article
1.6115921
OPINIE - De auteur Ruud Thelosen woont in Waalre en is docent technische bedrijfskunde aan Fontys Hogeschool.
Opinie - Hopen op geslaagde burgertop
OPINIE - De auteur Ruud Thelosen woont in Waalre en is docent technische bedrijfskunde aan Fontys Hogeschool.
http://www.ed.nl/mening/opinie-hopen-op-geslaagde-burgertop-1.6115921
2016-06-17T08:00:00+0000
http://www.ed.nl/polopoly_fs/1.6115922.1466149756!image/image-6115922.jpg
Waalre,Opinieartikel,hermes
Mening
Home / Mening / Opinie - Hopen op geslaagde burgertop

Opinie - Hopen op geslaagde burgertop

Foto's
1
Reacties
Reageer
    • Afbeelding
      Beschrijving
      Archieffoto René Manders/fotomeulenhof
    OPINIE - De auteur Ruud Thelosen woont in Waalre en is docent technische bedrijfskunde aan Fontys Hogeschool.

    Op 25 juni wordt er in het Beursgebouw Eindhoven een G1000 gehouden. Het voornemen daartoe groeide na een inspirerende lezing van Harm van Dijk in het Stadhuis waar een initiatiefgroep is ontstaan bestaande uit Annet Glotstein, Fatma Gizem Gül, Sjaak Evers, Harold Knops, Mario van Hamersveld, Arthur Lourijsen en Sander Vrugt van Keulen. Dit is mede ontstaan door de succesvolle voorbeelden in Amersfoort, Uden en Amsterdam van de afgelopen jaren.

    Democratie
    De oorspronkelijke bedenker van dit burgerinitiatief is de Belg auteur David van Reybrouck. Hij pleitte in zijn boek Tegen Verkiezingen voor een vernieuwing en versterking van de democratie en baseerde zich daarbij op de historische voorbeelden van de stadstaten in Griekenland en Italië. Toen waren er nog geen politieke partijen, maar werden burgers via loting tijdelijk in het (politieke) ambt geroepen. Dat functioneerde honderden jaren zo en bracht veel welvaart en ontwikkeling ter plaatse. Voor Van Reybrouck was het de vraag welke ideeën en voorstellen er op tafel zouden komen als niet (semi-)beroepspolitici maar gewone burgers zouden aanschuiven. Dat leidde tot de G1000, waarbij willekeurige (steekproefsgewijs) burgers uitgeloot worden en uitgenodigd worden om mee te praten. Bij een aantal van duizend is de groep zo groot dat alle geledingen (jong/oud en m/v) voldoende vertegenwoordigd zijn om een representatieve afspiegeling te krijgen van de plaatselijke bevolking. Laat burgers vervolgens samen bepalen welke thema's en onderwerpen belangrijk zijn en aandacht verdienen. In een ongestructureerde setting kunnen daar verrassende zaken uitkomen.

    Burgertop
    Het belang van een burgerraadpleging is ook vanuit een heel andere invalshoek duidelijk gemaakt door James Surowiecki in zijn boek The wisdom of the crowds. In dit boek wordt aan de hand van vele historische voorbeelden aangetoond dat de kennis of wijsheid van een grote, heterogene groep groter is dan die van een groep experts. Dat is nog een extra wetenschappelijk bewijs voor de positieve kanten van een directe volksraadpleging. In een ED-opinieartikel - 'Samen zijn we slimmer' van 25 februari 2015 werd dit boek besproken.

    Een burgertop is echter geen gegarandeerd succes en hangt ook af van de opzet en vormgeving van een dergelijke brainstormsessie. Dat is een halfjaar geleden nog gebleken tijdens de W100 in Waalre. Hier waren geen 1000, maar bijna 100 burgers en ondernemers aanwezig. Uitgenodigd waren deze mensen om mee te dromen, te praten en te denken over de toekomst van Waalre.

    Begeleiding
    Voor de gemeente Waalre was het de eerste keer dat een dergelijke burgertop georganiseerd werd, al heeft men wel ervaringen met inspraakavonden zoals over de N69 en over de risico's van mobiele zendmasten. Voor de W100 hebben de gemeente en de initiatiefgroep daarom BMC-advies in de arm genomen, die ervaringen heeft opgedaan met G1000 in Amersfoort. Verder is er extra deskundige begeleiding gezocht in de persoon van hoogleraar innovatie en regionaal bestuur dr. Marcel Boogers van de Universiteit Twente. Hij is ook bestuurslid van de Stichting G1000.nu.

    Toch is een dergelijke professionalisering geen garantie voor succes, zoals volgens mij blijkt uit de resultaten in Waalre. Inmiddels is er ook in Groningen, Nijmegen en Schiedam een G1000 geweest.

    Concreet
    Alle onderwerpen konden in Waalre geagendeerd worden, maar in drie ronden probeerde men wel via stemmen te verdichten tot tien concrete voorstellen, waar burgers zich voor willen (gaan) inzetten. Dat leidde tot het manifest van Waalre, waar op de eerste en tweede plaats de verkeersproblematiek rondom de beruchte N69 terecht is gekomen. Geen echte verrassing, want dat is al jaren de open zenuw in de beide kernen Waalre en Aalst. De nieuwe verkeersplannen zullen vanaf 2016 in fasen gerealiseerd worden, maar kennelijk stelt het de burgers niet gerust.

    In het slechtste geval levert een G1000 alleen een opsomming op van frustraties zoals verkeersoverlast, geluidshinder, onveiligheid in de buurt en ontbrekende sociale voorzieningen zoals een buurthuis of bibliotheek of de komst van een asielzoekerscentrum.

    Anderzijds wil je burgers ook niet met vage plannen en beloften wegsturen. Het feit dat burgers komen én meepraten moet serieus genomen worden.

    Verrassende voorstellen
    De G1000 zou pas echt succesvol zijn als er verrassende voorstellen worden gelanceerd. Zoals een gemeentelijk basisinkomen, een gelote burgergemeenteraad, een lokale munt om de plaatselijke economie te stimuleren, een duurzaamheidsfonds of een nieuw gemeentelijk schuldsaneringsplan voor burgers en bedrijven.

    Op andere plaatsen heeft men de burgertop geholpen door extra een burgerbudget vrij te maken, waar burgers op een G1000 een bestemming aan kunnen geven. Dat is een aanvullende stimulans en de daarmee opgedane ervaringen in bijvoorbeeld Barcelona zijn veelbelovend.

    Laten we leren uit eerdere ervaringen en ervoor zorgen dat de G1000 in Eindhoven een echt succes wordt.