Koeien aan de Keersop in Bergeijk.
Volledig scherm
Koeien aan de Keersop in Bergeijk. © Adrian Houbraken

Opinie - Natuur is hier al prachtig en gratis bovendien

OPINIE - De auteur Kees Spruit woont in De Hutten in het buitengebied van Bergeijk.

De natuur van De Hei is prachtig. Gemaakt en onderhouden door boeren. Waarom zouden we dit ecosysteem moeten afbreken? Tien jaar geleden ben ik verhuisd van hartje Utrecht naar een boerderij ver in het buitengebied van Bergeijk, terug naar het dorp waar ik geboren ben. De Hutten, volgens sommigen desolaat achteraf, onderdeel van wat we in Bergeijk De Hei noemen. Die naam heeft het gebied niet voor niets. Ruim 120 jaar geleden was hier vooral heide. Sindsdien is het gebied door vier generaties boeren ontgonnen en daarmee getransformeerd in een mooi groen en open landbouwgebied doorkruist door enkele beken en bevloeiingskanalen met hier en daar nog een ven en kleine bebossing (waarschijnlijk aangeplant voor de houtkap).

Het gebied wordt door de inwoners van omringende dorpen en toeristen hooggewaardeerd. Het is hier prachtig. De drukte op het fietspad langs mijn huis is op een zomerse zondag te vergelijken met de drukte op een mooie rivierdijk. De mensen waarderen het groen, de weidsheid en het zichtbare boerenleven.

De schoonheid van dit gebied is met name te danken aan de boeren die hier wonen en werken. Zij hebben dit gebied gecreëerd en ze beheren het dag en nacht. Helemaal gratis. Het is onderdeel van een historisch logisch opgebouwde bedrijfsvoering. Kern daarvan zijn een aantal melkveehouderijen en akkerbouwers.

De melkveehouders zorgen voor de grote groene weides (twee derde van hun grond) en de maïsvelden (een derde). Op de groene weides graast vaak vee (mede dankzij de weidemelk) en van die weides wordt hooi geoogst als veevoer. De maïs, het andere hoofdbestanddeel van het veevoer, zorgt voor een verandering van het landschap van half juli tot begin oktober wanneer je tijdelijk in een soort coulissen-landschap rijdt. De akkerbouwers (aardappelen, bieten, graan, wortels, bonen, etc.) zorgen voor diversiteit en vaak indrukwekkende ploeg-, zaai-, beregenings- en oogsttaferelen.

Samen beheren ze dit gebied. Ik zie ze naast hun bedrijfsmatige 'kerntaken' ook nog uren in de weer met het begaanbaar houden van zandpaden, snoeien van te ver uitwaaierende bomen, schoonhouden van sloten, enz. Het beheer van dit prachtige gebied kost ons dus vrijwel niets.

Steeds vaker zie ik de boeren om me heen worstelen met de regels en plannen van de ecologen van provincie en waterschap. Ook mensen die, net als ik en de boeren, het goed voor hebben met de natuur hier. Maar veel plannen die uit de pen van de ecologen komen hebben weinig oog voor de kwetsbare natuur en de ecosystemen die we hier al hebben. Het woord tunnelvisie ligt mij vaak op de lippen. De natuur dient ingericht te worden volgens hun visie. De huidige staat van de aanwezige natuur wordt nogal eens uit het oog verloren.

Nu zijn er plannen om in de kern van De Hei een stuk 'natuur' aan te leggen waardoor maar liefst vijf melkveehouders in de problemen geraken. Nog afgezien van het feit dat de aan te leggen natuur (beekdal met bebossing) een ernstige aantasting zal zijn van wat de natuur hier zo mooi maakt (beekdal met groene weides en verre gezichten), zal het tevens betekenen dat een aantal melkveehouders hun activiteiten moet stoppen c.q. verplaatsen. En laat nou net die melkveehouders degenen zijn die gratis en voor niets die mooie natuur die we al hebben voor ons maken en onderhouden.

Kortom: De natuur is hier prachtig en is gemaakt en wordt onderhouden door een aantal sterke agrarische bedrijven. Het is een economisch ecosysteem van de bovenste plank. Waarom dit systeem afbreken voor een ander soort natuur die vooral geld kost? Natuur die niet per definitie beter of mooier is.

Ik schrijf dit mede omdat ik zie dat de boeren die dit aangaat zelden voet aan de grond krijgen bij provincie en waterschap. Naar hun argumenten wordt geluisterd maar ze worden niet gehoord. Ik hoop dat ik met dit schrijven de publieke opinie een beetje in hun voordeel kan veranderen. En hun voordeel is ook het mijne en van al die mensen die hier zo graag door dit gebied fietsen om van de natuur en het boerenleven te genieten.