article
1.6819768
OPINIE - Ger de Wind woont in Knegsel en is de auteur van dit opinie artikel.
Opinie - Turkije drijft weg van Westen
OPINIE - Ger de Wind woont in Knegsel en is de auteur van dit opinie artikel.
http://www.ed.nl/mening/opinie-turkije-drijft-weg-van-westen-1.6819768
2017-01-09T09:02:00+0000
http://www.ed.nl/polopoly_fs/1.6819769.1483949651!image/image-6819769.jpg
Knegsel,Opinieartikel
Mening
Home / Mening / Opinie - Turkije drijft weg van Westen

Opinie - Turkije drijft weg van Westen

Foto's
1
Reacties
Reageer
    • Afbeelding
      Beschrijving
      Turkse burgers beschermen hun democratie tegen tanks.
      Fotograaf
    OPINIE - Ger de Wind woont in Knegsel en is de auteur van dit opinie artikel. 

    Nog steeds is Turkije lid van de NAVO, nog steeds houdt het land zich aan de afspraken over opvang van asielzoekers. Een eeuw geleden, aan het eind van de Eerste Wereldoorlog, viel het Ottomaanse Rijk, met Turkije als kernland, uiteen. Het had vijf eeuwen een grote rol gespeeld in het Midden-Oosten en op de Balkan. Atatürk maakte in de jaren twintig van Turkije een seculiere republiek die zich op Europa richtte. De rol van de islam als staatsreligie werd geschrapt. Na de Tweede Wereldoorlog werd Turkije, grenzend aan de Sovjet-Unie, NAVO-lid. Al in 1963 werd Turkije geassocieerd lid van de Europese Economische Gemeenschap.

    Vanaf 1961, toen Turkije Cyprus binnenviel omdat het dictatoriale Griekse kolonelsbewind Cyprus bij Griekenland wilde voegen, verkoelde de relatie met Europa en de VS. Turkije bleef echter, als enige islamitische land in het Midden-Oosten, democratisch. Tijdens de recente militaire coup bleken Turkse burgers bereid hun democratie tegen tanks te verdedigen.

    In 2002 kwam de AKP aan de macht. Deze partij steunt de islamistische Moslimbroederschap die verschillende landen als terroristisch beschouwen. De AKP wordt gezien als pan-islamitisch en neo-Ottomaans. Ze pleit voor opleving van de Ottomaanse cultuur ten koste van seculiere republikeinse principes.

    In 2013 braken in Turkije landelijke demonstraties uit tegen het AKP-beleid. Hardhandig neerslaan van demonstraties leidde tot internationale veroordeling. De gesprekken over Turkse toetreding tot de EU kwamen tot stilstand. Sindsdien heeft de AKP van president Erdogan strengere regelgeving ingevoerd op het gebied van internet, abortus en alcoholgebruik en tijdelijk de toegang tot Twitter en YouTube geblokkeerd. Onder invloed van de AKP beweegt Turkije zich weer weg van de westelijke democratische opvattingen.

    Het land heeft zich gedurende een halve eeuw in de richting van westerse democratie ontwikkeld. Het hoopte mede daardoor tot de EU te worden toegelaten. De in 1961 begonnen pogingen daartoe zijn mislukt. Het standpunt van de EU is dat Turkije niet voldoet aan de gestelde voorwaarden. Het is denkbaar dat die mislukking de recente drastische politieke koerswijziging van Turkije mede heeft veroorzaakt. Eerst, begin deze eeuw, richting politieke islam, een richting die Atatürk had afgesneden. Daarna, in de laatste twee jaar, richting Rusland, dat gretig in het vacuüm sprong.

    Turkije heeft niet alle banden met het westen afgesneden. Het is nog NAVO-lid en houdt zich bij de opvang van asielzoekers aan de gemaakte afspraken. De EU hield zich niet aan de afgesproken terugkeerregeling van vluchtelingen en de invoering van visumvrij reizen voor Turken. Soennitisch-religieus Turkije heeft sjiïtische buren: Irak, Iran en Syrië, alle dictatoriaal bestuurd en de laatste twee nu samenwerkend met Rusland. Dat is, gezien de haat tussen soennieten en sjiïten, een gevaarlijke situatie voor Turkije.

    Ondanks Turks NAVO-lidmaatschap, de verdrijving van de Iraakse dictator Saddam Hussein en het atoomakkoord met Iran, is de westelijke invloed in dat gebied fors afgenomen. De politieke zwakte van de EU en de vrees voor islamitische terreurgroepen maken het hervatten van toelatingsbesprekingen voor Turkije vrijwel onmogelijk. Als Turkije zijn NAVO-lidmaatschap of het asielverdrag opzegt, zal het verder van het Westen wegdrijven en de NAVO verzwakken.

    Daarmee gebeurt precies wat Poetin wil. Maar ook Trump sprak zich tegen de NAVO uit. Daarmee is de rol van de VS in het explosieve Midden-Oosten vrijwel uitgespeeld, zeker als Poetin Iran militair gaat steunen tegen hun beider olieconcurrent Saoedi-Arabië, de enige daar overblijvende bondgenoot van de VS.

    De EU zou zich moeten afvragen of ze er goed aan doet Turkije zo te behandelen, het enige islamitische én democratische land in die regio. Zeker nu de instabiliteit in dat gebied zal toenemen omdat de enige inkomstenbron daar, olie, snel in betekenis afneemt. We zien nu, met de vluchtelingenstroom en ontwikkelingen rond Turkije, hoe snel de situatie aan de EU-grenzen in ons nadeel verandert. We zien ook dat de EU, nog steeds het grootste handelsblok ter wereld, politiek noch militair een rol speelt in zaken die voor onze veiligheid en democratie van levensbelang zijn. De zorgeloze tijd van Europa is voorbij. Het moet leren op eigen benen te staan, zeker nu de rol van de VS verandert.