteugelen, wordt de samenleving pas echt veiliger.

    Dat is niet alleen mijn overtuiging, ook onderzoek uit het buitenland toont dit aan. Canadese wetenschappers hebben vastgesteld dat de kans op uitval minder is als de enkelband wordt ingezet. En uit Zweeds onderzoek blijkt dat door de combinatie van elektronische controle met toezicht er een verminderde kans is op terugval. Niet zo verwonderlijk. Doordat veroordeelden in de samenleving voorzichtige stappen kunnen zetten richting een verantwoordelijk bestaan – door werk te zoeken, een opleiding te volgen, zich te laten behandelen of anderszins aan hun gedrag te werken –, wordt de kans op herhaling van strafbare feiten aanzienlijk kleiner. Dankzij de enkelband kan dat nog net iets meer gecontroleerd gebeuren dan zonder. Ik vind daarom dat gedragsverandering niet alleen tijdens een reclasseringstoezicht de focus moet zijn, maar ook straks bij elektronische detentie. Juist omdat dan goed gecontroleerd gewerkt kan worden aan gedragsverandering.

    Leidt dat tot 100 procent veiligheid? Uiteraard niet, dat is een utopie. Garanties zijn er niet, tenzij je alle criminelen voorgoed opsluit. Kies voor effectief straffen. Door vergelding toe te passen waar dat nodig is. Maar tem ook de leeuw door een persoonsgerichte aanpak. Zorg dat elektronische detentie niet een kale straf is, maar zet ook in op gedragsverandering van de delinquent.

    Iedere veroordeelde heeft andere triggers die leiden tot crimineel gedrag. Er is maatwerk nodig om een veroordeelde op het rechte pad te krijgen. Kortom, veranderen van gedrag van daders, levert een veiliger samenleving op.

     

     

    Sjef van Gennip is algemeen directeur van Reclassering Nederland. Eerder was hij directeur reclassering en jeugdbescherming bij het ministerie van Justitie.