article
1.6156452
OPINIE - Dr. Frank van Helmond woont in Eindhoven en schrijft in deze krant over culturele, ethische en politieke onderwerpen.
Opinie - Roemer weet wel beter dan Farage
OPINIE - Dr. Frank van Helmond woont in Eindhoven en schrijft in deze krant over culturele, ethische en politieke onderwerpen.
http://www.ed.nl/mening/opinie-roemer-weet-wel-beter-dan-farage-1.6156452
2016-07-01T07:59:00+0000
http://www.ed.nl/polopoly_fs/1.4275106.1395246614!image/image-4275106.jpg
Eindhoven,Opinieartikel,Europa,hermes
Mening
Home / Mening / Opinie - Roemer weet wel beter dan Farage

Opinie - Roemer weet wel beter dan Farage

Reacties
Reageer
    OPINIE - Dr. Frank van Helmond woont in Eindhoven en schrijft in deze krant over culturele, ethische en politieke onderwerpen.

    De kloof tussen de politiek en de mensen moet worden gedicht, maar Europa moet niet de schuld krijgen van het verlies aan zeggenschap van de burgers over hun eigen leven'.

    Volksverlakkerij

    Opnieuw debiteert Emile Roemer in deze krant (29 juni) het staaltje van volksverlakkerij waar de SP patent op heeft. Volkomen terecht, want hoogst noodzakelijk voor een vitale democratie, stelt hij als prioriteit 'de kloof in de samenleving dichten'; 'de politiek teruggeven aan de mensen'. Maar dan legt hij oerslim een causaal verband tussen die kloof tussen 'de politiek' en 'de mensen' en de heersende gevoelens van onvrede over de Europese Unie: 'Brexit is wéér een teken dat burgers het zat zijn dat ze de zeggenschap over hun leven kwijt zijn, of dat nou in hun buurt is of aan de eurocraten van de Europese Superstaat.' Precies de retoriek waarmee een type als Nigel Farage met succes de stemming voor een Brexit in Engeland heeft opgeklopt.

    Roemer weet ook wel dat het niet uit te leggen is wat 'Europa' precies te maken heeft met 'verlies aan zeggenschap van de burgers over eigen leven'. Roemer weet best dat de 'Europese Superstaat' baarlijke onzin is. De lidstaten hebben de verdeling van bevoegdheden en verantwoordelijkheden tussen de staten en de unie bij verdrag vastgelegd. Enerzijds worden de verdragsluitende natiestaten erkend en in hun wezen gelaten; anderzijds gaan deze staten op grond van vrijwillige, politiek en democratisch gefundeerde keuze een vorm van overleg en samenwerking aan met bindend karakter. Europa is geen staat en zal dat ook nooit worden.

    Referendum
    Roemer weet ook wel, evenals de achteraf verbijsterde Britten, dat een referendum in de vorm zoals in 2005 in Frankrijk en Nederland en nu in het Verenigd Koninkrijk geen weldoordacht en daarom geen legitiem middel is om het doel te bereiken: de kloof dichten tussen volk en politiek. Het is volksverlakkerij. 'Een Nexit zou onverstandig zijn', zegt hij.

    Roemer weet ook wel dat de EU er niet is voor de luxe. Ze is ontstaan uit de wil tot duurzame vrede na de totale morele en materiële vernietiging van Europa in de Tweede Wereldoorlog. Nu staan we voor wereldomspannende problemen – klimaat, ecologie, economie, migratie, terrorisme, vrijheid en gelijkwaardigheid voor ieder mens – die geen enkel land alleen aan kan.

    De uitslag van het Britse referendum is leerzaam voor heel Europa. De Britse sociaal-geografische landkaart wordt doorsneden door twee breuklijnen: een breuklijn tussen de sociaal-economisch welvarende en arme streken; een breuklijn tussen de jongere en de oudere generaties.

    Integratie
    Deze Britse landkaart laat zich uitvergroten tot op Europese schaal. Het proces richting Europese integratie wordt nu onderbroken door sociaal-economische tegenstellingen tussen zowel individuele burgers en gezinnen als tussen landen – en door tegenstellingen tussen generaties: toenemende inkomensverschillen, massale jeugdwerkloosheid, onzekerheid over zorg-, welzijns- en oudedagsvoorzieningen, wantrouwen tussen verzorgingsstaten en corruptiestaten.

    In wezen is 'Europa' een sociaal project. In diepste wezen is de Europese cultuur niet Shakespeare of Beethoven, maar een Europese kwaliteit van leven: een economisch en sociaal behoorlijk bestaan voor ieder individu en ieder gezin, zonder onderscheid. De Britse eilanden hebben wezenlijk aan deze cultuur bijgedragen, vanaf de Ierse en Engelse monniken die al in de vroege middeleeuwen het continent doorkruisten met het christelijk ideaal van broederschap, en kloosters stichtten die tegelijk ziekenhuizen waren. Tot en met de honderdduizend jonge mannen die voor de bevrijding van het Europese continent van de Arische waanzin hun leven hebben gegeven. Tot en met het Engelse, op het politiek beginsel van solidariteit gebaseerde stelsel van de Welfare State en Public Health, het model voor 'onze' naoorlogse verzorgingsstaat.

    Kopstukken
    De Nederlandse en de Europese politieke kopstukken hebben de sociale gedachte nooit luid en duidelijk aan 'het volk' gepresenteerd als het begin en het toekomstperspectief van het hele Europese beleid. Zij hebben verzuimd de vorderingen in sociaal beleid die in de EU wel degelijk ook gemaakt zijn uit te leggen. Zij hebben daarentegen het sociale en fiscale beleid altijd gebruikt als het rotsblok onder hun nationalistische politiek. Zo hebben zij de nationale staten tot struikelblok in plaats van bouwsteen voor Europese samenwerking gemaakt. Bij gevolg hebben zij die sociale gedachte als kern van een politiek van en voor 'de mensen' willoos aan rechtse en linkse populistische extremisten verspeeld. Het hierdoor ontstane zwarte gat in het democratische midden laat pas echt de kloof zien tussen 'de politiek' en 'de mensen'.

    In een volgend kabinet zal Roemer voor de SP de ministeries van Volksgezondheid en Sociale zaken opeisen. Hier voor hem slechts één tip, een bij uitstek sociaal en grensoverschrijdend Europees probleem: de mensenhandel door uitzendbureaus tussen Oost- en West-Europese landen. Roemer moet ophouden Europa voor eigen politiek gerief te gebruiken als kop van jut. Hij zou zich thuis moeten voelen in Europa als in essentie een sociaal project, gefundeerd in het moreel en politiek beginsel van solidariteit. Dit sociaal en economisch model heeft zijn economische succes op nationaal niveau overtuigend bewezen, maar het is alleen economisch houdbaar in een Europese culturele eenheid.