article
1.6173349
OPINIE - Christian Curré woont in Eindhoven, is antropoloog en werkzaam als coach en communicatie- en cultuuradviseur. Hij betoogt dat een samenleving pas echt smart is als de vernieuwing primair een verbetering van het woon-werk-leefklimaat als zodanig is, een toevoeging aan het menselijk welbevinden.
Opinie - Onze slimheid is ook bedreigend
OPINIE - Christian Curré woont in Eindhoven, is antropoloog en werkzaam als coach en communicatie- en cultuuradviseur. Hij betoogt dat een samenleving pas echt smart is als de vernieuwing primair een verbetering van het woon-werk-leefklimaat als zodanig is, een toevoeging aan het menselijk welbevinden.
http://www.ed.nl/mening/opinie-onze-slimheid-is-ook-bedreigend-1.6173349
2016-07-07T07:48:00+0000
http://www.ed.nl/polopoly_fs/1.6173350.1467876274!image/image-6173350.JPG
Eindhoven,Innovatie,Opinieartikel,hermes
Mening
Home / Mening / Opinie - Onze slimheid is ook bedreigend

Opinie - Onze slimheid is ook bedreigend

Foto's
1
Reacties
Reageer
    • Afbeelding
      Beschrijving
      Het team van de TU/e dat wereldkampioen robotvoetbal is geworden. Foto René Manders/fotomeulenhof
    OPINIE - Christian Curré woont in Eindhoven, is antropoloog en werkzaam als coach en communicatie- en cultuuradviseur. Hij betoogt dat een samenleving pas echt smart is als de vernieuwing primair een verbetering van het woon-werk-leefklimaat als zodanig is, een toevoeging aan het menselijk welbevinden.

    Onze stad en regio staan afgesteld op slimmer, sneller, beter: de 'smart economy and society'. Tegelijkertijd zijn we niet in staat relatief simpele zaken tot een goed einde te brengen. 

    Robot
    De laatste tijd staan de kranten vol over de opkomst van de robot. Een robot is gewoon een slimme computer, die we zaken laten uitvoeren als ware hij een mens. Robots doen door hun menselijke trekjes denken aan sciencefiction. Letterlijk, als bedachte wetenschap. Eindhoven wil hierin graag vooroplopen en daarom hebben we het zogenaamde 'dna' inmiddels zelfs benoemd als 'TDK': Techniek, Design, Kennis.

    Onze hele stad en regio staan afgesteld op slimmer, sneller, beter: de smart economy and society. Naar mijn mening is een samenleving pas echt smart als de vernieuwing primair een verbetering van het woon-werk-leefklimaat als zodanig is, een toevoeging aan het menselijk welbevinden. Dit is ook wat bijvoorbeeld het nieuwe Philips zegt te willen met persoonlijke en medische technologie; het internet of things door slimme domotica.

    Als robots iets goeds voor ons kunnen doen staan we dus allemaal te juichen. Als ze een operatie beter en sneller en met minder kans op falen kunnen uitvoeren, of ervoor kunnen zorgen dat senioren beter en meer bewegen en via de rijdende Van Abbe-robot op afstand toch kunst kunnen ervaren. De TU/e heeft een winnend robotteam en dat maakt ons trots.

    Stress, angst en burn-outklachten
    Tegelijkertijd hebben steeds meer mensen last van stress, angst en burn-outklachten. We klagen voortdurend over de toegenomen hectiek in onze maatschappij, we snakken naar vakantie – waar we vervolgens door social media nauwelijks van kunnen genieten – en we zoeken het voor ons welbevinden juist steeds meer in 'het kleine' omdat we de grote boze buitenwereld niet meer willen of kunnen begrijpen.

    Ik durf te stellen dat we de blik op onszelf al behoorlijk zijn verloren. De mismatchtheorie laat zien dat als we de evolutie van de moderne mens homo sapiens van de afgelopen 60.000 jaar zien als een uur, pas in de laatste 17 seconden de landbouwrevolutie heeft plaatsgevonden. Ons brein is nog steeds uitgerust met mechanismen die grotendeels hetzelfde zijn als in de oertijd.

    Met slimme robots hebben we voor het eerst in de menselijke evolutie iets gecreëerd dat onszelf overstijgt en ons ook voorbij kan streven. We modelleren onze robots naar onszelf omdat dat handig en prettig lijkt. Maar zijn de robots ook in staat over te gaan tot 'het kwaad'? Dit is het principe van de tovenaarsleerling: Einstein (ooit te gast in Eindhoven) zei ons al voorzichtig te zijn met het verkennen van het zwarte licht en dito gat omdat we er mogelijk in kunnen verdwijnen. En Hawking riep op vooral niet zelf signalen de ruimte in te zenden omdat die weleens beantwoord zouden kunnen worden.

    Boerenverstand
    Wanneer worden robots eng? Wanneer kunnen we dit soort ontwikkelingen niet meer controleren? Wanneer wordt Eindhoven als stad too smart for its own good? Wanneer is genoeg genoeg en wie zal dat bepalen? Tot op heden zijn we vooral geneigd en gewend alle ontwikkelingen achteraf te waarderen en te valideren en om alle gebeurtenissen uit het verleden te zien als waarheden en niet als toeval. Maar dat de gebroeders Philips naar Eindhoven kwamen was omdat ze elders geen geschikte ruimte hadden en dat Strijp Philipsdorp werd, was alleen maar omdat andere dorpen niet wilden. Oftewel, veel ontwikkelingen hebben gewoon plaatsgevonden omdat we handelden op boerenverstand. Maar wie behoedt ons voor onze eigen slimheid? Wie zijn de hoeders van onze democratie? Wordt Brainport als we niet oppassen een heuse technocratie in de zuivere zin des woords?

    We worden als stad en regio potentieel steeds slimmer maar we zijn tegelijkertijd niet in staat om relatief simpele zaken tot een goed einde te brengen, namelijk hoe om te gaan met privacy en criminaliteit, basisinkomsten, armoede en eenzaamheid. Robots kunnen hierbij helpen, maar ze kunnen het ons potentieel ook heel lastig maken... Een daadwerkelijk gevaar of slechts relevant als leerzame metafoor voor onze huidige maatschappelijke problemen?

    Social media
    Aangezien we elkaar via netwerken en social media toch altijd al kunnen zien lijkt me de enige manier om écht smart te blijven als stad en samenleving om elkaar dan ook maar daadwerkelijk – maar vooral menselijk en welwillend – goed 'in de gaten te houden'. Spreek elkaar aan en deel uw ideeën en twijfels, dat is volgens mij de enige – voor ons te bevatten – route naar een smart society, gewoon op dagelijke basis. Alleen zo voorkomen we dat EHV via TDK een Big Brother Brainport wordt.