article
1.6176676
MENING - Auteur is Raf Daenen (PvdA), wethouder in Oirschot.
Opinie - Brexit toont kwetsbare mensen in een snel globaliserende wereld
MENING - Auteur is Raf Daenen (PvdA), wethouder in Oirschot.
http://www.ed.nl/mening/opinie-brexit-toont-kwetsbare-mensen-in-een-snel-globaliserende-wereld-1.6176676
2016-07-08T08:00:00+0000
http://www.ed.nl/polopoly_fs/1.6176677.1467963214!image/image-6176677.JPG
Eindhoven,Opinieartikel,Europa,Brexit,hermes
Mening
Home / Mening / Opinie - Brexit toont kwetsbare mensen in een snel globaliserende wereld

Opinie - Brexit toont kwetsbare mensen in een snel globaliserende wereld

Foto's
1
Reacties
Reageer
    • Afbeelding
      Beschrijving
      De boodschap van één Europa is niet bij iedereen overgekomen. Foto Neil Hall
    MENING - Auteur is Raf Daenen (PvdA), wethouder in Oirschot. 

    De Brexit heeft een schokgolf teweeggebracht. Eurofielen hadden gehoopt dat de kracht van één Europa groter zou zijn dan het verlangen naar de oude nationalistische staat. De wereld is onze achtertuin geworden en dus zijn wij wereldburgers.

    Vreedzaam en ordelijk
    Mensen zouden inzien dat in deze wereld, om een beetje vreedzaam en ordelijk samen te leven, afspraken gemaakt moeten worden, zowel Europees als mondiaal. Dit is in wezen niet zo'n ingewikkeld verhaal, en het verhaal lijkt overtuigend genoeg. Nu blijkt het toch lastig om dit aan de goegemeente uit te leggen.

    Mensen reageren vaak vanuit emoties, overtuigingen en onderbuikgevoelens of het eigenbelang. Dat kan de voedingsbodem zijn voor populisme en zelfs extremisme.

    In de moderne samenleving voelen bepaalde groepen zich te kort gedaan. Velen menen dat zaken van hen worden afgepakt, dat ze aan hun lot worden overgelaten. Dat geldt zeker voor groepen die er in koopkracht op achteruit gaan of minder op vooruit dan gemiddeld. Dat betreft mensen die werkloos worden, bijstandsgerechtigden, chronisch zieken en gehandicapten en een fors deel van de gepensioneerden. Zij vrezen nieuwe regelgeving, die leidt tot inleveren. Ook al hebben we nog steeds een hoogwaardig systeem van medische en sociale zorg. En ook al zouden mensen die het goed hebben solidair kunnen zijn met de jongere generaties die nog maar moeten zien of ze in de toekomst eenzelfde welvaartsniveau weten te bereiken.

    Voor uittreding
    Bij de Brexit-stemming zijn het vooral de ouderen, plattelanders en mensen met een lage opleiding die voor uittreding uit de EU hebben gestemd. Waarom? Deels vanwege de angst voor inmenging en concurrentie op de arbeidsmarkt. Maar ook omdat men de ontwikkelingen niet meer kan bijbenen, en dus uit nostalgie de situatie van vroeger terug wil. De Brexit heeft laten zien dat er een kloof is tussen oud en jong, geschoolden en ongeschoolden, mensen die mondiaal zijn georiënteerd en mensen die zich thuis voelen in besloten gemeenschappen.

    Door bepaalde opiniemakers zijn deze groepen op een handige manier tegen elkaar uitgespeeld. De stemmers voor uittreding zijn weggezet als bekrompen, domme, kortzichtige provincialen. Maar deze mensen zijn vooral bezorgd over hun toekomst. Ze menen oprecht dat een moloch als de EU veel te weinig aandacht heeft voor hun zorgen.

    Kwetsbaarheid
    De Brexit zegt dus iets over hoe kwetsbaar mensen zich voelen als ze moeite hebben om zich een plek te verwerven in een snel globaliserende wereld. Deze mensen zijn een prooi voor populistische leiders en partijen die de gevoelens van onvrede weten te vertolken. Deze opiniebespelers tonen meestal geen echt leiderschap. Leiderschap waarbij men boven de partijen staat en groepen kan binden in plaats van scheiden. Dat vergt aandacht voor positie van de kwetsbaren.

    Welke politieke leiders en partijen nemen hier in Nederland verantwoordelijkheid voor, om te voorkomen dat er een brede Nexit-stemming ontstaat? Hoe meer we polariseren, hoe groter het risico op een crisis in de samenleving.

    We hebben nu echt leiders nodig die de brug slaan tussen de voortdenderende globalisering en het verlangen naar een veilige thuishaven.