OPINIE: Hoogwaardige excellentie, Monseigneur,
De aanvaringen tussen (vertegenwoordigers van) het bisdom Den Bosch en de katholieke achterban stapelen zich op. Het bisschoppelijk verbod op een bijzondere kerkdienst in Lierop deed voor huisarts Ferd Raaijmakers de spreekwoordelijke emmer overlopen. In een open brief wijst hij op de grote onvrede die de conservatieve lijn van het bisdom veroorzaakt.
>> reageer op dit betoog in het forum, onderaan het artikel
Als voorzitter van de Belangengroep Lierop maar ook op persoonlijke titel schrijf ik u het volgende.
Leefbaarheid vind ik zeker in deze tijd waarin vervreemding en vereenzaming ons bestaan bedreigen van extreem groot belang en ik hoop dat ook het bisdom den Bosch doordrongen is van het feit dat er onder velen van ons mensen de geestelijke nood hoog is.
Als huisarts word ik daar dagelijks mee geconfronteerd.
Ik heb me in een vorig schrijven al aangesloten bij het initiatief van de vereniging van kleine kernen Noord-Brabant(VKKNB). Hun publicatie van 15-06-2012 met als titel 'Opheffen van kleine parochies leidt tot afbraak van sociale cohesie' kan en wil ik hiermee nogmaals volledig onderschrijven.
Geweldige band
Het opheffen van onze parochie in Lierop zal de geweldige band die er nu is tussen de pastoor, het jonge zeer gemotiveerde kerkbestuur en de 140 vrijwilligers onder druk zetten.
Als ons magistraal mooie kerkgebouw zijn parochiële functie gaat verliezen valt het doel waarvoor we samen werken voor een groot deel weg en zullen de vrijwilligers hun gezamenlijke mooie en zingevende 'hobby' verliezen en daarmee zal een belangrijke bron van sociale cohesie verdwijnen.
Op die manier ontstaat er dan een leemte in de leefbaarheid van ons dorp.
Basisgeloofsgemeenschappen
In het verleden heeft het kerkbestuur reeds een brief geschreven aan het Bisdom waarin het zich keerde tegen het voornemen van de bisschop om kerken in kleine kernen te sluiten en om parochies samen te voegen. Het schrijven van het kerkbestuur richtte zich niet alleen op het verlies van de geweldige samenwerking binnen onze parochie maar ook op het uitbannen van de geest uit het religieuze leven in ons mooie dorp. Geloofsbeleving is immers gebaat bij en gedijt het best in basisgeloofsgemeenschappen.
Een echt antwoord op die brief is nog niet ontvangen.
Als extra punt van aandacht geldt dat de parochie Heilige Naam Jezus in Lierop een van de weinige is die financieel gezond is.
De argumentatie van het bisdom om kerken te sluiten kan ik wel volgen. De financiële situatie waarin het bisdom verkeert is slecht, er is een tekort aan priesters en er is een enorme teruggang in het kerkbezoek.
Ontluisterende feiten
De versnelde leegloop van de laatste tijd is niet vreemd in het licht van de ontluisterende feiten die aan het licht zijn gekomen over pedofiele praktijken van priesters. Echter ook de manier waarop de hedendaagse leiding van het bisdom met deze problemen is omgegaan heeft vele gelovigen het vertrouwen doen verliezen in de rooms-katholieke kerk.
Door de krampachtigheid,waarmee u, bisschop, en de uwen met de vragen om vernieuwing en vermenselijking van het geloof omgaan, lijken nu de laatste katholieken dit zinkende schip te gaan verlaten. Wat een ark van Noach zou moeten zijn wordt nu een Titanic.
Fietstocht
Echter ik wil nog iets toevoegen om het in een breder perspectief te plaatsen.
Zeven weken geleden begon ik mijn fietstocht van Porto naar Faro en verbleef in een hotel in de stad van de Port. In de ontbijtzaal stond de klok op vijf voor twaalf. Hij stond stil.
Hierdoor kwamen mijn gedachten zoals wel vaker op deze reis bij de bedreiging van onze mooie parochie in Lierop.
Op 2 manieren hield deze klok me bezig; de tijd begint te dringen en eigenlijk is het wat dat betreft al 2 voor 12. Als we niets doen is over vijf jaar geen enkele kerk meer open en kunnen wij mensen die samen willen komen rond het thema liefde nergens meer terecht.
Op de tweede plaats stond de klok stil en riep bij mij daardoor de gedachte op dat het beleid van de katholieke kerk nu zelfs eerder is het terugdraaien dan stilstaan. Niet de boodschap van het evangelie de Liefde en Naastenliefde is belangrijk maar de regeltjes zijn bepalend.
Niet de inhoud telt maar de vorm.
Toneelstuk
Homoseksuelen en mensen die overspel plegen mogen geen communie ontvangen zo vaardigt het bisdom uit in juni. Als dan in die zelfde week Gonnie Spronk uit Berlicum tot maagd wordt gewijd heb ik het gevoel dat ik in een toneelstuk ben beland; inderdaad de kerk wordt een grote poppenkast maar de voorstelling is niet om aan te zien omdat er geen empathie en geen inspirerende boodschap in zit en omdat er hele strenge regels gedicteerd worden.
