article
1.6393357
OPINIE - De auteur Pieter Hendrikse is oud-rector van het Sondervick College in Veldhoven, oud-bestuurder van onderwijs-koepel OMO, voorzitter van de raad van toezicht van de Bibliotheek Eindhoven en secretaris van de raad van toezicht van Natlab/Plaza Futura.
Opinie - Dorpsplein tegenover hightech
OPINIE - De auteur Pieter Hendrikse is oud-rector van het Sondervick College in Veldhoven, oud-bestuurder van onderwijs-koepel OMO, voorzitter van de raad van toezicht van de Bibliotheek Eindhoven en secretaris van de raad van toezicht van Natlab/Plaza Futura.
http://www.ed.nl/mening/opinie-dorpsplein-tegenover-hightech-1.6393357
2016-09-15T08:00:00+0000
http://www.ed.nl/polopoly_fs/1.3682335.1433365103!image/image-3682335.jpg
Eindhoven,Opinieartikel,Gemeentelijke samenwerking,hermes
Mening
Home / Mening / Opinie - Dorpsplein tegenover hightech

Opinie - Dorpsplein tegenover hightech

Foto's
1
Reacties
Reageer
    • Afbeelding
      Fotograaf
    OPINIE - De auteur Pieter Hendrikse is oud-rector van het Sondervick College in Veldhoven, oud-bestuurder van onderwijs-koepel OMO, voorzitter van de raad van toezicht van de Bibliotheek Eindhoven en secretaris van de raad van toezicht van Natlab/Plaza Futura.

    Nuenen dus bij Son, of nee, Eindhoven misschien bij Helmond? Vraag 't aan Thorbecke... Thorbecke moet zich in z'n graf omdraaien bij zoveel besluiteloosheid in de slimste regio van… ja, van wat eigenlijk? Bestuurlijke vernieuwing staat opnieuw op de agenda. 

    Hoe vaak inmiddels? De regio Eindhoven lijkt er een abonnement op te hebben. Er is nauwelijks een dossier waar sinds decennia met een zekere regelmaat meer drukte over wordt gemaakt dan de gemeentegrenzen in Brainport… of all places.

    Mijn buurman sprak zo'n dertig jaar geleden al de woorden dat het hem niet uitmaakte waar hij zijn paspoort moest ophalen. Wel stelde hij als eis dat de afwikkeling van het bijbehorende bureaucratische proces snel verliep.

    Alweer een commissie heeft een lijvig rapportje gepresenteerd met wijze adviezen. De kool en de geit worden weer gespaard. Uitwerkingsvragen worden vooral vooruitgeschoven. De provincie neemt het advies heldhaftig over en gemeenten reageren buitengewoon terughoudend. Waarschijnlijk kunnen ze moeilijk anders. In reacties in het ED gaat het over 'gesol met de democratie' en 'laat de provincie taken afdragen'.

    Thorbecke
    Thorbeckes idealen hebben we wel zo'n beetje gerealiseerd. Hij bedacht een prachtig stelsel van bestuurlijke gelaagdheid. Meer dan 150 jaar heeft het redelijk tot goed gefunctioneerd. Rijk, provincie en gemeente. En de waterschappen natuurlijk, maar die zijn er al sinds de dertiende eeuw.

    In de negentiende eeuw ontstonden de natiestaten. Het model van Thorbecke paste daarbij perfect. Top-down en bottom-up groeide het land als eenheidsstaat. De buren deden het trouwens op vergelijkbare wijze.

    De twintigste eeuw liet groei zien van internationale organen zoals de EU. En wat bleek: de natiestaten zaten de ontwikkeling van grensoverschrijdende regio's in de weg: Thorbeckes vondst was daaraan mede debet.

    De eenentwintigste eeuw is gestart met een onstuitbare opmars van steden. Bijpassende bestuurlijke modellen sneuvelen in ons land al bij voorbaat: passen niet in het stelsel…

    Groeibriljant
    De historische ontwikkeling van Eindhoven past perfect in het Thorbeckiaanse ontwikkelingsmodel: zelfstandige (!) heide/landbouwdorpen worden ingelijfd aan het begin van de twintigste eeuw ondanks verzet van plaatselijke politici. De 'hogere' bestuurslagen verordonneren. De stad ontwikkelt zich verder in de Euregio met Aken en Leuven zonder dat daaraan enige bestuurlijke autoriteit wordt toegekend. De randgemeenten verkneukelen zich: profiteren van geneugten van de groeibriljant die de Lichtstad inmiddels is. Economisch meedeinen op de stedelijke expansie en tegelijkertijd op de hoeken van de straat de kleinschaligheid van de overzichtelijke dorpspolitiek propageren.

    Het vernieuwingsdenken blijft vastlopen in klein-politieke egotripperij en vermeende onoverbrugbare belangen tussen stad en platteland. De romantiek van het Brabantse dorpsplein tegenover de hightech-zakelijkheid van de grote (…) stad. Afspraken, vaak contrecoeur, over woningcontingenten en verkeersafwikkeling, maar dat is het dan wel zo'n beetje. Uitkramen dat er samenwerking moet komen en vervolgens overgaan tot de orde van de dag.

    Balans
    Eindhoven heeft wel méér dan 220.000 inwoners (!) en moet toch net zo makkelijk zaken kunnen doen met Shanghai waar zo'n 25 miljoen (!) mensen leven als met buur Waalre, een gemeente met zo'n 17.000 ingezetenen. De verhoudingen zijn zoek, een goede bestuurlijke balans evenzeer. En daarom was het Thorbecke toch te doen!

    Thorbeckes gedachtegoed biedt geen ruimte om stappen te zetten in de bestuurlijk beklemmende ruimte waarin een stad als Eindhoven verzeild is geraakt. Ook ontbreekt het aan Thorbeckiaanse politieke moed om doortastend wet- en regelgeving te maken. Wat rest is weer een onvruchtbaar debat. Het laat de burgers koud. En, om mijn buurman van destijds te parafraseren: een vinkje plaatsen en m'n reisdocument digitaal laten toesturen? Bij een Primera naar keuze afhalen, in welke gemeente die winkel toevallig ook ligt…