Volledig scherm
© Thinkstock

Opinie - Werkgevers doe er wat aan

OPINIE - De auteur van dit artikel is Henk van Rees uit Oirschot, oud-vakbondsbestuurder van FNV-Bondgenoten.

Voorzitter Peter Struik van de Brabants Zeeuwse Werkgeversvereniging (BZW) maakt zich terecht zorgen over de 'simpele oplossingen voor maatschappelijke problemen van populistische partijen, zoals exit Europese Unie en grensblokkades' (ED Opinie 5 januari). Ook onderschrijf ik zijn opvatting dat we ons moeten richten op een betere EU en niet op een Europa zonder EU.

Vervolgens geeft hij aan dat vrijhandel goed is en bepleit hij open grenzen. Maar de invulling van dat 'vrije verkeer van goederen en mensen' heeft in ons land wel geleid tot grote oneerlijke concurrentie op de arbeidsmarkt in sommige sectoren.

Schimmige constructies
Via allerlei schimmige constructies, zoals de detacheringsrichtlijn, worden Oost-Europese werknemers fors slechter betaald dan Nederlandse werknemers. Of Oost-Europese werknemers betalen belasting en sociale premies volgens de tarieven van hun eigen land en die zijn fors lager dan in ons land. Dat leidt dan weer tot oneerlijke concurrentie. Nederlandse chauffeurs, bouwvakkers, stukadoors worden daardoor verdrongen door Poolse of Roemeense werknemers.

Deze uitbuiting van Oost-Europese werknemers, die leidt tot verdringing van Nederlandse werknemers, zal snel door de Nederlandse politiek in Europees verband moeten worden aangepakt. Want deze misstand leidt tot onvrede bij Nederlandse werknemers en voedt het wantrouwen ten opzichte van Europa en van vreemdelingen. Gelijk loon voor gelijk werk moet het motto zijn en betaling volgens het land waarin gewerkt wordt. Spijtig genoeg hoor ik de werkgeversorganisaties hier nooit over.

Gezonde arbeidsverhoudingen
In zijn bijdrage pleit Struik verder voor 'gezonde arbeidsverhoudingen'. Hij ziet een tendens - zonder dat te onderbouwen - om vast werk (nog) vaster te maken. Dit is in strijd met de werkelijkheid. Daar zien we bijvoorbeeld dat de kantonrechtersformule met zijn relatief hoge ontslagvergoedingen vervangen is door veel lagere transitievergoedingen, die ook nog gemaximeerd zijn tot 75.000 euro.

Aan de ander kant ziet hij een toename van flexibele arbeid, met werknemers met weinig of geen opgebouwde rechten. Zonder zekerheden en zonder oudedagsvoorziening.

Half miljoen vaste banen verdwenen
De vraag is: heren werkgevers, wat doet u daar zelf aan? U bent toch zelf degene die al die tijdelijke baantjes afdwingt! Flexibele contracten, het is toch geen natuurverschijnsel dat ons overkomt! Nee, u kiest er bewust voor om de risico's van het ondernemerschap af te wentelen op de werknemers. Er is geen land in Europa dat zoveel flexibele contracten kent als Nederland. Uitzendkrachten, tijdelijke contracten, oproep- en invalkrachten, payrollers, contracten zonder vaste uren, allemaal flexibiliteit troef ten koste van de werknemers. Ruim een kwart van de werkenden is veroordeeld tot zo'n onzeker contract. Meer dan 1,7 miljoen mensen. In vier van de vijf gevallen is volgens CBS-cijfers flexwerk geen vrijwillige keuze, maar een bittere noodzaak om aan werk te komen.

De laatste vijf jaren zijn maar liefst een half miljoen vaste banen verdwenen. Structureel werk wordt op grote schaal ingevuld met tijdelijke contracters. In het laatste Sociaal Akkoord tussen vakbonden, werkgevers en regering heeft de vakbeweging zich sterk gemaakt om de positie van de flexwerkers te verbeteren. Dat heeft geleid tot de wet Flex en Zekerheid. Zo mogen de werkgevers niet meer drie jaar tijdelijke contracten aanbieden, maar twee jaar. De bedoeling van deze beperking is natuurlijk dat de werkgevers dan na die twee jaar deze flexwerkers een vast contract aanbieden. De indruk is evenwel dat nogal wat werkgevers nu na twee jaar deze mensen ontslaan in plaats van na drie jaar.

Tweedeling
Je zou van de werkgeversorganisaties, zoals de BZW, verwachten dat zij hun achterban oproepen om deze wet naar eer en geweten uit te voeren. In plaats van roepen dat het sociale systeem verouderd is en dat mensen met een vast dienstverband maar hun rechten moeten inleveren.

De huidige praktijk leidt tot een tweedeling in onze samenleving. De onzekerheid waarmee werkgevers mensen opzadelen vertaalt zich ook weer in maatschappelijke onvrede. Het gevolg is dat mensen hun toevlucht zoeken bij Wilders en de zijnen. Dus heer Struik, dit jaar een sprong naar voren maken, ja graag. Met gezonde arbeidsverhoudingen ofwel werknemers weer meer vaste banen geven. En met een halt toeroepen aan de oneerlijke concurrentie op de Europese arbeidsmarkt. Dat wil zeggen gelijk loon voor gelijk werk.