Quote van het bisdom: “Als jullie maar gaan bidden komt alles goed”.
Als huisarts maak ik regelmatig mee dat mensen zich in de steek gelaten voelen als het gaat om pastorale begeleiding van conservatieve herders. Of het nu gaat om het weigeren van een kerkelijke begrafenis bij mensen die euthanasie hebben gekregen of om het niet mee willen denken met nabestaanden om een mooie uitvaart in de geest van de overledene te regelen op deze wijze verlaten nu al veel trouwe katholieken de kerk die ze niet meer als de hunne ervaren. En daarmee haken veel vrijwilligers af die niet voor zo’n rechtlijnige rabiate pastoor willen werken.
Stroomversnelling
Door het verbod om tijdens het ziekentridium een viering onder leiding van pastoor Verhees en dominee van Ieperen doorgang te laten vinden is alles in een stroomversnelling geraakt. Zelfs de meest trouwe aanhangers van u bisschop keren zich nu van u af.
Ik hoorde een van uw meest volgzame volgelingen, naar aanleiding van uw aanwezigheid in Asten bij het gieten van de klok voor de Notre Dame van Parijs, zelfs zeggen: “hadden ze hem maar er in gegoten als klepel die Hurkmans”. Wat mij dan erg verontrust is dat mensen het respect voor u als bisschop en als mens gaan verliezen.
In een eerder schrijven naar aanleiding van het verbod op het gebruik van gedichten en liederen van Huub Oosterhuis en Ida Gerhardt in de vieringen heb ik de censor Mennen en ook u bisschop Hurkmans vergeleken met de Farizeeën en schriftgeleerden die door Jezus terecht werden gewezen.
Boodschap
Het respect dat mensen voor u verliezen, missen wij al jaren van de kant van de leiding van het bisdom omdat u naar de letter regeert en weigert te luisteren en weigert mee te denken met ons simpele zielen die een verbreding van het geloof zoeken om op die manier de boodschap van Jezus Christus weer centraal te stellen; de boodschap van Liefde en Naastenliefde.
Hoewel ik in 1962 pas 10 jaar oud was leefde ik helemaal mee met de nieuwe hoop die gloorde nu paus Johannes de XXIII ste het tweede Vaticaanse concilie uitriep en daarmee een verfrissende oecumenische en humane wind door het katholieke geloof deed waaien. Als klein manneke was ik daarna erg teleurgesteld dat net als nu de zaken werden teruggedraaid.
Alles lijkt te worden gedaan om een autocratische hiërarchie in stand te houden waarbij macht de drijfveer is en waarbij angst voor vernieuwing jullie zelfvertrouwen ondergraaft en waarbij daardoor verworvenheden die de kerk weer dichter bij het geloof zouden moeten brengen worden afgekeurd.
Geest uit de fles
Nu is de viering van zondag 23 september met dominee Eline van Iperen en pastor Jan Zwirs verboden door het bisdom. De geest lijkt uit de fles in alle geledingen van de gemeenschap en ook in de verre omgeving van Lierop hoor ik geluiden van teleurstelling, onmacht en kwaadheid over uw besluit.
De vorige gezamenlijke viering van protestanten en katholieken was warm en gaf me een gevoel van verbondenheid dat ik mis in het beleid van het bisdom.
Het zou fijn zijn geweest als u zelf deelgenoot was geweest van deze viering om daarna vanuit uw gevoel te hebben kunnen oordelen.
Doodlopende weg
Hoe heeft het zo ver kunnen komen? Het zou u aan het denken moeten zetten over de juistheid van jullie koers. Voor mij zitten jullie op een doodlopende weg.
De leegloop van de kerken zal binnen vijf jaar volledig zijn als we niet uit een ander vaatje mogen gaan tappen. Er zijn veel mensen die op zoek zijn naar de zin van het leven of naar iets spiritueels. Er is behoefte om samen met anderen een stukje verdieping te bereiken in bijeenkomsten met gebed, zang, dans gedichten en muziek. Religie kan daarbij in de oecumenische zin een betekenis krijgen.
Ik begrijp dat ik voor jullie in Den Bosch zo een paar stappen over sla maar ik zie dit wel als de toekomst van het geloof, waarin grote groepen van mensen inspiratie, bemoediging, blijdschap en troost zullen vinden in een tijd waarin het materiële de overhand dreigt te krijgen.
Inspireren
Ik zie in de oecumene een mogelijkheid om de normen en waarden die alle grote wereldgodsdiensten gemeenschappelijk hebben uit te dragen in vieringen. Het lijkt me van het grootste belang dat de boodschap van Jezus van Nazareth niet verloren gaat en ook onze jeugd kan inspireren.
In de aanhef sprekend over geestelijke nood onder ons mensen zie ik in de kerk die liefde als 'leitmotiv' heeft een ruimte die de medemenselijkheid kan uitdragen en tot verbetering van de leefbaarheid kan leiden in een tijd die zo complex is dat we het overzicht dreigen te verliezen.
Door Ferd Raaijmakers, Lierop